Châu Á 'hút' du học sinh Việt

Học sinh tham gia hội thảo định hướng du học, chiều 3/10. Ảnh: Tú Linh.

Từng đặt mục tiêu đến Mỹ hoặc châu Âu nhưng sau khi tìm hiểu kỹ, Trần Minh Trang, học sinh lớp 10 trường THPT Phan Huy Chú (Hà Nội), quyết định quay đổi lộ trình, hướng đến các đại học hàng đầu châu Á như Đại học Hong Kong, Đại học Quốc gia Singapore...

“Khu vực châu Á khá thân thiện và an toàn. Hơn nữa, học phí và chi phí sinh hoạt thấp hơn so với các nước tại châu Mỹ, châu Âu”, Minh Trang chia sẻ.

Xu hướng du học chuyển dịch

Không chỉ Minh Trang, xu hướng chuyển dịch du học sang châu Á rõ nét hơn trong thời gian gần đây. Trao đổi với Tri Thức - Znews tại hội thảo định hướng du học năm 2026 do Tổ chức giáo dục Summit tổ chức, ông Vũ Hải Trường, đại diện tuyển sinh của Đại học Hong Kong (Trung Quốc) ở Việt Nam, cho biết năm 2022, chỉ một học sinh nộp đơn vào trường này. Năm 2023 có 3 người và 2024 có 30 người.

"Tuy nhiên, đến năm 2026, 300 học sinh nộp hồ sơ, 192 người trúng tuyển", ông Trường nói.

Ghi nhận xu hướng tương tự tại Singapore, bà Nguyễn Thùy Linh, đại diện tuyển sinh Học viện Quản lý Singapore, cho biết trong 2-3 năm gần đây, số học sinh, phụ huynh quan tâm đến du học tại nước này tăng 20-30%.

"Trước đây, học sinh tập trung vào các điểm đến truyền thống như Anh, Australia, Mỹ hay Canada, nhưng hiện tại, sự chuyển dịch sang Singapore tăng rõ rệt", bà Thùy Linh nói.

Bà Lê Diệu Linh, Phó giám đốc Summit, cho biết thị trường du học hiện nay có tính đa cực. Do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, xu hướng du học tại các quốc gia chi phí cao như Mỹ, Australia hay Anh đang giảm xuống.

Thay vào đó, người học chuyển hướng sang các nước châu Á, điển hình như Hong Kong (Trung Quốc), New Zealand đang trở thành lựa chọn mới. "Thị trường 'rải' đều hơn", bà Diệu Linh nói.

Phân tích lý do, bà Diệu Linh nhận định yếu tố "hiệu quả chi phí" được phụ huynh đặt lên hàng đầu. Các trường đại học tại châu Á có chi phí chỉ khoảng vài trăm triệu đồng mỗi năm, phù hợp hơn với khả năng tài chính của nhiều gia đình.

Bà Lê Diệu Linh cho biết thị trường du học hiện nay có tính đa cực. Ảnh: Tú Linh.

Đồng quan điểm, ông Trường chỉ ra các lợi thế giúp các đại học châu Á bứt phá. Theo đó, các "đỉnh núi" học thuật đang xuất hiện tại đây, vào top cao thế giới như Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh, Hong Kong (Trung Quốc), Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore)...

Đặc biệt, các thị trường như HongKong hay Singapore được đánh giá là "phương Tây vừa đủ". Du học sinh được thụ hưởng giáo dục cao, lại gần gũi về địa lý, văn hóa... Họ cũng dễ tận dụng network để tìm việc làm ngay sau tốt nghiệp, thay vì hụt hẫng vì thiếu hệ thống hỗ trợ nếu du học xa.

Bà Nguyễn Thùy Linh cho biết hệ thống học bổng tại các trường châu Á cũng rất hấp dẫn, lên tới 50-100%. Là trung tâm tài chính, Singapore cũng mang lại cho du học sinh nhiều cơ hội thực tập, làm việc sau tốt nghiệp.

"Ngoài ra, học sinh không phải chịu áp lực học thêm ngoại ngữ mới do tiếng Anh được sử dụng phổ biến", bà Thùy Linh nói.

Học sinh Việt Nam có khả năng cạnh tranh rất tốt trên thị trường quốc tế. Ảnh: Tú Linh.

Sinh viên Việt Nam rất cạnh tranh

Sự dịch chuyển không đến từ một phía. Ở chiều ngược lại, các đại học tại châu Á cũng đang đẩy mạnh chính sách tuyển sinh nhằm thu hút nguồn thí sinh chất lượng cao từ Việt Nam.

Theo ông Vũ Hải Trường, học sinh Việt Nam có nền tảng học thuật vững chắc và tinh thần hiếu học. Đó là điểm mạnh khi bước vào môi trường quốc tế. Đại học Hong Kong từng khảo sát thí sinh từ các nước khác nhau, kết quả cho thấy GPA của học sinh Việt luôn nằm trong nhóm cao nhất.

Đáng chú ý, năm 2026, Đại học Hong Kong đã chiêu mộ hai giáo sư Toán hàng đầu là Vũ Hà Văn và Ngô Bảo Châu. Đây là lý do các đại học châu Á dành sự quan tâm đặc biệt tới các nhân tài ở Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Trường nhìn nhận học sinh Việt Nam còn một số hạn chế cần cải thiện. Chẳng hạn, học sinh có xu hướng khiêm tốn, chưa biết cách thể hiện hết năng lực của bản thân.

"Nếu phỏng vấn 1-1, học sinh Việt Nam rất dễ gây thiện cảm. Nhưng trong các buổi phỏng vấn nhóm 3-4 người, việc khiêm tốn khiến các em khó tỏa sáng", ông Trường chia sẻ.

Trong khi đó, bà Lê Diệu Linh cho biết học sinh Việt Nam có khả năng cạnh tranh rất tốt trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, điểm hạn chế lớn nhất là thiếu định hướng rõ ràng về ngành nghề. Nhiều em vẫn mang nặng tâm lý chạy theo "trường top" lấy danh tiếng, thay vì ưu tiên ngành học phù hợp hoặc có tính ứng dụng cao - như Y tá hay Điều dưỡng.

"Việc xác định rõ định hướng nghề nghiệp ngay từ đầu sẽ giúp bài toán đầu tư du học đạt hiệu quả tối ưu, đồng thời mở ra cơ hội việc làm rộng hơn sau khi ra trường", bà Linh nói.