Chăm sóc trẻ tự kỷ, chậm phát triển cần sự yêu thương

Cử nhân giáo dục đặc biệt Nguyễn Thị Tươi chăm sóc trẻ tự kỷ tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2. Ảnh: Hạnh Dung

Đằng sau những tiến bộ dù rất nhỏ của mỗi đứa trẻ là tình yêu thương, sự nhẫn nại của đội ngũ nhân viên y tế và gia đình các em.

Kiên trì, nhẫn nại cùng con

Hơn 3 tháng qua, chị N.L.L. (ở phường Tân Triều) thường xuyên đưa con trai 5 tuổi đến bệnh viện để điều trị bán trú. Chị L. cho biết: Khi con 2 tuổi, thấy con không nói năng gì, thường chơi và cười một mình, ít quan tâm đến những người xung quanh, vợ chồng chị chỉ nghĩ con chậm nói. Nhưng càng lớn, những biểu hiện bất thường của cậu bé càng rõ rệt. Bé chỉ chú ý đến cha mẹ và anh trai, gần như không tương tác với người lạ, thường hát vu vơ, nói nhảm, giảm tập trung, đôi khi xuất hiện những cơn sững sờ. Đưa con đi khám bệnh, chị L. bần thần khi nghe bác sĩ chẩn đoán con bị mắc rối loạn phổ tự kỷ mức độ nhẹ kèm tăng động giảm chú ý.

Không riêng chị L., chị N.T.P. (ở phường Trảng Dài) cũng đã nhiều năm đồng hành cùng con gái 8 tuổi bị chậm phát triển toàn diện. Chị P. tâm sự: Chị phát hiện con chậm biết đi, tương tác kém từ khi mới 2 tuổi. Sau khi đưa con đi điều trị ở nhiều nơi nhưng không có tiến triển, chị đưa con về Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 để điều trị suốt 4 năm qua. Mỗi ngày, ngoài thời gian tập luyện tại bệnh viện, về nhà chị P. kiên trì hướng dẫn con tập chống tay, tập đứng, luyện cầm nắm đồ vật…

“Con chưa thể nói được nên chưa thể đến trường như các bạn. Có những điều dạy mãi con vẫn quên nhưng cũng có những việc con nhớ rất lâu. Gia đình chỉ mong con tiến bộ để sau này có thể tự chăm sóc bản thân”- chị P. chia sẻ.

Cần nhiều sự yêu thương

Là cử nhân giáo dục đặc biệt, trực tiếp can thiệp cho nhiều trẻ tự kỷ, chậm phát triển, chị Nguyễn Thị Tươi, Khoa Tâm thần trẻ em và vị thành niên, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 cho biết: Mỗi ca bệnh có những biểu hiện khác nhau và cần có chương trình can thiệp khác nhau. Tuy nhiên, điểm chung là đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ, điều dưỡng, điều trị viên và gia đình.

Theo chị Tươi, nhân viên y tế chỉ tiếp xúc với trẻ khoảng 1,5 giờ mỗi ngày (đối với những trẻ điều trị ngoại trú), còn phần lớn thời gian trẻ sống cùng gia đình. Vì vậy, hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc cha mẹ có kiên trì tương tác, luyện tập và đồng hành cùng con hay không. Những chuyến đi chơi đơn giản, những bữa cơm đủ đầy, những cuộc trò chuyện hàng ngày đều có thể góp phần giúp trẻ cải thiện khả năng giao tiếp và gắn kết cảm xúc.

“Mỗi tiến bộ của trẻ, dù chỉ là biết gọi mẹ, biết nhìn vào mắt người đối diện hay biết chia sẻ đồ chơi cũng đều là thành quả của cả một quá trình dài yêu thương và kiên trì” - chị Tươi nhấn mạnh.

Chị Hà Thị Mai, Điều dưỡng trưởng của Khoa Tâm thần trẻ em và vị thành niên cho hay: Mỗi ngày khoa tiếp nhận khoảng 70-90 lượt trẻ khám ngoại trú, 20-25 trẻ điều trị bán trú và nhiều bệnh nhi điều trị nội trú, chủ yếu là trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ, tăng động giảm chú ý, chậm phát triển trí tuệ, rối loạn hành vi… Chị Mai cho rằng: Khác với người lớn, trẻ em rất dễ tổn thương về cảm xúc. Vì vậy, điều dưỡng không chỉ chăm sóc chuyên môn mà còn phải trở thành người bạn, người thân của trẻ. Có trẻ cần thật nhẹ nhàng, có trẻ cần nghiêm khắc đúng lúc nhưng trên hết vẫn là sự yêu thương để các cháu cảm thấy mình được tôn trọng, được quan tâm và không bị kỳ thị.

Bác sĩ Hồ Đình Nghĩa, Khoa Tâm thần trẻ em và vị thành niên lưu ý: Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, khoảng 1% trẻ em trên thế giới mắc rối loạn phổ tự kỷ. Nhiều nghiên cứu cho thấy nếu trẻ được phát hiện sớm và can thiệp trước 3 tuổi, khả năng cải thiện ngôn ngữ, giao tiếp và hòa nhập xã hội sẽ cao hơn đáng kể.

Bác sĩ Nghĩa khuyến cáo: Khi nhận thấy trẻ có những dấu hiệu như: chậm nói, ít giao tiếp bằng mắt, không đáp lại khi được gọi tên, lặp đi lặp lại một số hành vi, không chơi với bạn bè cùng lứa hoặc có biểu hiện bất thường về cảm xúc, cha mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và can thiệp kịp thời.

Hạnh Dung