Chăm sóc những vườn cây sau lũ

Vườn cây xơ xác 

Các phường, xã: Chũ, Phượng Sơn, Lục Ngạn, Nam Dương… là vùng trồng cây ăn quả tập trung của tỉnh. Mưa lớn, nước lũ dâng cao khiến nhiều diện tích vải thiều, cam, bưởi, táo, nho và rau màu của người dân bị ngập úng. Riêng tại phường Chũ, ước tính có khoảng 620 ha cây ăn quả và hoa màu các loại bị ngập; 78 nghìn m² ao, hồ bị ảnh hưởng, khoảng 19,3 tấn cá bị cuốn trôi. Đến ngày 25/8, mưa tạnh và lũ đã rút, giao thông cơ bản trở lại bình thường, UBND phường chỉ đạo các phòng chuyên môn hướng dẫn người dân khẩn trương triển khai các biện pháp khôi phục sản xuất.

Lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh kiểm tra, đánh giá khả năng phục hồi vườn cam của gia đình ông Lương Văn Tâm, tổ dân phố Hồ Đức Tân, phường Chũ.

Ngay khi nước rút, ông Lương Văn Tâm, tổ dân phố Hồ Đức Tân, phường Chũ tất bật ra vườn bơm nước rửa cây với hy vọng “cứu” được vườn cam đang thời kỳ cho quả. Ông sử dụng máy bơm phun nước tăng áp nhằm rửa sạch bùn đất bám trên lá, thân cây, đồng thời vệ sinh khu vườn, tạo điều kiện để cây sớm phục hồi. Dù nỗ lực cố gắng song hy vọng rất mong manh bởi cam là loài cây rất khó chăm sóc, bộ rễ nhanh thối nếu ngâm nước nhiều ngày.

Nặng hơn là vườn cam của gia đình chị Lâm Thị Bình, tổ dân phố Tư Một, phường Phượng Sơn. Sau 2 ngày đêm chìm trong nước, cả vườn cam xơ xác, thân, lá và quả bám đặc bùn đất. Hơn 1 nghìn cây cam được xác định khó có khả năng phục hồi, trong đó nhiều cây hơn 20 năm tuổi, đang thời kỳ cho năng suất cao, có cây đạt từ 3,5-4 tạ quả/vụ.

Vườn cam của gia đình chị Lâm Thị Bình, phường Phượng Sơn bị thiệt hại nặng sau lũ.

Theo ước tính của gia đình chị Bình, riêng thiệt hại về cây và quả hơn 1 tỷ đồng, chưa kể chi phí đầu tư và công sức chăm sóc nhiều năm. Điều khiến chị thêm lo lắng, đây đã là năm thứ ba liên tiếp, vườn cam chịu ảnh hưởng của mưa lũ. Sau nhiều lần khắc phục, tái đầu tư, nguồn lực của gia đình gần như cạn kiệt. "Để có điều kiện gây dựng lại vườn cây, tiếp tục sản xuất, gia đình rất mong được tiếp cận các chính sách hỗ trợ, nhất là nguồn vốn vay để tái đầu tư", chị Bình nói.

Không chỉ vùng cây ăn quả, nhiều diện tích lúa, hoa màu cũng chịu ảnh hưởng nặng. Tại những nơi lũ đi qua để lại cánh đồng ngổn ngang bùn đất. Như ở xã Sơn Động, hàng chục ha lúa bị đổ rạp sát đất, vàng úa, không còn khả năng phục hồi. Nhiều diện tích ngô, táo, cây trồng khác cũng bị ảnh hưởng, cần sớm có biện pháp chăm sóc hoặc gieo trồng lại.

Cánh đồng lúa thôn Đình, xã Sơn Động bị thiệt hại nặng sau lũ.

Nhanh chóng khắc phục 

Bão số 4 ảnh hưởng vào đất liền từ ngày 21/8, sau đó gây mưa lớn và lũ trên sông tại nhiều địa phương trong tỉnh. Theo thống kê sơ bộ từ các địa phương, sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại lớn với hơn 6.300 ha lúa, 1.000 ha rau màu và gần 700 ha cây ăn quả bị ngập. Ngoài ra còn hơn 2.300 con gia súc, 140.200 con gia cầm và hơn 621 ha diện tích nuôi thủy sản bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá đầy đủ hơn về mức độ thiệt hại song có thể thấy ảnh hưởng của đợt mưa lũ khá rộng, đặt ra yêu cầu khẩn trương khôi phục sản xuất, chủ động phòng ngừa dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi.

Để hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại và hạn chế nguy cơ phát sinh, lây lan dịch hại trên cây trồng, vật nuôi, Sở Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản chỉ đạo cụ thể. Theo đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã thành lập 3 đoàn công tác kiểm tra thực tế tại các vùng bị ảnh hưởng, hướng dẫn người dân các biện pháp chăm sóc, phục hồi cây trồng sau mưa lũ. Cùng với sự hỗ trợ của cơ quan chuyên môn, các xã, phường thành lập các tổ công tác rà soát, thống kê mức độ thiệt hại tại từng khu vực, làm cơ sở đề xuất hỗ trợ theo quy định, bảo đảm khách quan, chính xác.

Đồng chí Ngọc Đức Văn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Động (đứng giữa) kiểm tra, đánh giá mức độ thiệt hại sau mưa lũ.

Theo ông Vũ Trí Đồng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, đối với vùng cây ăn quả, đây là thời điểm cần đặc biệt lưu ý bởi nhiều vườn bị ngâm nước dài ngày, bộ rễ suy yếu, khi gặp nắng nóng sau lũ rất dễ xảy ra tình trạng thối rễ, vàng lá, rụng quả. Chi cục đang phối hợp với chính quyền địa phương trực tiếp kiểm tra vườn, hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc diện tích cây trồng còn khả năng phục hồi, xử lý những diện tích bị thiệt hại nặng. Chủ động phòng, chống sâu bệnh, từng bước khôi phục sản xuất sau mưa lũ phù hợp với từng loại cây trồng và mức độ thiệt hại, hạn chế phát sinh nấm bệnh.

Với những vườn bị ngập úng, khi nước rút đến đâu cần vệ sinh cây và vườn đến đó. Người dân hạn chế đi lại khi đất còn ướt để tránh làm đất bị nén chặt, thiếu ôxy cho bộ rễ. Khẩn trương dựng lại cây bị nghiêng, đổ, cắm cọc cố định, cắt bỏ cành gãy và tỉa bớt cành, lá. Khi đất ráo thì tiến hành xới nhẹ, phá váng bề mặt vùng tán cây để tăng độ thông thoáng, tạo điều kiện cho bộ rễ phục hồi.

Vườn vải thiều của người dân phường Chũ xơ xác sau cơn bão số 4.

Với những vườn cam đang đậu quả hoặc nuôi quả, cơ quan chuyên môn hướng dẫn bổ sung phân bón qua lá nhằm hạn chế hiện tượng nứt, rụng quả. Những cây bị long gốc cần được vun, cố định gốc và xử lý nấm bệnh bằng thuốc hoặc chế phẩm sinh học được phép sử dụng theo hướng dẫn. Đồng thời, thường xuyên theo dõi các bệnh dễ phát sinh sau mưa lũ như vàng lá, thối rễ, sương mai… để xử lý kịp thời. Những cây bị thiệt hại quá nặng, rụng toàn bộ lá, cành khô, không còn khả năng phục hồi cần đào bỏ, tiêu hủy và xử lý đất trước khi trồng lại.

Không chỉ cây ăn quả, các địa phương còn chú trọng hướng dẫn nông dân khôi phục diện tích lúa, rau màu, vật nuôi bị ảnh hưởng. Cử cán bộ kỹ thuật bám sát tình hình sản xuất, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, sâu bệnh hại để có biện pháp chủ động ứng phó, từng bước khôi phục sản xuất sau mưa lũ.