Chăm sóc đúng cách giúp kiểm soát viêm da tiết bã

Viêm da tiết bã là bệnh da liễu thường gặp, dễ tái phát và gây không ít phiền toái trong sinh hoạt hằng ngày. Dù không nguy hiểm, bệnh có thể kéo dài dai dẳng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách.

Viêm da tiết bã (Seborrheic dermatitis) là bệnh viêm da mạn tính, đặc trưng bởi các mảng đỏ kèm vảy trắng hoặc vàng nhờn, thường xuất hiện ở những vùng da có nhiều tuyến bã như da đầu, hai bên cánh mũi, lông mày, râu, ngực và lưng.

Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng tiến triển kéo dài, dễ tái phát, gây ngứa, bong vảy và ảnh hưởng đến thẩm mỹ, khiến người bệnh tự ti, giảm chất lượng cuộc sống.

Dấu hiệu nhận biết: Xuất hiện mảng đỏ, ranh giới không rõ, phủ vảy trắng hoặc vàng ẩm, dính.

Vị trí thường gặp: trán, rãnh mũi - má, lông mày, mí mắt, rãnh sau tai, ống tai ngoài, ngực.

Ngứa từ nhẹ đến nhiều. Bệnh thường nặng hơn vào mùa đông - đầu xuân (khí hậu lạnh, độ ẩm thấp), cải thiện vào mùa hè.

Các yếu tố làm bệnh trầm trọng: stress, thiếu ngủ, thời tiết hanh khô, sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc một số thuốc.

Cơ chế gây bệnh hiện chưa hoàn toàn rõ ràng, song nhiều nghiên cứu cho thấy viêm da tiết bã là kết quả của sự phối hợp nhiều yếu tố: Tăng tiết bã nhờn; Sự phát triển quá mức của nấm Malassezia; Phản ứng miễn dịch da quá mức; Liên quan một số bệnh lý thần kinh, nội tiết (đặc biệt là Parkinson), sử dụng thuốc; Mệt mỏi, căng thẳng kéo dài; Thời tiết lạnh, độ ẩm thấp; Chăm sóc da chưa đúng cách (gội đầu quá ít, dùng mỹ phẩm gây bít tắc…).

Viêm da tiết bã - Ảnh minh họa BSCC

Đối tượng dễ mắc bệnh là: Người có da nhờn; Nam giới (tỷ lệ cao hơn nữ); Người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ; Trẻ sơ sinh; Người mắc bệnh nền như Parkinson, HIV, trầm cảm…

Viêm da tiết bã là bệnh viêm da mạn tính và không lây từ người sang người.

Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu để chẩn đoán xác định viêm da tiết bã. Bác sĩ chủ yếu dựa vào biểu hiện lâm sàng.

Một số xét nghiệm có thể được chỉ định nhằm loại trừ hoặc tìm yếu tố liên quan như: xét nghiệm nấm, Demodex, soi da (dermoscopy), mô bệnh học…

Tùy mức độ bệnh, bác sĩ da liễu sẽ xây dựng phác đồ phù hợp.

Trên da đầu: Trường hợp nhẹ (chỉ bong vảy, không viêm): dùng dầu gội chống nấm chứa ketoconazole hoặc ciclopirox. Trường hợp trung bình – nặng (đỏ da, ngứa, bong vảy nhiều): kết hợp thuốc bôi corticoid dạng xịt, bọt hoặc dung dịch trong thời gian ngắn. Nếu sau 4 tuần không cải thiện, có thể cân nhắc thuốc chống nấm đường uống.

Trên da mặt và vùng da khác: Kem chống nấm (ketoconazole, ciclopirox). Thuốc giảm viêm ngắn ngày (hydrocortisone) hoặc thuốc điều hòa miễn dịch tại chỗ như pimecrolimus, tacrolimus; Sản phẩm dưỡng ẩm phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Lưu ý: Cần kiên trì điều trị 2-4 tuần; Bệnh dễ tái phát theo từng đợt, do đó cần duy trì chăm sóc phù hợp.

Chăm sóc tại nhà: Sử dụng sữa rửa mặt, dầu gội dịu nhẹ; Gội đầu 2-3 lần/tuần bằng dầu gội chứa ketoconazole 2% hoặc ciclopirox; Hạn chế stress, ngủ đủ giấc, giảm rượu bia và chất kích thích; Dùng sản phẩm dưỡng ẩm không gây bít tắc (non-comedogenic); Có thể duy trì tacrolimus 2 lần/tuần theo hướng dẫn bác sĩ.

Người bệnh cần đi khám khi: Tổn thương lan rộng, ngứa nhiều; Điều trị tại nhà 2 - 4 tuần không cải thiện; Bệnh tái phát liên tục, ảnh hưởng sinh hoạt và tâm lý.

Khi nghi ngờ mắc bệnh hoặc bệnh tái phát nhiều lần, người dân nên đến khám chuyên khoa Da liễu để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Viêm da tiết bã không thể điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Chẩn đoán đúng - điều trị đúng - duy trì chăm sóc đúng cách giúp 80-90% người bệnh kiểm soát triệu chứng hiệu quả, hạn chế tái phát và tự tin hơn trong cuộc sống.

BS Dương Thị Hằng (Khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai)

Mời quý độc giả xem video: Thuế nhập khẩu xăng, nhiên liệu máy bay đồng loạt giảm về 0% trước biến động năng lượng toàn cầu.

BS Dương Thị Hằng