Cha mẹ cần làm gì với những đứa trẻ 'hai mặt'

Tác giả: Lee Darang/ Thái Hà Books & NXB Công thương

Rối loạn lo âu ở trẻ em

Cuốn sách của chuyên gia tâm lý học đường Lee Darang chính là một "chìa khóa vàng" giúp cha mẹ hiểu hơn về những vấn đề tâm lý mà trẻ đang phải đối mặt, đồng thời cung cấp giải pháp để cha mẹ giúp trẻ xây dựng sự tự tin và trưởng thành một cách lành mạnh về tinh thần.

Cha mẹ cần làm gì với những đứa trẻ 'hai mặt'

Nhiều đứa trẻ khi ở nhà hoặc những nơi quen thuộc đều tự nhiên và hoạt bát, nhưng chỉ cần bé đến không gian lạ lẫm thì trở nên nhút nhát như thể biến thành một con người khác.

Cha mẹ cần trò chuyện cùng con để khích lệ sự tự tin ở trẻ. Ảnh minh họa: M&C.

Trong số các yếu tố cấu thành nên tính cách mà chúng ta đã đề cập, có một yếu tố cần được quan tâm đặc biệt là “né tránh rủi ro”. Yếu tố này thể hiện mức độ né tránh, căng thẳng và thu mình khi phải đối mặt với những kích thích hoặc môi trường không quen thuộc.

Nói cách khác, khi cảm thấy kích thích mới là nguy hiểm, trẻ sẽ cố gắng tránh xa chúng. Những trẻ mắc chứng rối loạn lo âu thường có đặc điểm tính cách nổi bật này. Tuy nhiên, việc có xu hướng tránh né rủi ro không đồng nghĩa trẻ có vấn đề. Trong quá trình phát triển, mọi trẻ em đều có thể trải qua nhiều giai đoạn lo lắng và sợ hãi khác nhau. Chỉ có điều những đứa trẻ có xu hướng tránh né rủi ro mạnh hơn thì sẽ cảm thấy sợ hãi, lo lắng thường xuyên và biểu hiện đa dạng hơn.

Bạn cũng không cần lo lắng điều này sẽ ảnh hưởng xấu đến tương lai của trẻ. Ngay cả khi cảm thấy lo lắng và sợ hãi thì trẻ vẫn có thể lớn lên, học hỏi và trải nghiệm những điều mới mẻ mà không bị những cảm xúc này chi phối. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về yếu tố né tránh rủi ro, một trong những đặc điểm tính cách ở những trẻ hay lo lắng và sợ hãi.

Yếu tố né tránh rủi ro cũng gồm nhiều khía cạnh khác nhau.

“Lo lắng dự đoán” ám chỉ trạng thái lo lắng, bồn chồn xuất hiện đột ngột mà không có lý do rõ ràng. Những trẻ có mức độ lo lắng dự đoán quá mức có xu hướng liên tục đặt câu hỏi, xác nhận hoặc lo lắng về những điều có thể sẽ không xảy ra. Chẳng hạn, trẻ thường có những nỗi lo lắng đa dạng như sợ mẹ sẽ chết, sợ bố không đến đón, sợ thầy cô la mắng, sợ sẽ xảy ra tai nạn...

Nhân vật chính của cuốn truyện tranh “Billy nhút nhát” cũng thể hiện nhiều đặc điểm của một đứa trẻ lo lắng dự đoán quá mức. Billy lo lắng rằng mưa sẽ chỉ rơi vào phòng mình, hoặc giày của mình sẽ bị gió thổi bay, những lo lắng mà người lớn thấy thật vô lý.

Ngoài ra, trẻ mắc chứng rối loạn lo âu sẽ thường sử dụng cụm từ “nếu... thì phải làm sao?”. Đây là hành vi thể hiện sự lo lắng về điều gì đó chưa xảy ra và yêu cầu người đối diện phải trả lời nhằm xoa dịu lo lắng. Bằng cách này, sự kích thích mạnh mẽ hay thông tin quá mức chịu đựng càng khiến sự bất an của trẻ tăng lên.

Do đó, cha mẹ cần quan sát cẩn thận hành vi của trẻ và hạn chế để trẻ tiếp xúc với những tin tức, hình ảnh về tai nạn... những hình ảnh, tin tức có thể khiến trẻ lo lắng. Thậm chí, các bậc cha mẹ cũng có thể gặp tình trạng lo lắng dự đoán quá mức khi nuôi dạy trẻ.

Trước lúc ra ngoài, họ sẽ chuẩn bị rất nhiều thứ với suy nghĩ “Lỡ như nó sẽ thế này” hoặc sau khi cho trẻ đi chơi xa lại nghĩ “Nếu có điều gì xảy ra thì phải làm thế nào?”. Đây cũng là một biểu hiện của lo lắng dự đoán quá mức.

Lee Darang/ Thái Hà Books & NXB Công thương