Cây cau xanh vỏ, 'đỏ thương lái'?

Anh Thạch và niềm vui khi thu hoạch cau. Ảnh: Hoàng Minh

Loại cây “trồng chơi ăn thật”

Những năm gần đây, bên cạnh các loại cây ăn trái chủ lực, cây cau tươi tại khu vực phía Đông Nam tỉnh đã trải qua những đợt “sốt giá”. Thời điểm này, dạo quanh một số xã, phường ở Lâm Đồng, không khó để bắt gặp những vườn cau thẳng tắp đang vào mùa cho trĩu trái. Tiếng cười nói của nhân công thu hoạch, tiếng xe tải của thương lái ra vào ngược xuôi. Sự tấp nập này tạo nên một bầu không khí nhộn nhịp ở vùng quê và loại cây “trồng chơi ăn thật” này.

Nếu như trước đây, bà con chủ yếu trồng cau với mục đích là giữ đất thì nay, loại cây này đã được trồng xen canh hoặc chuyên canh, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Sự chuyển đổi cây trồng được gia đình chị Nguyễn Thị Thùy Dung, thôn Văn Kê, xã Tân Thành tính đến thời điểm này được xem là khá thành công. Chị Dung là hộ dân đã gắn bó trồng cây thanh long trong nhiều năm. Tuy nhiên thời gian qua, giá thanh long lên xuống thất thường, nhiều vụ chong đèn bị thất thu, nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Trước đó, nông dân này đã trồng các hàng cau xung quanh để giữ đất. Các buồng cau trĩu nặng, thương lái đã đến tận vườn để thu hái với giá cao.

Những buồng cau đạt chất lượng được bán ngay khi thu hoạch. (ảnh Hoàng Minh)

Chính vì vậy, chị đã mạnh dạn đưa cau con vào trồng thêm. Đến nay, trên diện tích 1,5 ha, chị đã trồng gần 1.000 cây cau lớn nhỏ. Trong đó có hơn 500 cây đang cho thu hoạch. Đối với vụ thuận, mỗi lần hái có thể thu từ 300 - 400 kg, vụ nghịch năng suất giảm hơn 1 nửa. Một số hộ trồng khác chia sẻ thêm, nếu cây cau được trồng, chăm sóc và bón phân đầy đủ, sau 3 - 4 năm trồng, sẽ cho thu hoạch. Trung bình mỗi cây cau cho khoảng 3 - 4 buồng trái, buồng cau nặng từ 8 - 10 kg.

Thương lái đến tận vườn mua cau tươi (ảnh Hoàng Minh)

Giá cả thị trường trồi sụt

Ngoài xã Tân Thành, hiện nay trên địa bàn xã Hàm Thuận Bắc cũng đang phát triển loại cây này. Đơn cử tại hộ gia đình anh Võ Ngọc Thạch, thôn Dân Hòa trồng 1 ha cau, nay đã được 5 năm tuổi. Hiện nay, toàn bộ vườn cau đều đang cho thu hoạch. Trung bình 10 - 15 ngày, vườn cau sẽ thu hái 1 lần với năng suất từ 1 - 2 tấn trái. Anh Huỳnh Minh Sao (xã Tánh Linh), một thương lái thu mua cau tại địa phương cho biết: “Trung bình mỗi tháng, thương lái đến các hộ trồng thu mua từ 2 - 3 lần. Cũng như các cây trồng khác, vài tháng qua, giá loại cây trồng này duy trì ổn định từ 40.000 - 50.000 đồng/kg. Có khoảng thời gian, giá cau tăng vọt từ 80 - 150.000 đồng/kg. Tuy nhiên vào thời điểm hiện tại, do vào vụ thu hoạch chính nên giá trồi sụt, thương lái thu mua khoảng 25.000 đồng/kg”.

Theo ngành nông nghiệp tỉnh, Lâm Đồng hiện có trên 160 ha cau, sản lượng thu hoạch trong năm qua đạt khoảng 700 tấn. Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ chủ yếu nội địa và thu mua bởi thương lái, xuất khẩu bằng đường tiểu ngạch. Nên khi cung vượt cầu, giá cả và sức tiêu thụ sẽ có nhiều biến động. Dù mang lại nguồn lợi nhuận trước mắt rất lớn, nhưng “cơn sốt” cây cau đang đặt ra không ít nỗi lo. Bài học nhãn tiền về việc người dân ồ ạt phá bỏ các loại cây trồng truyền thống để chạy theo những loại cây đang “sốt giá”, dẫn đến tình trạng khủng hoảng thừa, “được mùa mất giá” đã và đang diễn ra.

Trái cau tươi sau thu hoạch của người dân Lâm Đồng. (ảnh Hoàng Minh)

Chính vì vậy, bên cạnh việc mở ra cơ hội phát triển kinh tế mới, để tránh tình trạng được mùa mất giá, được giá mất mùa, người trồng cần cân nhắc. Mặt khác, tính toán kỹ lưỡng về điều kiện thổ nhưỡng cũng như hiệu quả kinh tế trong việc phát triển và mở rộng diện tích loại cây trồng này.

Kiều Hằng- Kim Loan .