Câu hỏi phía sau màn robot múa võ ở Trung Quốc

Màn robot múa võ trong Gala Tết Nguyên đán ở Trung Quốc gây sốt.

Đêm Giao thừa (16/2), trong Gala Tết Nguyên đán thường niên của Tập đoàn Truyền thông Trung Quốc - chương trình truyền hình chính thức được xem nhiều nhất ở đất nước tỷ dân - màn trình diễn của đội robot hình người đã trở thành điểm chú ý.

Những robot chuyển động uyển chuyển, lộn ngược (tiếp đất bằng đầu gối), xoay tròn và nhảy lên. Không một con nào bị ngã.

Theo Reuters, màn trình diễn vô cùng ấn tượng, nhưng cũng khiến một số người tự hỏi: Nếu robot giờ đây có thể nhảy múa và biểu diễn võ thuật, thì chúng còn có thể làm được những gì hơn nữa trong tương lai?

Các chuyên gia có nhiều ý kiến trái chiều, một số cho rằng robot có những hạn chế và màn trình diễn này nên được xem xét dưới góc độ tuyên truyền của nhà nước.

Được phát triển bởi một số công ty robot Trung Quốc, các robot này đã thực hiện nhiều pha nguy hiểm phức tạp, như múa võ thuật kung fu, các tiểu phẩm hài và các động tác nhảy được dàn dựng công phu cùng với các nghệ sĩ người thật.

Các đoạn video lan truyền trên mạng nhanh chóng tạo nên làn sóng so sánh với chương trình phát sóng Tết Nguyên đán năm ngoái, cũng có những con robot nhảy múa nhưng động tác đơn giản và ngô nghê hơn nhiều.

Kyle Chan, chuyên gia về phát triển công nghệ của Trung Quốc tại Viện Brookings, một tổ chức hoạch định chính sách ở Washington DC, cho biết Bắc Kinh sử dụng các màn trình diễn robot công cộng này để "làm cho khán giả trong nước và quốc tế kinh ngạc trước năng lực công nghệ của Trung Quốc".

Những robot hình người ở Trung Quốc có chuyển động uyển chuyển đến khó tin đặt ra nhiều câu hỏi.

"Không giống như các mô hình trí tuệ nhân tạo hay thiết bị công nghiệp, robot hình người là những ví dụ rõ ràng về vị thế dẫn đầu công nghệ của Trung Quốc mà công chúng có thể thấy trên điện thoại hoặc tivi của họ", ông nói.

Nhấn mạnh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ, Chan nói thêm: "Trong khi Trung Quốc và Mỹ đang ngang ngửa nhau về trí tuệ nhân tạo, thì robot hình người là lĩnh vực mà Trung Quốc có thể tự tin vượt trội hơn Mỹ, đặc biệt là về khả năng mở rộng quy mô sản xuất".

Georg Stieler, người đứng đầu bộ phận robot và tự động hóa tại công ty tư vấn công nghệ toàn cầu Stieler Technology and Marketing, cũng nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của chương trình phát sóng giờ vàng của Trung Quốc.

So sánh màn trình diễn năm nay với năm ngoái - khi người xem chỉ thấy "về cơ bản một kiểu vũ đạo duy nhất" với các động tác hạn chế bao gồm đi bộ, xoay người và đá - Stieler cho biết một tín hiệu quan trọng về sự tiến bộ của robot Trung Quốc là "khả năng vận hành một số lượng lớn người máy hình người gần như giống hệt nhau trong chuyển động đồng bộ với dáng đi ổn định và hành vi khớp nhất quán".

Nhưng Stieler cũng lưu ý: "Khả năng trình diễn trên sân khấu không đồng nghĩa với độ bền bỉ trong công nghiệp". Ông cho biết những gì robot làm được là kết quả của việc được huấn luyện thực hiện một quy trình "hàng trăm, hàng nghìn lần - bạn không thể chỉ đơn giản bảo chúng đổi hướng hoặc làm điều gì đó hoàn toàn khác".

Những động tác nhảy múa này đòi hỏi rất ít khả năng nhận thức môi trường xung quanh và về cơ bản là học tập bắt chước kết hợp với bộ điều khiển giữ thăng bằng. Điều đó ít liên quan đến độ tin cậy trong môi trường không có cấu trúc, một điều kiện tiên quyết cho việc triển khai ở cấp độ nhà máy.

Việc ra mắt thế hệ robot mới nhất của Trung Quốc nhấn mạnh tham vọng công nghệ rộng lớn hơn của nước này.

Tính đến cuối năm 2024, Trung Quốc đã có 451.700 công ty robot thông minh đăng ký, với tổng vốn đầu tư là 6.440 tỷ nhân dân tệ (khoảng 932,16 tỷ USD), theo số liệu nhà nước. Các dự án lớn của chính phủ như "Sản xuất tại Trung Quốc 2025" và Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 đã đưa robot và trí tuệ nhân tạo trở thành những ưu tiên hàng đầu của Bắc Kinh.

Morgan Stanley dự báo doanh số bán robot hình người của Trung Quốc sẽ tăng hơn gấp đôi, lên 28.000 chiếc vào năm 2026.

Elon Musk cho biết ông dự đoán đối thủ cạnh tranh lớn nhất của mình sẽ là các công ty Trung Quốc khi ông chuyển hướng Tesla tập trung vào trí tuệ nhân tạo thể hiện qua hình thể và robot hình người Optimus, sản phẩm chủ lực của hãng. "Người ngoài Trung Quốc đánh giá thấp Trung Quốc, nhưng Trung Quốc là một đối thủ đáng gờm ở một đẳng cấp khác", Musk nói vào tháng 1.

Marina Zhang, giáo sư công nghệ tại Đại học Công nghệ Sydney, cho biết màn trình diễn ấn tượng như vậy có thể báo hiệu một giai đoạn mới trong kế hoạch tổng thể sản xuất của Trung Quốc, nơi robot trở thành trụ cột trong quá trình chuyển đổi từ lắp ráp chi phí thấp sang sản xuất thông minh, cao cấp.

Đinh Phạm