Câu chuyện đẹp nhất của Đổi mới

Thành tựu lớn nhất của 40 năm Đổi mới không nên chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng, thu nhập hay quy mô nền kinh tế. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Ông Nguyễn Trọng Hòa, người thầy của tôi từng kể rằng, khi còn là sinh viên, ông và người bạn cùng lớp chỉ có tổng cộng ba chiếc quần để dùng chung. Một chiếc luôn được đem đi giặt, hai chiếc còn lại được hai người mặc và thay phiên nhau cho đến khi chiếc quần kia khô. Chi tiết rất nhỏ, nhưng đủ để hình dung về một Việt Nam từng đi qua những năm tháng thiếu thốn đến nhường nào.

40 năm sau, Việt Nam đã rất khác. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người từ mức dưới 700 USD năm 1986 đã tăng lên gần 4.500 USD năm 2023. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP ước tăng 8,18%. Ngân hàng Thế giới (WB) cũng cho biết, những cải cách kinh tế kể từ năm 1986 đã đưa Việt Nam từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới trở thành nền kinh tế thu nhập trung bình năng động.

Theo số liệu thống kê giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 4,2% năm 2022 xuống còn 1,3% năm 2025. Phổ cập giáo dục tiểu học được hoàn thành từ đầu những năm 2000; tỷ lệ tiếp cận giáo dục trung học cơ sở tiếp tục được cải thiện. Những con số ấy cho thấy một nền kinh tế đã đi một chặng đường dài và đằng sau đó là sự đổi thay rất cụ thể trong cuộc sống của hàng triệu người dân.

Những người từng sống trong thời kỳ bao cấp vẫn nhớ những chiếc tem phiếu, những ngày thiếu lương thực và sự chắt chiu trong từng nhu cầu nhỏ nhất. Hành trình Đổi mới bắt đầu trong chính bối cảnh ấy. Năm 1986, Việt Nam lựa chọn một hướng đi mới. Từng bước, nền kinh tế được mở ra, người dân có thêm không gian để làm ăn, sản xuất và tìm kiếm cơ hội.

Bốn thập niên đủ dài để một thế hệ trưởng thành. Hôm nay, những đứa trẻ sinh ra trong những năm đầu Đổi mới đã trở thành những người lao động, doanh nhân, nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia. Họ lớn lên trong một Việt Nam khác với Việt Nam mà cha mẹ họ từng biết.

Hành trình Đổi mới đã mang đến thành quả lớn: Thay đổi kỳ vọng của con người về cuộc sống. Mỗi gia đình ở Việt Nam không còn chỉ mong đủ ăn mà đã nghĩ đến việc mua một căn nhà, đi du lịch, chăm sóc sức khỏe tốt hơn hay tiếp cận những công nghệ mới.

Từ góc nhìn của một người nước ngoài đã có nhiều năm gắn bó với Việt Nam, tôi nhận thấy sự thay đổi ấy diễn ra trong từng gia đình. Đơn cử như gia đình của vợ tôi, Lê Thị Mạo. Sự chăm chỉ, cùng với những cơ hội mới mà Đổi mới mang lại đã giúp gia đình vợ tôi có cuộc sống tốt đẹp hơn rõ rệt.

Nhiều người nước ngoài khi nhìn Việt Nam thường bắt đầu từ lịch sử chiến tranh, sự chia cắt và ngày thống nhất. Nhưng sau nhiều thập niên, sự thống nhất ấy không còn chỉ là một sự kiện lịch sử mà đã hiện diện rõ trong đời sống người dân. Từ Quảng Ninh ở miền Bắc đến Cà Mau ở cực Nam, người Việt Nam là một dân tộc thống nhất, cùng chia sẻ một không gian phát triển và cùng hướng về tương lai.

Điều đáng mừng hơn cả, hạnh phúc của nhân dân được xem là đích đến mà mỗi quyết sách, mỗi hành động vì sự phát triển đất nước đều hướng tới. Tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, chỉ số hạnh phúc được ghi nhận là một thành tựu khi Việt Nam đứng thứ 46 trong Báo cáo Hạnh phúc thế giới năm 2025, tăng 8 bậc so với năm trước.

Nhìn lại hành trình 40 năm qua, có lẽ đây chính là câu chuyện đẹp nhất mà Đổi mới đã viết nên: Một Việt Nam lớn mạnh hơn về kinh tế, mở ra nhiều cơ hội, vun đắp niềm tin và mang đến cho người dân một cuộc sống ngày càng tốt đẹp, hạnh phúc hơn.