Cảnh sát và quân đội Italy 'tranh giành' VĐV Olympic

VĐV Sofia Goggia cầm đuốc Olympic sau khi thắp sáng đài lửa trong lễ khai mạc Olympic Milan - Cortina 2026. Ảnh: Reuters.

Trước khi Thế vận hội Mùa đông 2026 diễn ra, một cuộc cạnh tranh khác đã âm thầm xuất hiện tại Italy: cuộc cạnh tranh giữa lực lượng cảnh sát và quân đội nhằm thu hút những vận động viên (VĐV) Olympic hàng đầu.

Phần lớn VĐV Italy tham dự Olympic đều mang quân hàm, có cấp bậc trong lực lượng quân đội, cảnh sát, hiến binh, cứu hỏa...

Đây là mô hình đặc thù giúp VĐV Italy có thu nhập ổn định và được tạo điều kiện tập luyện tốt, trong bối cảnh Italy không có ngân sách quốc gia dành cho phát triển thể thao dồi dào như Mỹ.

Ươm mầm và “câu trộm”

VĐV bi đá trên băng Amos Mosaner trở về từ Olympic Bắc Kinh 2022 với tấm huy chương vàng và là niềm tự hào của Không quân Italy. Lực lượng này đã chiêu mộ anh theo diện “binh sĩ - VĐV”, rồi tài trợ cho quá trình tập luyện của Mosaner suốt nhiều năm.

Ngay sau khi Mosaner trở thành ngôi sao của Không quân Italy, lực lượng cảnh sát Italy bắt đầu tìm cách tiếp cận Mosaner.

Họ đưa ra nhiều lời đề nghị hấp dẫn, trong đó có việc trung tâm huấn luyện của lực lượng cảnh sát nằm rất gần nơi anh sinh sống ở thung lũng Trentino. Nữ cảnh sát Stefania Constantini, đồng đội sẽ đánh đôi hỗn hợp với Mosaner nếu anh gia nhập lực lượng cảnh sát, cũng tích cực tham gia quá trình thuyết phục anh.

“Những điều đó khiến quyết định trở nên dễ dàng hơn”, Mosaner cho biết. Theo trung tá Andrea Colotti, chỉ huy bộ phận thể thao của lực lượng Không quân Italy, việc Mosaner “đào tẩu” sang lực lượng cảnh sát là “vết thương”.

VĐV Italy Amos Mosaner thi đấu cùng VĐV Stefania Constantini tại vòng bảng nội dung đôi nam nữ ném bi đá trên băng tại Olympic Milan - Cortina 2026. Ảnh: Reuters.

Ông Colotti thừa nhận lực lượng cảnh sát thường đưa ra mức lương cao hơn, cùng nhiều quyền lợi và ưu đãi hơn. “Thường chúng tôi cố gắng cạnh tranh công bằng. Nhưng đôi khi các bên khác lại không như vậy. Nhưng đó mới là cuộc chơi”, ông Colotti nói.

Sự cạnh tranh này phản ánh một đặc điểm ít được biết đến trong đời sống thể thao Italy. Trong nhiều thập kỷ, Italy đã xây dựng một hệ thống “ươm mầm” VĐV thông qua lực lượng quân đội và cảnh sát. Hiện hai lực lượng này quản lý đa số VĐV Olympic của Italy.

Các lực lượng này cung cấp lương, sự ổn định nghề nghiệp, huấn luyện viên hàng đầu và cơ sở tập luyện hiện đại cho VĐV. Một số VĐV còn được thăng quân hàm khi giành huy chương, điều này rất có ý nghĩa trong quá trình chiêu mộ VĐV.

Sau khi giải nghệ, không ít VĐV tiếp tục gắn bó với lực lượng trong vai trò huấn luyện viên, sĩ quan hoặc làm các công tác khác tại trụ sở cấp cao của lực lượng ở Rome. Họ xuất hiện bên cạnh các quân nhân, cảnh sát chuyên nghiệp.

Các VĐV thuộc lực lượng cảnh sát (trực thuộc Bộ Nội vụ) hay lực lượng hiến binh Carabinieri (trực thuộc Bộ Quốc phòng) đều được trang bị súng, còng tay và phù hiệu. Ngoài sân đấu, họ được khuyến khích mặc quân phục hoặc trang phục mang biểu tượng của đơn vị.

Tuy nhiên, nhiệm vụ chính của họ vẫn là thi đấu thể thao. “Công việc chính của họ là làm VĐV”, trung tá Luigi Usai, quan chức phụ trách lĩnh vực thể thao của Bộ Quốc phòng Italy, khẳng định.

Theo các nhà sử học, truyền thống ươm mầm VĐV trong lực lượng quân đội Italy có từ thế kỷ 19, khi hoàng gia ở Turin mở trường thể thao quân sự nhằm thúc đẩy các môn thể thao quý tộc như đấu kiếm, cưỡi ngựa và bắn súng. Tại Olympic 1900, một sĩ quan kỵ binh đã mang về một trong những huy chương vàng đầu tiên cho Italy.

Trong thập niên 1950, chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc càng khiến cảnh sát và quân đội Italy có điều kiện chiêu mộ nhiều VĐV tài năng. Tại Olympic Rome 1960, VĐV Livio Berruti giành huy chương vàng cự ly chạy 200 m và được mệnh danh là “cảnh sát chạy nhanh nhất thế giới”.

Khi nghĩa vụ quân sự bắt buộc chấm dứt vào đầu thập niên 2000, các lực lượng cảnh sát và quân đội buộc phải chủ động hơn trong việc săn tìm và chiêu mộ VĐV.

Thủ thuật chiêu mộ

Giống như các trường đại học hàng đầu cạnh tranh để chiêu mộ được các sinh viên có tài năng thể thao, các đơn vị quân đội và cảnh sát cũng tổ chức tuyển chọn công khai, đồng thời tận dụng cả các mối quan hệ để đưa vào đội hình những tài năng thể thao thực thụ.

Lực lượng hiến binh Carabinieri thường nhắc đến những VĐV tên tuổi từng khoác áo lực lượng này như VĐV trượt tuyết huyền thoại Alberto Tomba, tay trượt lòng máng Armin Zöggeler hay VĐV trượt tuyết đổ đèo Federica Brignone. Cả ba đều được phong hàm Thống chế nhờ thành tích thể thao đặc biệt ấn tượng.

“Hãy nhớ đến những cái tên đó và đưa ra lựa chọn của bạn”, trung úy Davide Carrara, chỉ huy nhóm VĐV thể thao mùa đông của lực lượng hiến binh Carabinieri, thường nhắn nhủ như vậy với các VĐV đang được lực lượng “đưa vào tầm ngắm” chiêu mộ.

Hai VĐV Arianna Fontana và Federico Pellegrino cầm cờ dẫn đầu đoàn Italy trong lễ diễu hành tại lễ khai mạc Olympic Milan - Cortina 2026. Ảnh: Reuters.

Lực lượng Không quân Italy cũng có “chiêu” riêng. Trung tá Colotti cho biết họ thường mời các VĐV ngôi sao đến trải nghiệm bay trên máy bay quân sự, thậm chí là máy bay tiêm kích chiến đấu. “Chúng tôi may mắn hơn trong hoạt động chiêu mộ, vì trải nghiệm bay lượn trên trời chắc chắn “ngầu” hơn là tất tả dưới mặt đất”, ông nói một cách hài hước.

Các lực lượng đều thống nhất rằng không gì hỗ trợ hoạt động chiêu mộ tốt hơn là lấy dẫn chứng về các VĐV ngôi sao đã đứng trong hàng ngũ lực lượng.

VĐV điền kinh Marcell Jacobs, từng giành huy chương vàng tại Olympic Tokyo 2020, là hình ảnh quảng bá sống động cho lực lượng cảnh sát Italy.

“Gia nhập lực lượng, bạn sẽ là cảnh sát thực thụ, được trang bị súng và còng tay, được phát huy hiệu”, Jacobs nói. Anh cũng thừa nhận bản thân chưa từng rượt đuổi tội phạm. “Nhưng bạn hoàn toàn có cơ hội làm điều đó nếu bạn muốn và đề xuất với cấp trên”, Jacobs cho biết thêm.

Dù vậy, gia nhập lực lượng cảnh sát và quân đội cũng khiến các VĐV phải chấp nhận tuân thủ kỷ luật nghiêm khắc.

Cựu VĐV trượt tuyết đổ đèo Alberto Tomba từng giành 3 huy chương vàng Olympic vốn thuộc lực lượng hiến binh Carabinieri. Năm 1996, việc ông Tomba dùng còi ưu tiên của cảnh sát để thoát khỏi đám kẹt xe đã trở thành bê bối khiến ông Tomba phải rời lực lượng vì áp lực của truyền thông và công chúng khi đó quá lớn.

"Lúc ấy, tôi đang chở Hoa hậu Italy, tôi ngồi trên một chiếc Ferrari, và tôi còn là một hiến binh Carabinieri có sẵn còi ưu tiên của cảnh sát", ông Tomba từng nói.

Nhiều VĐV tham dự Olympic Milan - Cortina 2026 chia sẻ với truyền thông mong muốn duy trì sự nghiệp lâu dài trong lực lượng cảnh sát hoặc quân đội.

VĐV bi đá trên băng - nữ cảnh sát Stefania Constantini - cho biết: “Tôi may mắn vì có công việc ổn định bên cạnh sự nghiệp thể thao, điều đó có ý nghĩa rất quan trọng”. Dù vậy, Constantini thừa nhận vẫn bị đồng nghiệp phạt khi đỗ xe sai quy định.

Với trung tá Usai của Bộ Quốc phòng, nữ cảnh sát Constantini vẫn là “nghi phạm chính” trong việc thuyết phục VĐV Mosaner “đào tẩu” từ Không quân Italy sang lực lượng cảnh sát. "Cô ấy hẳn đã lôi kéo anh ấy. Trong quá trình "câu trộm" Mosaner của chúng tôi, lực lượng cảnh sát đã không cư xử đẹp", ông Usai tỏ ra không quên chuyện cũ.

Tuy vậy, trung tá Colotti, chỉ huy bộ phận thể thao của lực lượng Không quân Italy, tỏ ra rộng lượng hơn: “Tôi vẫn luôn hy vọng cậu ấy sẽ giành chiến thắng để mang thêm huy chương về cho đoàn Italy”.

An Hòa