Cảnh báo sai lầm khi xử trí tăng huyết áp đột ngột

Tăng huyết áp (THA) đột ngột là một tình trạng cấp cứu y khoa có thể dẫn đến những biến chứng khủng khiếp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận cấp. Tuy nhiên, thay vì xử trí đúng cách để bảo vệ tính mạng, nhiều người bệnh và thân nhân lại mắc phải những sai lầm nghiêm trọng do thói quen hoặc truyền miệng.

Dưới đây là những cảnh báo từ các chuyên gia tim mạch về các sai lầm thường gặp và hướng dẫn xử trí đúng đắn nhất.

Những sai lầm "chí mạng" khi đối phó với cơn tăng huyết áp

Khi thấy chỉ số huyết áp vọt cao (thường trên 180/120 mmHg), tâm lý hoảng loạn thường dẫn đến những hành động sai lầm sau: Tự ý uống thuốc hạ áp cấp tốc

Nhiều người có thói quen uống ngay một viên thuốc hạ áp mạnh hoặc nhỏ thuốc dưới lưỡi (như Nifedipine nhỏ giọt) để mong huyết áp hạ xuống thật nhanh.

Ảnh minh họa/Internet

Việc hạ huyết áp quá nhanh và đột ngột sẽ làm giảm dòng máu nuôi não và tim. Điều này có thể gây ra tình trạng thiếu máu não cục bộ, khiến bệnh nhân đang từ trạng thái tỉnh táo rơi vào hôn mê hoặc đột quỵ ngay lập tức.

Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay

Đây là phương pháp dân gian truyền miệng chưa có cơ sở khoa học trong việc điều trị tăng huyết áp cấp cứu. Việc loay hoay châm kim nặn máu không chỉ gây đau đớn (làm huyết áp càng tăng cao do stress) mà còn làm mất đi "thời gian vàng" để đưa bệnh nhân đến bệnh viện.

Sử dụng nước chanh, trà gừng quá mức

Mặc dù nước chanh có tính lợi tiểu nhẹ, nhưng nó không có tác dụng hạ huyết áp trong cơn cấp cứu. Ngược lại, trà gừng có tính nóng, đôi khi có thể làm nhịp tim nhanh hơn, gây bất lợi cho người đang có huyết áp cao.

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Huyền (Viện Tim mạch, Bệnh viện 19/8), khi phát hiện chỉ số huyết áp tăng cao bất thường, trước hết cần giữ cho người bệnh ở trạng thái nghỉ ngơi tuyệt đối. Nên đặt bệnh nhân ngồi hoặc nằm ở nơi yên tĩnh, thoáng khí, tránh ánh sáng mạnh và tiếng ồn, đồng thời nới lỏng quần áo để cơ thể được thư giãn. Yếu tố tâm lý rất quan trọng bởi lo lắng, hoảng sợ có thể khiến huyết áp tiếp tục tăng cao. Sau khoảng 5–10 phút nghỉ ngơi, cần đo lại huyết áp để đánh giá chính xác tình trạng.

Nếu huyết áp tâm thu ở mức trên 140 mmHg nhưng dưới 160 mmHg, người bệnh có thể tiếp tục theo dõi tại nhà, hạn chế đi lại và duy trì chế độ nghỉ ngơi. Việc dùng thuốc hạ áp phải được thực hiện đúng theo đơn đã được bác sĩ kê, không tự ý tăng liều hoặc đổi thuốc. Trong trường hợp chỉ số huyết áp không ổn định kéo dài, người bệnh nên chủ động tái khám sớm hơn lịch hẹn để được điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Ảnh minh họa/Internet

Khi huyết áp tâm thu từ 160 mmHg trở lên, đặc biệt nếu đã được bác sĩ hướng dẫn từ trước, người bệnh có thể sử dụng thuốc hạ áp tác dụng nhanh theo chỉ định. Đây thường là các thuốc có thời gian khởi phát nhanh và thời gian tác dụng ngắn, giúp kiểm soát tình trạng tăng huyết áp cấp thời.

Trong thời gian này, bệnh nhân cần nằm nghỉ tuyệt đối và theo dõi sát chỉ số huyết áp. Nếu huyết áp không giảm sau khi dùng thuốc, hoặc tại nhà không có sẵn thuốc phù hợp, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí chuyên môn.

Đáng lưu ý, nếu cơn tăng huyết áp đi kèm các triệu chứng như đau ngực, khó thở, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nhìn mờ, lơ mơ, nôn ói nhiều hoặc mất ý thức, đây có thể là dấu hiệu của biến chứng tim mạch hoặc thần kinh cấp tính. Trong tình huống này, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức, tuyệt đối không chờ huyết áp tự hạ.

Tăng huyết áp là bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người bệnh hiểu rõ tình trạng của mình và chủ động phối hợp điều trị. Nhận biết sớm cơn tăng huyết áp, xử trí đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp giảm thiểu nguy cơ đột quỵ và các biến cố tim mạch nguy hiểm.

Mời quý độc giả xem video: "Giải pháp mới được kỳ vọng chấm dứt nỗi ám ảnh viện phí"

Bình Nguyên