Cảnh báo ngộ nhận về khả năng chịu hạn của cà phê Robusta

Mặc dù chịu nhiệt tốt hơn cà phê Arabica, cà phê Robusta lại nhạy cảm với hạn hán và tại nhiều vùng sản xuất lớn, năng suất hiện phụ thuộc đáng kể vào hệ thống tưới tiêu, trong bối cảnh nguồn nước ngày càng khan hiếm.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Sustainable Development cho rằng việc coi cà phê Robusta là “cứu cánh” của ngành cà phê trước biến đổi khí hậu xuất phát một phần từ những đánh giá chưa đầy đủ. Theo các tác giả của nghiên cứu, một số nghiên cứu trước đây đã sử dụng dữ liệu từ những nông trường có hệ thống tưới tiêu để xác định điều kiện trồng tối ưu, từ đó dẫn đến kết luận chưa chính xác về khả năng thích nghi tự nhiên của giống cà phê này.

Ông Aaron Davis, Trưởng nhóm nghiên cứu về cây trồng và biến đổi toàn cầu tại Vườn thực vật Hoàng gia Kew (Anh), cho biết cà phê Robusta có khả năng chịu nhiệt tốt hơn Arabica nhưng lại rất nhạy cảm với hạn hán. Ông Davis cảnh báo việc diễn giải sai lệch các kết quả nghiên cứu có thể tạo ra quan niệm rằng cà phê Robusta là một “vị cứu tinh” cho ngành cà phê trước thời tiết cực đoan.

Theo nghiên cứu, các nước sản xuất Robusta hàng đầu thế giới như Việt Nam, Brazil (Bra-xin) và Ấn Độ thực tế không có đầy đủ điều kiện khí hậu phù hợp để canh tác giống cà phê này một cách bền vững. Việc duy trì sản lượng và lợi nhuận tại nhiều khu vực hiện phụ thuộc lớn vào hệ thống tưới tiêu nhân tạo.

Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá nhiều vào tưới tiêu cũng tạo ra rủi ro khi nguồn nước tại nhiều vùng trồng cà phê ngày càng khan hiếm. Đầu tháng này, đại diện ngành cà phê Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng thích ứng với biến đổi khí hậu không còn là vấn đề của tương lai mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo vệ năng lực sản xuất hiện nay.

Nhóm tác giả cho rằng mọi kế hoạch mở rộng diện tích trồng cà phê Robusta cần tính đến những hạn chế sinh học của giống cây này. Ông Davis nhấn mạnh chuỗi cung ứng cà phê toàn cầu cần có những thay đổi mang tính cấu trúc và hệ thống nếu muốn duy trì khả năng phát triển trong dài hạn.

Robusta hiện chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung cà phê toàn cầu, với hàng chục triệu bao được đưa ra thị trường mỗi năm, chủ yếu từ Việt Nam và Brazil. Trong bối cảnh nhu cầu cà phê Robusta tiếp tục tăng, việc đánh giá lại khả năng chống chịu khí hậu của giống cà phê này có ý nghĩa đối với toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nông dân, nhà đầu tư đến người tiêu dùng.