Cần xử lý 'điểm nghẽn' thoát nước đô thị Đà Lạt

Khu vực lòng suối Tô Ngọc Vân vẫn còn tình trạng đổ rác bừa bãi

Những miệng cống ứ đọng

Dọc theo các tuyến đường như: Mai Xuân Thưởng, Trần Quốc Toản, Phan Đình Phùng, Xô Viết Nghệ Tĩnh... thuộc các phường khu vực trung tâm Đà Lạt, nhiều miệng cống gom nước ven lề đường đang bị đất đá, lá mục, rác thải và cỏ dại bồi lắng che kín. Túi ni lông, cành khô quấn chặt lấy các thanh sắt chắn rác, vô tình biến những cửa thu nước thành các nút chặn.

Đặc thù địa hình dốc với hệ thống đường sá lên xuống liên tục của đô thị Đà Lạt vốn là lợi thế tự nhiên giúp nước mưa thoát rất nhanh, song đây cũng là con dao hai lưỡi. Đất cát, sỏi đá từ các triền dốc theo dòng nước cuồn cuộn dồn tụ về những vùng trũng thấp. Một khi các miệng cống phía trên dốc bị bít tắc, chỉ cần một trận mưa lớn kéo dài là nước mưa tuôn xối xả xuống các cung đường phía dưới. Phố xá vì thế bỗng chốc bị ngập úng cục bộ, ảnh hưởng giao thông và cuộc sống của người dân, du khách.

Chứng kiến miệng cống trước cửa nhà vẫn đặc bùn đất, lá cây, chị Đồng Thủy Tiên (hẻm Phan Đình Phùng) lo lắng: “Năm nào cũng vậy, sau mỗi đợt mưa lớn là đất cát lại lấp đầy miệng cống. Nếu không nạo vét, khơi thông trước mùa mưa, nước không thoát kịp sẽ tràn thẳng vào nhà ở những khu vực thấp trũng phía dưới. Người dân nơi đây năm nào cũng phải sống trong cảnh thấp thỏm lo ngập”.

Đáng nói, không riêng các tuyến phố nội ô, tại suối Tô Ngọc Vân - “điểm nóng” về ngập úng, những ngày này tình trạng xả phế thải xây dựng, rác sinh hoạt vẫn tiếp diễn ngay bên lòng suối. Cùng với đó, dưới các gầm cầu suối Tô Ngọc Vân, Phan Đình Phùng…, cây cỏ cùng bùn đất bồi lắng chưa được dọn dẹp triệt để.

Đoạn đường trung tâm thôn Đa Sar, xã Lạc Dương tiềm ẩn nguy cơ tràn bùn ra đường khi có mưa lớn

Tình cảnh tương tự cũng xảy ra tại cửa ngõ vào Đà Lạt đoạn trung tâm thôn Đa Sar, xã Lạc Dương), lòng rãnh thoát nước vừa nông hẹp lại vừa ứ đọng bùn đất khiến mỗi trận mưa lớn biến cả đoạn đường thành dòng nước đỏ ngầu bùn đất.

Điều khiến dư luận trăn trở là những điểm nghẽn này không hề nằm ở nơi hẻo lánh hay khuất tầm nhìn, mà ngay mép đường trung tâm - nơi mỗi ngày có hàng vạn lượt qua lại. Vậy nhưng công tác nạo vét, duy tu định kỳ không được triển khai rốt ráo ngay từ đầu mùa khô, mà cứ phải đợi đến khi mưa ngập, đường tắc mới hối hả xử lý.

Dù từng được khơi thông, khu vực gầm cầu qua các con suối vẫn nhanh chóng bị bồi lấp trở lại, rất cần được nạo vét triệt để và duy tu thường xuyên

Chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị minh bạch

Trong quản lý đô thị hiện đại, công tác chống ngập không thể mãi duy trì theo tư duy chờ ngập rồi mới chống. Việc nạo vét, khơi thông cống rãnh không đơn thuần là thao tác kỹ thuật cơ học, mà chính là thước đo năng lực điều hành, sự chủ động và tinh thần trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Vì vậy, đã đến lúc cần phân định ranh giới và công khai minh bạch đơn vị chịu trách nhiệm đối với từng tuyến đường, hệ thống mương, cửa thu nước và hố ga cụ thể. Cùng với việc bố trí kinh phí duy tu định kỳ hàng năm, địa phương cần thiết lập bản đồ các “điểm đen” ngập úng theo mùa. Kênh tiếp nhận phản ánh qua ứng dụng đô thị thông minh hay đường dây nóng cũng phải vận hành thực chất, cầu thị cho phép người dân gửi hình ảnh, định vị để lực lượng chức năng tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Song song đó, cần siết chặt quản lý trật tự xây dựng. Các chủ thầu thi công công trình để bùn đất, vật liệu trôi tràn làm nghẽn hệ thống thoát nước công cộng phải bị xử phạt nghiêm và khắc phục hậu quả. Về phía cộng đồng, cũng cần nâng cao ý thức tự giác, không xả rác bừa bãi hay làm ảnh hưởng đến miệng cống, rãnh thoát nước.

Dọc hai bên đường Trần Nhân Tông, miệng cống thu gom nước bị rác và lá cây phủ đầy nhưng chưa được kịp thời khơi thông.

Một đô thị du lịch văn minh, níu chân du khách không chỉ nhờ những mùa hoa rực rỡ, hay kiến trúc đẹp, mà trước hết phải là một đô thị an toàn, có hạ tầng vận hành trơn tru trước mọi diễn biến thời tiết. Nạo vét một hố ga, gắp sạch rác, lá cây ở một miệng cống tuy là công việc nhỏ thường nhật, nhưng thực hiện một cách bài bản và trách nhiệm sẽ là lời hồi đáp thuyết phục nhất cho niềm tin của Nhân dân và du khách bốn phương.