Cần gì để Việt Nam sớm có 10 tỷ phú đô la

Dấu ấn ông chủ Vingroup

Theo bảng xếp hạng của Forbes công bố đầu năm 2026, giới doanh nhân Việt Nam đã ghi dấu ấn đậm nét trên bản đồ tài sản toàn cầu.

Việt Nam đang tiến gần hơn với mục tiêu có 10 tỷ phú USD.

Dẫn đầu là tỷ phú Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, với tổng tài sản 29,6 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay của một doanh nhân Việt Nam.

Lần đầu tiên, ông Phạm Nhật Vượng lọt vào danh sách 76 người giàu nhất thế giới. Nếu tính ở Đông Nam Á, ông Vượng xếp thứ hai trong top 5 người giàu nhất khu vực (chỉ đứng sau tỷ phú Prajogo Pangestu của Indonesia, người đang sở hữu khối tài sản 36,7 tỷ USD và xếp hạng 57 thế giới).

Danh sách tỷ phú Việt Nam trên bảng xếp hạng Forbes còn có bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch HĐQT Vietjet Air với khối tài sản 4,6 tỷ USD, xếp thứ 892 thế giới; ông Trần Đình Long, Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát sở hữu 2,7 tỷ USD, xếp thứ 1.492 trên thế giới; Ông Hồ Hùng Anh, Chủ tịch Techcombank với khối tài sản 2,5 tỷ USD, xếp thứ 1.609 thế giới; ông Nguyễn Đăng Quang, Chủ tịch Tập đoàn Masan 1,1 tỷ USD, xếp thứ 2.962 thế giới.

Nhìn rộng hơn, có thể thấy sự gia tăng tài sản của các tỷ phú Việt Nam không chỉ là câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp, mà còn gắn liền với một năm khởi sắc của thị trường vốn.

Thị trường chứng khoán duy trì đà tăng trưởng tích cực, thanh khoản cải thiện rõ rệt và niềm tin của nhà đầu tư được củng cố, qua đó góp phần nâng cao giá trị doanh nghiệp niêm yết và tài sản cổ đông.

Hiện thức hóa mục tiêu 10 tỷ phú đô la

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ Chứng khoán Yuanta Việt Nam, các bảng xếp hạng quốc tế như Forbes chủ yếu xác định tài sản tỷ phú dựa trên giá trị cổ phần nắm giữ, tức gắn trực tiếp với diễn biến giá cổ phiếu và quy mô vốn hóa doanh nghiệp. Vì vậy, sự lớn mạnh của giới tỷ phú phụ thuộc rất lớn vào chất lượng và độ ổn định của thị trường chứng khoán.

Thách thức hiện nay là thị trường vốn Việt Nam vẫn mang tính chu kỳ và biến động mạnh. Trong những giai đoạn thuận lợi, số lượng tỷ phú có thể tăng nhanh, nhưng khi thị trường điều chỉnh, tài sản cũng dễ dàng sụt giảm.

Vì thế, thị trường vốn phải được định hướng tăng trưởng dài hạn, hạn chế các đợt tăng nóng mang tính đầu cơ. Nội tại doanh nghiệp cũng cần được củng cố, với nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch và chiến lược kinh doanh rõ ràng.

Một điểm khác là nâng tầm "hàng hóa" trên thị trường chứng khoán. Thị trường không thể chỉ mở rộng về số lượng doanh nghiệp niêm yết, mà cần gia tăng các doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, sức cạnh tranh cao và khả năng dẫn dắt ngành.

Cùng đó, lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Khi tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế, quy mô thị trường vốn sẽ được mở rộng, dòng vốn dài hạn từ nhà đầu tư nước ngoài sẽ gia tăng, tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng giá trị doanh nghiệp và tài sản cổ đông.

Cần vai trò kiến tạo của Nhà nước

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang đi cùng xu hướng chung của thế giới, nơi các tỷ phú USD trong tương lai sẽ xuất hiện ngày càng nhiều từ những lĩnh vực đổi mới sáng tạo và công nghệ mới.

Với lợi thế về công nghiệp chế biến gắn với nông nghiệp công nghệ cao, y tế - chăm sóc sức khỏe, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số, dư địa phát triển của doanh nghiệp Việt còn rất lớn.

Tuy nhiên, để hình thành thêm các tỷ phú USD, vai trò kiến tạo của Nhà nước là yếu tố then chốt, thông qua những chính sách yểm trợ, khuyến khích và tạo động lực để đội ngũ doanh nhân trong nước mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, trước đây công nghệ thường chỉ được đề cao ở tầm khẩu hiệu hoặc nhìn nhận một cách khái quát.

Tuy nhiên, trong các nghị quyết gần đây, tư duy đã thay đổi rõ rệt: Công nghệ được xác định là lực lượng sản xuất nền tảng, giữ vai trò trực tiếp tạo ra tăng trưởng. Quan trọng hơn, quá trình triển khai đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Lĩnh vực nào sẽ có thêm tỷ phú?

Cũng theo ông Nguyễn Thế Minh, ngoài lĩnh vực công nghệ, Việt Nam hoàn toàn có thể kỳ vọng vào sự xuất hiện mới của những tỷ phú USD trong các lĩnh vực khác như năng lượng, sản xuất, bán lẻ. Hiện nay, hai nhóm bất động sản và ngân hàng vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo trong thị trường vốn, trong khi các lĩnh vực mang tính nền tảng tăng trưởng dài hạn như năng lượng, công nghệ, sản xuất hay bán lẻ vẫn có quy mô vốn hóa khá khiêm tốn.

Chính sự mất cân đối này khiến Việt Nam chưa hình thành được những tỷ phú có sức ảnh hưởng lớn trong các ngành công nghiệp mới.

Chuyên gia đánh giá các nghị quyết quan trọng như Nghị quyết 68, Nghị quyết 198 hay mới đây là Nghị quyết 79 đã xác lập hướng đi đúng trong tái cơ cấu nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức nằm ở khâu triển khai, đòi hỏi sự quyết liệt hơn để giảm dần mô hình tăng trưởng dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng.

Thực tế, tín dụng hiện vẫn tập trung phần lớn vào bất động sản, trong khi các ngành công nghệ cao, năng lượng, chế biến - chế tạo chưa tiếp cận được nguồn vốn tương xứng.

Việc định hướng phát triển xanh và bền vững sẽ mở ra không gian mới cho các ngành năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và công nghệ môi trường - những lĩnh vực có tiềm năng sản sinh ra các doanh nhân tỷ phú thế hệ mới.

Thanh Thắng