Camera an ninh - “Mắt xích” mở hướng phá án

“Mắt thần” ở mỗi thôn, phố

Đêm và rạng sáng 15/4/2026, tại Nhà khách thành phố xảy ra vụ trộm tài sản, ông Vũ Văn H. (sinh năm 1969) tại thành phố Hà Nội bị mất hơn 60 triệu đồng (tiền công tác phí của đoàn) để tại phòng nghỉ tầng 3. Từ những hình ảnh camera ghi lại tại hành lang, cán bộ điều tra Công an phường Bắc Giang bắt đầu lần theo dấu vết. Thời gian xuất hiện, đặc điểm nhận dạng, trang phục và hướng di chuyển của những người có mặt tại khu vực được rà soát, đối chiếu.

Đại tá Thân Văn Duy, Phó Giám đốc Công an thành phố kiểm tra việc quản lý, khai thác hệ thống camera tại phường Kinh Bắc.

Đáng chú ý, khoảng 5 giờ sáng cùng ngày, camera ghi lại một nam giới đeo khẩu trang, có biểu hiện nghi vấn, rời Nhà khách và lên taxi di chuyển về hướng Bến xe Nước Ngầm, thành phố Hà Nội. Từ hình ảnh này, lực lượng công an tiếp tục truy tìm hành trình của người đàn ông qua hệ thống camera giao thông trên nhiều địa bàn, từ đường cao tốc, trạm dừng chân đến khu vực bến xe. Những hình ảnh tưởng như rời rạc từng bước được kết nối, giúp lực lượng chức năng dựng lại hành trình di chuyển của nghi phạm.

Đối chiếu với các dấu vết tại hiện trường, Công an phường xác định Nguyễn Ngọc Anh (sinh năm 1982) ở tỉnh Hưng Yên là đối tượng thực hiện vụ trộm. Trước những tài liệu, chứng cứ được đưa ra, Ngọc Anh thừa nhận hành vi phạm tội. Đối tượng khai do cần tiền chi tiêu đã lợi dụng trèo qua ban công, đột nhập vào phòng anh H để lấy tài sản.

Thiếu tá Trần Công Minh, điều tra viên cho biết, trong nhiều vụ việc, đối tượng không để lại nhiều dấu vết trực tiếp tại hiện trường. Khi đó, hình ảnh từ camera cung cấp những thông tin quan trọng, giúp lực lượng chức năng đối chiếu với các tài liệu khác, khoanh vùng nghi phạm, xác định hướng và hành trình di chuyển sau khi rời hiện trường. Hiệu quả này tiếp tục được thể hiện rõ qua các vụ trộm xe máy xảy ra trên địa bàn.

Tháng 5/2026, sau khi tiếp nhận trình báo về 2 chiếc xe máy bị mất tại những địa điểm khác nhau, Công an phường đã rà soát hệ thống camera, phát hiện điểm tương đồng về hướng di chuyển và phương thức hoạt động. Từ những hình ảnh thu thập được, lực lượng chức năng mở rộng xác minh và làm rõ nhóm đối tượng liên quan. Trung tá Thân Văn Thăng, Phó Trưởng Công an phường Bắc Giang chia sẻ: "Đơn vị hiện quản lý hệ thống 333 camera, phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông. Hình ảnh camera không được sử dụng như nguồn chứng cứ duy nhất mà được đối chiếu với lời khai, tài liệu và các nguồn chứng cứ khác, qua đó góp phần rút ngắn thời gian xác minh, làm rõ vụ việc".

Ngoài những camera do cơ quan chức năng quản lý, những thiết bị được người dân, hộ kinh doanh, chủ nhà trọ chủ động lắp đặt cũng đang trở thành "mắt xích" quan trọng trong hành trình phá án. Tại phường Tiền Phong, nhiều hộ dân, cơ sở kinh doanh, nhà trọ đã lắp camera tại cổng ra vào, khu vực để xe và sân nhà. Anh Đào Ngọc Hải, chủ một nhà trọ tại tổ dân phố Song Khê 2 thông tin, gia đình lắp camera trước hết để bảo vệ tài sản, kiểm soát người ra vào; sẵn sàng cung cấp hình ảnh cho lực lượng chức năng khi có vụ việc cần xác minh. Từ những hình ảnh camera của gia đình anh, một vụ trộm xe máy xảy ra vào tháng 5/2026 đã được lực lượng công an nhanh chóng xác minh, làm rõ. Đây cũng là nguồn thông tin hỗ trợ điều tra một số vụ việc xảy ra trên địa bàn tổ dân phố.

Từ thực tế đó, Công an phường Tiền Phong tham mưu chính quyền địa phương phát triển hệ thống camera an ninh; vận động người dân, cơ sở kinh doanh chủ động lắp đặt. Khi được kết nối và khai thác đúng cách, những “mắt thần” trong cộng đồng đã giúp bảo vệ tài sản, góp thêm dữ liệu cho công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm ngay từ sớm.

Nâng cao hiệu quả khai thác, bảo mật dữ liệu

Từ việc phát huy lợi ích của camera trong cộng đồng, nhiều địa bàn đã từng bước xây dựng hệ thống giám sát tập trung, phục vụ trực tiếp công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Tại phường Từ Sơn, mô hình “Camera khép kín phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự” được triển khai từ tháng 9/2025 với trung tâm chỉ huy và 332 camera trên địa bàn. Hệ thống này đã giúp lực lượng công an chủ động theo dõi các tuyến, địa bàn trọng điểm; nhanh chóng truy xuất hình ảnh khi xảy ra vụ việc. Camera có thể hỗ trợ nhận diện phương tiện, biển kiểm soát, xác định hướng di chuyển, cung cấp thêm thông tin phục vụ xác minh, điều tra.

Nhóm thanh niên xóm Nội Cả, thôn Trung Hưng, xã Hợp Thịnh tự đóng góp kinh phí lắp đặt camera an ninh ở địa phương.

Đến nay, hệ thống đã phát huy hiệu quả. Riêng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, 47 vụ án hình sự và 24 vụ liên quan đến ma túy đã được xác minh, làm rõ với sự hỗ trợ của hệ thống camera. Trung tá Phạm Văn Lộc, Công an phường Từ Sơn cho rằng, giá trị của hệ thống không chỉ nằm ở việc ghi nhận hình ảnh mà còn ở khả năng kết nối, tìm kiếm và khai thác dữ liệu. Khi vụ việc xảy ra, cán bộ có thể truy xuất hình ảnh theo thời gian, địa điểm, phương tiện hoặc đặc điểm nhận dạng, qua đó đẩy nhanh việc xác minh.

Hệ thống camera phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự toàn thành phố Bắc Ninh được mở rộng với khoảng 2.000 thiết bị, trong đó có 181 camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ phát hiện một số hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông.

Ở xóm Nội Cả, thôn Trung Hưng, xã Hợp Thịnh, mô hình “Camera an ninh” do nhóm thanh niên trong xóm đề xuất cũng nhận được sự hưởng ứng của người dân và các nhà hảo tâm. Từ nguồn kinh phí xã hội hóa, 10 camera được lắp đặt tại các ngõ ra vào, vị trí trọng điểm, góp phần hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh, trật tự và cung cấp hình ảnh cho lực lượng công an khi cần xác minh, giải quyết vụ việc.

Từ sự chung tay của Nhà nước và Nhân dân, mạng lưới camera ngày càng phủ rộng, trở thành nguồn dữ liệu quan trọng hỗ trợ đắc lực cho lực lượng công an bảo đảm an ninh, trật tự. Nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Công an thành phố đã thí điểm lắp đặt, ứng dụng hệ thống camera lưu động tích hợp trí tuệ nhân tạo tại phường Võ Cường và Kinh Bắc. Theo Đại tá Thân Văn Duy, Phó Giám đốc Công an thành phố, việc trang bị, khai thác hiệu quả camera an ninh và camera tích hợp trí tuệ nhân tạo tại những địa bàn phức tạp sẽ tạo thêm “cánh tay nối dài” giúp lực lượng công an nắm tình hình, phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, đồng thời hỗ trợ bảo đảm trật tự xã hội, an toàn giao thông.

Bên cạnh hiệu quả bảo đảm an ninh, trật tự, việc hệ thống camera phủ rộng đang tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ quyền riêng tư, an toàn thông tin và duy trì vận hành bền vững. Đặc biệt, với các hệ thống kết nối tập trung hay tích hợp công nghệ nhận diện, an toàn thông tin phải được tính đến ngay từ khâu thiết kế, đầu tư và vận hành.

Ở chiều ngược lại, để những “mắt thần” hoạt động thực sự hiệu quả, bài toán duy trì hệ thống là vô cùng quan trọng. Do hầu hết camera được lắp ngoài trời, đường truyền, nguồn điện và thiết bị lưu trữ rất dễ hỏng hóc. Do đó, việc duy trì hệ thống vận hành ổn định, bảo trì thường xuyên và quản lý dữ liệu chặt chẽ là yếu tố cốt lõi để mỗi khung hình ghi nhận thực sự trở thành dữ liệu phục vụ hiệu quả cho công tác phòng ngừa, đấu tranh và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.