Các ông lớn dầu mỏ Canada tiến gần kỷ nguyên 'siêu sáp nhập'

Ngành dầu khí Canada đang tiến gần tới một thời điểm “siêu sáp nhập”. (Ảnh minh họa)

Theo Bloomberg, tổng giá trị các thương vụ hoàn tất hoặc đang chờ xử lý trong ngành dầu khí Canada đạt 37,8 tỷ USD tính đến ngày 31/12, mức cao nhất kể từ năm 2017, khi các tập đoàn quốc tế như Shell và ConocoPhillips bán tài sản cát dầu cho các doanh nghiệp trong nước.

Kể từ đó, quá trình hợp nhất đã đưa quyền kiểm soát cát dầu tại Alberta vào tay một nhóm nhỏ: Canadian Natural Resources, Cenovus Energy, Suncor Energy, ConocoPhillips và Imperial Oil của Exxon Mobil hiện chiếm khoảng 85% sản lượng.

Bloomberg cho biết làn sóng này đã khiến danh sách các doanh nghiệp cát dầu quy mô vừa và nhỏ còn lại “khá ngắn”, theo nhận định của ông Grant Zawalsky, đối tác cấp cao tại BD&P.

Ông cho rằng nhiều người đang đặt câu hỏi liệu có xảy ra thêm hợp nhất giữa các doanh nghiệp lớn này hay không.

Bối cảnh này tương tự Mỹ, nơi Exxon Mobil mua Pioneer Natural Resources vào năm 2024 và thương vụ năm 2023 của Chevron với Hess bao gồm các tài sản đá phiến lớn.

Nhà phân tích Jeremy McCrea của BMO Capital Markets nói với Bloomberg rằng trong hai năm qua, Mỹ đã có “năm thương vụ siêu lớn”. Ông cho biết Canada chưa chứng kiến điều này, nhưng không có nghĩa là sẽ không xảy ra.

Giá dầu giảm gần 18% trong hai năm qua, cùng với rủi ro công suất đường ống xuất khẩu của Canada có thể thắt chặt trong một hoặc hai năm tới, đang khuyến khích các nhà khai thác mua lại doanh nghiệp khác thay vì mở rộng khai thác tại chính các mỏ của họ.

Thương vụ Cenovus Energy mua MEG Energy với giá 5,61 tỷ USD năm ngoái phù hợp với xu hướng này.

Canadian Natural Resources, nhà khai thác lớn nhất trong nước, hưởng lợi từ chi phí vốn thấp và quy mô đủ lớn để triển khai dự án mới, đồng thời tăng trưởng nhanh kể từ khi mua hoạt động khai thác cát dầu của Shell năm 2017.

Công ty này hiện chưa bình luận gì về chủ đề này.

Suncor Energy chủ yếu tập trung vào tăng trưởng nội bộ, và thương vụ mua lại doanh nghiệp trọn gói gần nhất là Petro-Canada năm 2009.

Tuy nhiên, lập trường này có thể thay đổi.

Trong cuộc gọi với nhà đầu tư đầu tháng này, Tổng Giám đốc điều hành Rich Kruger cho biết công ty đã “giành được sự tin tưởng và uy tín” để theo đuổi các bước đi nội bộ hoặc các thương vụ, và ban lãnh đạo sẽ hành động “vì lợi ích tốt nhất của cổ đông nhằm gia tăng giá trị dài hạn”.

Giám đốc điều hành cấp cao Menno Hulshof của TD Cowen nói với Bloomberg rằng ông đã có “nhiều cuộc trao đổi về vấn đề này trong vài ngày qua”, và Suncor cho các nhà đầu tư biết họ hiện có “sự linh hoạt để xem xét những khả năng đó”.

Bloomberg cho biết Suncor Energy không bình luận về chủ đề này.

Nhiều năm thắt chặt chi phí sau đại dịch Covid-19 và đợt tăng giá dầu năm 2022 đã củng cố bảng cân đối tài chính của các nhà khai thác lớn nhất.

Ông Menno Hulshof nói với Bloomberg rằng các thương vụ mua bán tài sản vẫn có khả năng xảy ra cao hơn so với sáp nhập quy mô toàn diện. Ông cho biết nếu xuất hiện một “siêu sáp nhập” trong năm nay thì cũng không quá bất ngờ, nhưng khả năng đó cao hơn trong vài năm tới.

Trong khi đó, hạ tầng và giá cả một lần nữa đang hạn chế tăng trưởng.

Trans Mountain Expansion Pipeline, đi vào hoạt động từ tháng 5/2024, từng giúp miền Tây Canada có dư công suất xuất khẩu và mở thêm cửa tiếp cận thị trường châu Á, khiến các nhà khai thác cân nhắc tăng sản lượng.

Tuy nhiên, sản lượng cát dầu tăng đã bắt đầu gây sức ép lên công suất này, khi Enbridge trong tháng này phải phân bổ hạn chế không gian trên hệ thống Mainline sang Mỹ ở mức cao nhất kể từ trước khi dự án Trans Mountain mở rộng.

Việc lượng dầu thô Venezuela xuất sang Vịnh Mexico tăng đột biến sau hành động quân sự của Mỹ hồi tháng 1 đã kéo giá dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao của Canada đi xuống.

Dầu nặng Canada tại khu vực Bờ Vịnh gần đây giao dịch với mức chiết khấu so với hợp đồng tương lai Mỹ rộng nhất trong hơn hai năm.

Ông Zawalsky nói với Bloomberg rằng việc đầu tư vào các dự án dài hạn, chi phí cao để tăng sản lượng sẽ không hấp dẫn nếu không thể đưa dầu ra thị trường với mức giá thế giới.

Dù đối mặt với những lực cản đó, tâm lý nhà đầu tư đã đảo chiều.

Cổ phiếu năng lượng Canada đạt mức cao kỷ lục khi giá dầu tăng đã đẩy chỉ số S&P/TSX Composite Energy Index lên mức từng thấy vào năm 2008 - thời điểm xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Diễn biến này phản ánh giá dầu cao hơn do căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Iran cùng với yếu tố chính trị trong nước.

Bloomberg đưa tin rằng biên bản ghi nhớ của Thủ tướng Mark Carney với Alberta hồi tháng 11 đã làm dấy lên kỳ vọng về một đường ống xuất khẩu mới, có thể mở rộng khả năng tiếp cận thị trường châu Á và hỗ trợ tăng sản lượng khi Canada đa dạng hóa thương mại, giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Bloomberg cũng ghi nhận sự dịch chuyển khỏi các khoản đầu tư gắn với các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Với hạ tầng năng lượng có vòng đời dài và kỳ vọng nhu cầu dầu khí còn kéo dài, triển vọng đầu tư của ngành đã được củng cố khi các doanh nghiệp cắt giảm chi phí và tăng cường sức khỏe tài chính trong gần 18 năm qua.

Ông Patrick O’Rourke, Giám đốc nghiên cứu tại ATB Cormark Capital Markets, nói với Bloomberg rằng quãng thời gian dài chờ quay lại các đỉnh trước đây cho thấy ngành này đã bị thị trường nhìn nhận kém tích cực trong thời gian dài so với các lĩnh vực tăng trưởng cao và ít tài sản hữu hình.

Lo ngại trí tuệ nhân tạo có thể làm xáo trộn các lĩnh vực khác của thị trường đã khiến nhà đầu tư xem xét lại các ngành thâm dụng tài sản, góp phần giúp chỉ số năng lượng TSX tăng 19% từ đầu năm đến nay.

Nh.Thạch

AFP