Cà Mau: Khơi thông dòng vốn đầu tư công

Dự án nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp hoàn thành theo kế hoạch trong năm 2026.

Trước yêu cầu tăng tốc phát triển để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, cấp ủy, chính quyền tỉnh Cà Mau đang tập trung chỉ đạo quyết liệt giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và đơn thư khiếu nại, tố cáo. Việc khơi thông các “điểm nghẽn” nêu trên từ cơ sở được xem là chìa khóa then chốt để Cà Mau đẩy nhanh tiến độ công trình, dự án, khơi thông dòng vốn đầu tư công.

Rào cản mặt bằng và áp lực đơn thư vượt cấp

Mặc dù đã triển khai nhiều năm nhưng tính đến hết tháng 7/2026, dự án xử lý xói lở và gia cố lòng sông thị trấn Gành Hào (xã Gành Hào), có chiều dài 945m, tổng vốn đầu tư hơn 310 tỷ đồng vẫn còn 8/39 trường hợp (chủ yếu là các doanh nghiệp) chưa bàn giao mặt bằng.

Theo Trưởng phòng Kinh tế-Hạ tầng xã Gành Hào Huỳnh Tấn Khanh, địa phương đang tích cực phối hợp các sở, ngành và chủ đầu tư kiểm tra, rà soát hồ sơ trình Ủy ban nhân dân tỉnh xử lý theo đúng quy định. Trường hợp cần thiết, địa phương sẽ chuẩn bị các phương án bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ thi công, bảo đảm mặt bằng sạch bàn giao cho chủ đầu tư để bù đắp và thúc đẩy tiến độ dự án.

Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình nông nghiệp tỉnh Nguyễn Minh Đức thừa nhận: Việc bàn giao mặt bằng không đồng bộ cùng biến động giá vật liệu xây dựng đã khiến 2/3 nhà thầu trước đó phải xin chấm dứt hợp đồng, làm chậm tiến độ thi công, mới đạt khoảng 50% khối lượng. Chủ đầu tư đang khẩn trương phối hợp các đơn vị liên quan gỡ vướng mặt bằng, đồng thời ký kết hợp đồng với nhà thầu mới để bù đắp tiến độ, quyết tâm hoàn thành dự án theo kế hoạch vào cuối năm 2026.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, tính đến giữa tháng 7/2026 có 57 công trình, dự án trọng điểm thuộc diện thu hồi đất với tổng diện tích hơn 1.431ha, ảnh hưởng trực tiếp đến 7.251 hộ gia đình, cá nhân và 15 tổ chức. Tuy nhiên, một số dự án hạ tầng giao thông lớn vẫn còn “mảng xám” tồn tại như: Dự án xây dựng tuyến đường từ Trèm Trẹm đến Xẻo Quao còn 85/503 hộ chưa nhận tiền bồi thường; Dự án tuyến đường ĐT.979 từ Phước Long đi Ba Đình cũng gặp khó khăn do một bộ phận người dân chưa đồng thuận…

Theo Ban Nội chính Tỉnh ủy, 6 tháng đầu năm, số đơn thư gửi vượt cấp lên Thường trực Tỉnh ủy và các cơ quan cấp tỉnh lên tới 468 đơn, tăng gần 70% so cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khiếu nại, tố cáo và kiến nghị về bồi thường, đất đai chiếm tỷ lệ lớn.

Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Trần Hữu Phước cho biết, phần nhiều đơn thư vượt cấp xuất phát từ việc người dân chưa hài lòng với kết quả xử lý của chính quyền cấp cơ sở nhưng không phản ánh tại cơ sở mà chuyển thẳng lên tuyến trên. Tình trạng này không chỉ gây áp lực cho cơ quan tiếp công dân cấp tỉnh mà còn làm kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí đi lại của người dân. Bên cạnh đó, khi chuyển đổi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một bộ phận cán bộ cơ sở chưa có kinh nghiệm chuyên sâu, bối rối trước sự thay đổi chính sách nên có tâm lý e ngại, sợ sai, dẫn đến chậm xử lý hồ sơ...

Quyết liệt gỡ vướng, thúc đẩy dòng vốn

Nhận diện rõ những “điểm nghẽn”, thời gian qua, Thường trực Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đột phá quyết liệt, xem đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu.

Tính đến cuối tháng 7/2026, tổng kế hoạch đầu tư công trên địa bàn tỉnh (bao gồm nguồn vốn năm 2025 chuyển sang) là hơn 10.320 tỷ đồng, đã giải ngân được hơn 3.460 tỷ đồng (đạt 33,5%). Nếu tính riêng kế hoạch vốn năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao, Cà Mau đã giải ngân đạt 40% (2.781 tỷ đồng), cao hơn tỷ lệ giải ngân trung bình của cả nước (38,75%). Nhiều dự án lớn đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng như nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau, đường cao tốc Cà Mau-Đất Mũi, đường ra đảo Hòn Khoai; hoặc đạt tỷ lệ giải phóng mặt bằng cao như: Dự án đê biển Tây (97,58%), đường Vành đai ngoài Bạc Liêu (98,82%)…

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lữ Quang Ngời, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau đã ban hành Chỉ thị số 10/CT-TU (ngày 29/6/2026) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng, đồng thời phát huy hiệu quả Đề án số 03-ĐA/TU và Quy chế số 05 về trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp dân và đối thoại trực tiếp với nhân dân. Thường trực Tỉnh ủy cũng thành lập 5 tổ giám sát do các đồng chí trong Thường trực Tỉnh ủy làm tổ trưởng để trực tiếp kiểm tra, tháo gỡ khó khăn tại hiện trường. Quan điểm chỉ đạo nhất quán của lãnh đạo tỉnh là phải thay đổi tư duy, siết chặt kỷ cương công vụ.

"Chính quyền cấp xã phải chủ động hơn nữa trong việc chuyển từ tư duy “chờ dân đến” sang chủ động “gặp dân”, nắm bắt và giải quyết thấu đáo vướng mắc ngay tại cơ sở. Các cơ quan chuyên môn phải tập trung hoàn thiện hồ sơ, tháo gỡ khó khăn cho các dự án, không để tình trạng đùn đẩy, sợ trách nhiệm làm kéo dài tiến độ bồi thường và bàn giao mặt bằng", Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lữ Quang Ngời nhấn mạnh.

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải nhấn mạnh: Đầu tư công là động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh trong cả giai đoạn 2026-2030. Để giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn, các cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu phải gắn chặt trách nhiệm cá nhân, siết chặt kỷ luật công vụ. Kết quả giải phóng mặt bằng và giải ngân đầu tư công sẽ là tiêu chí cứng, có tính chất quyết định để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm của cán bộ. Trường hợp chủ đầu tư chậm tiến độ, đến hết quý III tỉnh sẽ kiên quyết điều chuyển vốn, đồng thời xem xét điều chuyển những cán bộ, công chức không đủ năng lực, thiếu tinh thần trách nhiệm.

Với sự vào cuộc quyết liệt của toàn hệ thống chính trị, Cà Mau đang từng bước gỡ bỏ các rào cản mặt bằng, khơi thông dòng vốn đầu tư công, phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho bứt phá tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.