Cá diếc sông Đình

Sông Đình (Núi Thành, Đà Nẵng).

Thú nhất là dùng một đoạn dây câu nhỏ buộc vào những cần lau, cần vậy mọc ven đập, ngồi dưới bóng râm của những bụi mua mọc quanh bờ… chúng ta sẽ dễ dàng bắt được những con cá diếc “móng nước” đang mùa sinh sản. Chỉ cần lấy mấy nắm rạ của những thửa ruộng bên bờ sông, hoặc những cọng lá dừa khô đốt lên, nướng những con cá vừa bắt được đang giãy đành đạch. Món cá diếc nướng tại chỗ ngọt bùi, thơm nồng hương rạ, quyện thêm một chút muối ớt xanh mang theo. Đó là một thú vui khó tả của bọn chăn trâu ngày ấy hoặc của các bác nông dân đang cày cuốc sửa soạn mấy đám ruộng để vào vụ mới hay dành cho những ai thích thưởng ngoạn cái dân dã của hương đồng, gió nội.

Những ai không có thời gian đi bắt cá có thể mua cá diếc của mấy ngư dân đánh bắt trên sông lúc sương sớm chưa tan, khi những chiếc thuyền nhỏ rẽ màn sương kéo lên những tay lưới nặng sau một đêm giăng thả. Cá diếc đem về, chỉ cần mổ bụng làm sạch chứ không cần đánh vảy, bởi phần lớn các món ăn từ cá diếc hấp dẫn nhờ lớp vảy mềm giòn đó là điều đặc trưng ở giống cá này. Cá diếc ướp với tí hạt tiêu, chút gia vị cho vào nổi nước đang sôi, cho vào ít lá rau răm rửa sạch là đã có món canh cá diếc ngọt nóng, giải nhiệt cho ngày hè, bởi tính hàn của cá diếc sẵn sàng đưa cơm cho cả những ai khó tính nhất.

Ngoài ra cá diếc còn có thể nấu với rau răm, kho nghệ hoặc om tiêu với chút nước dừa. Cá được kho riu riu trên ngọn lửa hồng, sau khi nhấc xuống khỏi bếp mở vung là mùi thơm sực bay tỏa khắp nơi. Cá diếc nhiều xương, nhưng xương mềm ngọt, sau khi kho tộ thì dường như xương cá nhũn ra, người lớn có thể ăn ngay mà chẳng phải đắn đo.

Cá diếc kho dưa.

Cá diếc có cũng thể nấu với nắm gạo trắng ta sẽ có được món cháo vô cùng tốt cho sức khỏe. Còn muốn thưởng thức trọn vẹn cái ngon của cá diếc, phải ăn món gỏi cá diếc với lá rau răm và có thêm lát chanh. Vị thơm cay của rau răm hợp với chút chua chua của chanh, xua đi mùi tanh đặc trưng của cá diếc sống, thay vào đó là cái dai dai, giòn giòn, ngòn ngọt nơi đầu lưỡi, ăn vào rồi còn thấy vị ngọt thoảng nơi cổ họng.

Những bà nội trợ cầu kỳ còn dùng cá diếc để ăn kèm với bún. Chỉ cần nấu ngót cá diếc với vài lát thơm, quả cà chua bổ múi cau, vài ba đọt ngò rí, cọng hành đã có món bún cá dân dã mà ngọt lành. Hoặc cá diếc chiên giòn dằm với nước mắm ngon Tam Hải, rắc lên vài hạt tiêu Tam Mỹ giã nhỏ thì quả thật hấp dẫn. Món cá diếc chiên giòn và cá diếc nấu rau răm là hai món khoái khẩu của mấy bác dùng để lai rai cùng chén rượu gạo. Cá diếc chế biến món nào cũng ngon, hương vị của nó không lẩn với bất kỳ một món cá nào.

Ai đến với sông Đình cũng thường hay mua vài cân cá diếc về làm quà quê cho bạn bè. Rồi cùng thưởng thức những món ăn cá diếc trong cái nóng oi ả ngày hè, khiến mâm cơm sẽ đầy ắp tiếng cười...

Lê Văn Huân