BYD 'soán ngôi' Tesla: Bản đồ xe điện thay đổi

Các hãng tin quốc tế như Reuters và CNBC đồng loạt đưa tin về sự thay đổi lớn trên bản đồ xe điện toàn cầu. Theo số liệu doanh số năm 2025, BYD đã vượt Tesla, trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới. Đây không chỉ là câu chuyện về doanh số mà còn phản ánh xu hướng dịch chuyển quyền lực trong ngành công nghiệp ô tô xanh toàn cầu.

BYD vươn lên, tesla hụt hơi

Năm 2025, BYD bán ra 2,26 triệu xe điện, tăng gần 28% so với năm 2024, trong khi Tesla chỉ giao 1,64 triệu xe, giảm 8,6%. Đây là lần đầu tiên Tesla bị đánh bật khỏi vị trí số một kể từ khi hãng bắt đầu thống trị thị trường xe điện. Sự sụt giảm doanh số của Tesla là dấu hiệu rõ rệt về áp lực cạnh tranh từ các nhà sản xuất Trung Quốc và chiến lược chính sách xe điện tại Mỹ.

Quý IV là thời điểm Tesla chịu tổn thất nặng nề nhất, với lượng xe bàn giao giảm 15,6% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân một phần đến từ việc chính sách tín dụng thuế 7.500 USD cho xe điện tại Mỹ chấm dứt, khiến người tiêu dùng đua nhau mua trước khi ưu đãi hết hạn.

BYD xuất khẩu hơn 1 triệu xe ra ngoài Trung Quốc trong năm 2025.

Trong khi Tesla đi xuống, BYD lại ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ ở thị trường châu Âu. Doanh số bán ra ngoài Trung Quốc đạt 1 triệu xe, tăng 150% so với năm 2024, và hãng đặt mục tiêu 1,6 triệu xe xuất khẩu trong năm 2026. Điều này cho thấy BYD không chỉ dựa vào thị trường nội địa mà còn xây dựng được tầm ảnh hưởng toàn cầu.

Áp lực từ đối thủ buộc Tesla tung ra các phiên bản giá rẻ của Model 3 và Model Y, giảm giá khoảng 5.000 USD so với phiên bản cơ bản. Mục tiêu là duy trì doanh số sau khi mất ưu đãi thuế, nhưng những phiên bản này bị đánh giá hạn chế về tính năng và phạm vi di chuyển, khiến một số nhà đầu tư thất vọng.

Tuy vậy, giá cổ phiếu Tesla vẫn tăng 11,4% trong cả năm 2025. Các nhà đầu tư vẫn tin tưởng vào các dự án dài hạn của Musk như xe taxi tự lái và robot hình người, bất chấp doanh số xe sụt giảm, phản ánh sự phân tách rõ rệt giữa giá trị thị trường và doanh thu hiện tại.

Xe điện và bài toán cân bằng

Sự vượt mặt của BYD không chỉ là câu chuyện doanh số mà còn cho thấy năng lực chiến lược của hãng xe Trung Quốc. BYD đạt 2,26 triệu xe mà không cần tham gia thị trường Mỹ, điều này chứng tỏ sức mạnh nội lực và khả năng mở rộng ra thị trường quốc tế.

Mặc dù doanh số toàn cầu của BYD tăng mạnh, nhưng công ty cũng đối mặt nhiều thách thức trong nước. Tại Trung Quốc, thị phần của hãng giảm từ 35% năm 2023 xuống còn 29% trong 11 tháng đầu năm 2025, trong khi Geely tăng gần 90%. Điều này phản ánh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và nhu cầu đổi mới sản phẩm liên tục.

Theo CEO Wang Chuanfu, sự giảm tốc trong nước là do BYD đang bị mất lợi thế công nghệ và thiếu sự khác biệt sản phẩm. Tuy nhiên, công ty dự kiến ra mắt các công nghệ mới nhằm củng cố vị thế dẫn đầu, đồng thời duy trì chiến lược giá hợp lý để cạnh tranh ở nhiều thị trường quốc tế.

Đối với Tesla, thách thức hiện tại là tìm cách vực dậy doanh số xe điện cốt lõi. Bên cạnh việc ra mắt các phiên bản giá rẻ, hãng cũng tập trung vào dự án xe taxi tự lái và robot hình người, đây là những dự án được các nhà đầu tư kỳ vọng sẽ mở ra nguồn doanh thu mới.

Nhà phân tích Dennis Dick cho rằng các nhà đầu tư đang quá tập trung vào tương lai công nghệ và bỏ qua dữ liệu bán xe hiện tại, khiến giá cổ phiếu tăng gần 19% trong năm 2025.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, cả Tesla và BYD đều phải tìm hướng đi chiến lược. Tesla cần khôi phục niềm tin người tiêu dùng và cải thiện doanh số, trong khi BYD phải giữ vững tăng trưởng quốc tế đồng thời giải quyết áp lực giảm tốc tại thị trường nội địa.

Kết thúc năm 2025, cuộc đua xe điện toàn cầu đã bước sang một chương mới. BYD vươn lên ngôi đầu nhờ doanh số ấn tượng, nhưng Tesla vẫn giữ lợi thế công nghệ và thương hiệu mạnh, hứa hẹn các cuộc so kè căng thẳng trong những năm tới.

Tiến Anh