Bứt phá khoa học - công nghệ và chuyển đổi số

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc kiểm tra, đánh giá tính năng của thiết bị bay không người lái (drone) phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh

Nền tảng vững chắc và những “nút thắt” cần khơi thông

Nhìn lại chặng đường năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, công tác phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Chỉ đạo về Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tỉnh, địa phương đã hoàn thành 100% các chỉ tiêu theo Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Những quyết tâm chính trị đó không chỉ nằm trên văn bản mà đã hiện hữu bằng những con số ấn tượng về hạ tầng số. Hiện nay, tỷ lệ phủ sóng mạng băng rộng di động đạt 100% tại các khu dân cư; mạng 5G được triển khai mạnh mẽ với hơn 1.200 trạm; trên 4 triệu thuê bao di động và 99% hộ gia đình sử dụng cáp quang…

Song song với hạ tầng viễn thông, hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Ngành khoa học và công nghệ đang quản lý 70 nhiệm vụ chuyển tiếp, trong đó đã nghiệm thu 27 nhiệm vụ với nhiều kết quả bước đầu được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất và đời sống. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bước đầu hình thành với sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp và tổ chức. Đặc biệt, việc đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp địa phương. Trên nền tảng đó, chính quyền số đã đạt kết quả khả quan, khi cung cấp hơn 2.000 dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Chỉ tính riêng quý I năm 2026, tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến đạt trên 90%, thanh toán trực tuyến đạt 98,34%, đưa Lâm Đồng vươn lên nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Tuy nhiên, bên cạnh những gam màu sáng, thực tiễn vẫn còn tồn tại những “điểm nghẽn” cần thẳng thắn nhìn nhận và sớm tháo gỡ. Tại buổi làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ vừa qua, đồng chí Nguyễn Ngọc Phúc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ rõ những rào cản đang làm chậm nhịp độ phát triển. Đáng lưu ý là tỷ lệ giải ngân kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ mới chỉ đạt 14,2% do những vướng mắc về cơ chế và sự thiếu thống nhất trong quy định pháp lý. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dù đã hình thành nhưng còn thiếu tính liên kết, chưa có các “đầu tàu” đủ mạnh để dẫn dắt.

Một thách thức lớn khác nằm ở công tác xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành khi quy mô còn manh mún, cấu trúc chưa thống nhất, gây khó khăn cho việc tích hợp và dùng chung. Điển hình là dự án “Xây dựng hệ thống Cơ sở dữ liệu không gian địa lý dùng chung tỉnh Lâm Đồng (GIS)” với tổng mức đầu tư gần 594 tỷ đồng - dự án nền tảng cho chính quyền số - hiện vẫn đang gặp nhiều trở ngại về chuẩn hóa dữ liệu và phối hợp liên ngành. Để dòng chảy công nghệ không bị “nghẽn mạch”, việc ưu tiên xử lý các nút thắt về cơ chế và tăng cường tính kết nối dữ liệu giữa các đơn vị đang là nhiệm vụ cấp thiết đặt ra cho toàn ngành trong giai đoạn tới.

Hành động quyết liệt để tạo đà bứt phá

Để khoa học - công nghệ và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển trong kỷ nguyên số, tại Hội nghị tổng kết Ban Chỉ đạo Khoa học công nghệ và chuyển đổi số tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Y Thanh Hà Niê Kđăm đã nhấn mạnh phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”. Tư duy quản lý phải chuyển dịch mạnh mẽ từ quản lý thuần túy sang tư duy kiến tạo phát triển. Mọi nhiệm vụ triển khai phải tuân thủ nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ kết quả.

Tham quan, tìm hiểu các dự án, ý tưởng tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lâm Đồng năm 2025

Ngành khoa học và công nghệ cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu các giải pháp mang tính đột phá, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhanh và bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu, rộng.

Trước mắt, ngành khoa học và công nghệ cần khẩn trương rà soát, đánh giá hiệu quả của các phần mềm dùng chung để tránh chồng chéo, lãng phí. Việc chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành phải được thực hiện đồng bộ để bảo đảm khả năng kết nối và chia sẻ thông tin thông suốt giữa các cơ quan, đơn vị. Đối với dự án GIS, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn của các ngành, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để sớm hoàn thiện hồ sơ và triển khai thực hiện, tạo ra bản đồ số thống nhất toàn tỉnh.

Một yếu tố không thể thiếu trong hành trình này là con người. Tỉnh đang hướng tới việc đào tạo, bồi dưỡng để đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ am hiểu chuyên môn mà còn thành thạo các kỹ năng số, biết ứng dụng trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc hàng ngày. Đồng thời, cần có những chính sách đãi ngộ thỏa đáng, kịp thời rà soát và bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ nhân lực làm công nghệ thông tin, tạo động lực để họ yên tâm cống hiến.

Hành trình bứt phá phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng với nền tảng vững chắc đã được xây dựng và quyết tâm chính trị cao nhất của lãnh đạo tỉnh, Lâm Đồng hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào một tương lai phát triển nhanh và bền vững. Khoa học - công nghệ và chuyển đổi số sẽ không còn là những khái niệm xa xôi mà trở thành hơi thở của đời sống, thành động lực trực tiếp đưa Lâm Đồng vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, khẳng định vị thế của một địa phương tiên phong và năng động trên bản đồ đổi mới sáng tạo của cả nước.

Thy Vũ .