'Buông xả' để phòng bệnh

Chăm sóc cỏ cây cũng là một hình thức “buông xả”. Ảnh: Phước Nguyễn

Ý nghĩa sâu xa của buông xả

Buông xả thực sự nằm ở tâm thái, dù vẫn thực hiện công việc và trách nhiệm nhưng không để tâm bị ràng buộc, đau khổ vì kết quả. Trí tuệ thấu suốt: Buông xả dựa trên sự thấu hiểu chân lý về vô thường (mọi thứ thay đổi) và vô ngã (không có cái "tôi" cố định), giúp con người không còn bám chấp. Giảm thiểu khổ đau: Theo Phật giáo, buông xả là chìa khóa để chấm dứt các nỗi buồn, sự dính mắc, phiền não và đạt được tự do trong tâm hồn.

Trong cuộc sống, nhiều người khi cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng thường tìm đến cội nguồn tâm linh như đi lễ chùa cầu an hoặc đọc những cuốn sách Phật pháp với mong muốn giải tỏa bế tắc và tâm thanh thản.

Nếu ít buông xả (ôm giữ giận dữ, phiền não, quá khứ) sẽ dẫn đến căng thẳng mạn tính, gây ra các bệnh tim mạch, viêm nhiễm, rối loạn lo âu, trầm cảm. Việc này làm suy giảm hệ miễn dịch, gây đau đầu, mất ngủ và giảm tuổi thọ do tâm trí luôn trong trạng thái tiêu cực.

Cuộc sống hằng ngày vốn nhiều áp lực và va đập. Bạn có thể khó tránh khỏi những bất đồng, va chạm trong công việc, sinh hoạt hàng ngày và các mối quan hệ gia đình, công việc. Khi xảy ra tranh cãi, bạn có thể không kiềm chế được và nổi nóng hay nặng lời... Kết quả là bạn có thể thắng hoặc thua cuộc và làm tổn thương người khác, hay chính bạn cũng bị tổn thương. Bạn sẽ thấy đau đớn vì những mặc cảm thua cuộc, yếu thế, tự cho mình là kẻ kém cỏi, cay đắng vì thất bại.

Abraham Joshua Heschel có một câu nói rất hay rằng: “Ngày xưa còn trẻ, tôi thường khâm phục những người thông minh; giờ tôi lớn khôn hơn, tôi ngưỡng mộ những người tử tế”. Albert Schweitzer cũng cho rằng: “Cứ luôn tử tế là có thể làm được rất nhiều. Như mặt trời làm băng tan, sự tử tế làm cho những ngộ nhận, bất tín và thù địch tan biến”.

Nếu con người biết buông xả trong đời sống hiện tại, buông đi những danh lợi, những hận thù chấp nhặt, đồng thời xả đi những mưu cầu tính toán cho bản thân, xả đi những “tham - sân - si” trong cuộc sống thường nhật sẽ tự tìm thấy cho bản thân niềm an vui và thanh thản trong tâm hồn.

Có buông xả thì lòng ta mới rộng mở, ai nói gì cũng có thế bỏ qua mà không chấp nhặt. Nếu ai xúc phạm có thể dễ dàng tha thứ, nếu có tức giận, buồn bã thì cũng chỉ một vài phút, vài giờ rồi lòng có thể cân bằng, bỏ qua để rồi khi qua một đêm thức dậy có thể quên hết để tâm an vui.

Khi tâm hồn trong sáng, vui vẻ là bạn đang tiến dần đến mục tiêu, thành công của cuộc sống mà chúng ta mong đợi. Chúng ta sẽ làm việc tốt hơn, sống đam mê hơn, nhân hậu, tha thứ và rộng mở, học thêm được nhiều điều...

Trong y học, nếu ít buông xả gây ra một số bệnh

Bệnh lý tâm thần: Căng thẳng (stress) mạn tính, lo âu, rối loạn cảm xúc, dễ cáu gắt và nguy cơ trầm cảm cao.

Bệnh tim mạch: Giận dữ và ôm giữ nỗi buồn làm tăng áp lực lên tim, gây cao huyết áp và các vấn đề tim mạch khác.

Bệnh về thể chất: Viêm mạn tính, suy giảm miễn dịch, suy giảm nhận thức/trí nhớ, và rối loạn tiêu hóa.

Chất lượng cuộc sống: Sống trong cay đắng, mệt mỏi, uể oải, mất niềm vui và khó hòa nhập xã hội.

Sống trong hiện tại: Quan sát và chấp nhận mọi thứ đang diễn ra mà không phán xét, không để tâm dính mắc vào quá khứ hay tương lai.

Chấp nhận vô thường: Nhận biết rằng mọi sự vật, hiện tượng đều thay đổi để không quá đau khổ khi mất mát hoặc thay đổi.

Rèn luyện tâm bình thản: Giữ thái độ quân bình trước lời khen, tiếng chê, thành công hay thất bại, không để cảm xúc tiêu cực chi phối.

Bắt đầu từ những điều nhỏ: Buông bỏ các kế hoạch, sở thích, quan điểm cứng nhắc trong đời sống hàng ngày.

Tóm lại, buông xả là nghệ thuật sống an nhiên, làm mà như không làm, giúp tâm hồn thanh thản giữa những biến động của cuộc đời.

Ts.Bs. Nguyễn Đức Hoàng