Bước lùi cần thiết của Eximbank

Lùi lại, lấy đà

Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank - mã EIB) mới đây vừa công bố báo cáo tài chính (BCTC) quý IV/2025.

Theo BCTC, trong quý IV/2025, Eximbank báo tổng thu nhập hoạt động giảm 39% so với cùng kỳ 2024, đạt hơn 1.800 tỷ đồng; trong khi chi phí hoạt động tăng 42% và chi phí dự phòng rủi ro tăng vọt 3,8 lần. Do đó, ngân hàng lỗ trước thuế 537 tỷ đồng.

Lũy kế cả năm 2025, Eximbank báo thu nhập hoạt động gần 7.300 tỷ đồng, giảm 15% so với 2024. Trong đó, thu nhập lãi thuần gần như đi ngang, đạt 5.980 tỷ đồng trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng thận trọng (+11,5%). Nguồn thu ngoài lãi đi lùi với 3 mảng hoạt động chính là hoạt động dịch vụ, kinh doanh ngoại hối giảm và hoạt động khác đều giảm lần lượt 78%, 14% và 49%.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC.

Một trong những nguyên nhân góp phần vào mức tăng trưởng nguồn thu dưới kỳ vọng của Eximbank là diễn biến NIM giảm, tương đồng với xu hướng ở nhiều ngân hàng trong hệ thống khi mặt bằng lãi suất huy động tiếp đà tăng, đặc biệt trong các tháng cuối năm 2025.

Trước đó, trong năm 2024, Eximbank đã chủ động cơ cấu lại cấu trúc tài sản và nguồn vốn, từ đó kéo giảm chi phí vốn về mức 3,8% so với mức 6% của 2023. Tuy nhiên trong năm 2025, trước áp lực cạnh tranh huy động gay gắt, chi phí vốn đã tăng trở lại mức 4,21%.

Bù lại, lợi suất tài sản tăng lên 6,58% từ mức 6,2% của 2024 khi ngân hàng chủ động tăng tỷ trọng cho vay trung - dài hạn cũng như cho vay cá nhân. Eximbank không công bố danh mục dư nợ theo ngành tại cuối quý IV/2025, nhưng đến hết quý II/2025, dư nợ cho vay cá nhân đã tăng 16% so với đầu năm, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng 10,6% của toàn danh mục tín dụng. Trong đó, cho vay mua nhà tăng 28%, cho vay liên quan đến sản xuất, dịch vụ... của hộ gia đình tăng 44%.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC.

So với trung bình ngành nói chung và so với một số nhà băng có quy mô vốn điều lệ tương đương nói riêng, mức YoEA của Eximbank vẫn thấp hơn tương đối, một phần do lợi thế cạnh tranh tại phân khúc cho vay cá nhân chưa thực sự rõ rệt và ngân hàng chủ yếu cạnh tranh về giá. Dù vậy, chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng tăng tỷ trọng tín dụng bán lẻ nhìn chung đã góp phần thu hẹp đà giảm của NIM tại Eximbank trong năm qua. Đến cuối năm 2025, NIM (ttm) ngân hàng ở mức 2,54% so với mức 2,77% của 2024.

Bên cạnh NIM giảm và sự sụt giảm nguồn thu ngoài lãi, chi phí tăng vọt cũng góp phần vào kết quả lợi nhuận đi lùi. Trong năm 2025, Eximbank báo chi phí hoạt động tăng 25% lên hơn 4.200 tỷ đồng khi ngân hàng tập trung tái cơ cấu toàn diện. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng tăng 59%, vượt 1.500 tỷ đồng.

Kết quả, Eximbank báo lợi nhuận trước thuế cả năm 2025 đạt 1.512 tỷ đồng, giảm 64% so với năm 2024 và chỉ hoàn thành khoảng 29% kế hoạch lãi cả năm.

Đáng chú ý, 2025 không phải năm đầu tiên Eximbank lỡ hẹn với mục tiêu kinh doanh. Nhưng lần này, một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện, thể hiện việc chi phí vốn dù tăng trở lại vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2023 trở về trước, và lợi suất tài sản đã có sự cải thiện.

Cùng đó, Eximbank cho hay sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí hoạt động phần nhiều do ngân hàng đang trong quá trình tái cấu trúc toàn diện, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, triển khai các dự án trọng điểm về công nghệ và vận hành nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, củng cố nền tảng quản trị theo các chuẩn mực quốc tế. Trước đó, trong quý II/2025, Eximbank đã đưa hệ thống Core thẻ mới vào vận hành.

Các chuyên gia VFS đánh giá, trong ngắn hạn, việc chi phí hoạt động tăng có thể tác động đến lợi nhuận ngân hàng cũng như khả năng hoàn thành kế hoạch kinh doanh, tuy nhiên trong trung và dài hạn thì đây được đánh giá là bước đi cần thiết mà nếu thực hiện hiệu quả sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển mạnh mẽ của ngân hàng.

Tương tự như vậy, trong bối cảnh áp lực nợ xấu tăng việc tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro, một mặt sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận ngắn hạn của ngân hàng, nhưng mặt khác cũng củng cố bộ đệm dự phòng. Tại cuối năm 2025, tỷ lệ nợ xấu (NPL) tại Eximbank đã tăng lên mức 2,86% từ 2,53% hồi đầu năm. Việc chi phí dự phòng tăng đã giúp duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) tại cuối quý IV/2025 ở mức 44% (so với 42% hồi đầu năm) sau khi ngân hàng đẩy mạnh sử dụng dự phòng để xử lý nợ.

Với việc NPL vẫn ở mức cao so với mục tiêu <2% mà ban lãnh đạo đặt ra và LLR ở top thấp nhất toàn ngành, Eximbank có thể sẽ tiếp tục tăng chi phí dự phòng rủi ro trong những quý tiếp theo; phù hợp với 3 mục tiêu lớn tăng trưởng, hiệu quả và an toàn mà ngân hàng đặt ra trong lộ trình tái cơ cấu toàn diện.

Trong thông cáo phát đi sau khi công bố BCTC quý IV/2025, ban lãnh đạo Eximbank khẳng định sự sụt giảm kết quả kinh doanh năm 2025 nằm trong tính toán chiến lược. Theo đó, ngân hàng chấp nhận hy sinh lợi ích ngắn hạn để đổi lấy sự an toàn, minh bạch và tạo dư địa thuận lợi để cải thiện chất lượng tài sản trong các giai đoạn tiếp theo.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC.

Chờ một chương mới

Trở lại giai đoạn từ 2024 trở về trước, Eximbank đã trải qua hàng thập kỷ biến động với sự thiếu gắn kết ở thượng tầng, sự chia rẽ trong nội bộ cổ đông dẫn đến hiệu quả quản trị giảm, nhiều năm liền không hoàn thành kế hoạch kinh doanh.

Bước ngoặt xuất hiện tại ĐHĐCĐ bất thường tháng 11/2024, khi cổ đông đồng thuận thông qua nhiều tờ trình quan trọng, trong đó có đề xuất chuyển trụ sở ra miền Bắc. Tại ĐHĐCĐ bất thường diễn ra hồi quý I/2025, cổ đông Eximbank tiếp tục đồng thuận cao ở nhiều nội dung như sửa điều lệ ngân hàng; bầu thành viên Ban kiểm soát. ĐHĐCĐ thường niên tháng 4/2025 của Eximbank tiếp tục thông qua hàng loạt nội dung quan trọng như phương án chấm dứt chủ trương đầu tư xây dựng trụ sở chính ở TP HCM, kiện toàn HĐQT với sự tham gia của một nhân sự gắn bó lâu năm từ GELEX...

Trên cơ sở sự đồng thuận của nhóm cổ đông chiến lược, 2025 được kỳ vọng là năm bản lề, mở ra một giai đoạn hoạt động kinh doanh ổn định và khởi sắc của Eximbank.

Trên nền tảng những nội dung được ĐHĐCĐ thông qua, trong 2025, HĐQT Eximbank đã đưa ra nhiều quyết định kiện toàn bộ máy lãnh đạo và điều hành, thể hiện quyết tâm thúc đẩy hiệu quả hoạt động kinh doanh sau nhiều năm chững lại.

Hồi cuối tháng 6/2025, HĐQT bổ nhiệm ông Trần Tấn Lộc giữ vị trí Quyền Tổng giám đốc ngân hàng thay cho ông Nguyễn Hoàng Hải từ ngày 1/7/2025. Đồng thời, bổ sung thêm một phó Tổng giám đốc là ông Nguyễn Văn Hòa, người gia nhập Eximbank từ tháng 8/2023.

Bà Phạm Thị Huyền Trang, người vừa được bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch HĐQT Eximbank hồi tháng 12/2025. Ảnh: Eximbank

Tháng 12/2025, HĐQT tiếp tục bổ nhiệm bà Phạm Thị Huyền Trang giữ vị trí Chủ tịch HĐQT Eximbank nhiệm kỳ 2025-2030, thay thế người tiền nhiệm là ông Nguyễn Cảnh Anh đã có đơn xin từ nhiệm với lý do cá nhân. Sự thay đổi nhân sự ở vị trí Chủ tịch HĐQT Eximbank được mô tả là một bước chuyển tiếp, diễn ra trong tinh thần đoàn kết, ổn định ở cấp cao nhất.

Trong một diễn biến khác, hồi tháng 6/2025, Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận chuyển trụ sở Eximbank từ TP.HCM về Hà Nội, với địa điểm đặt trụ sở chính tại Số 27-29 Lý Thái Tổ, TP Hà Nội.

Theo ban lãnh đạo Eximbank, việc dời trụ sở chính ra Hà Nội được kỳ vọng sẽ nhân đôi khả năng nắm bắt cơ hội, mở rộng tệp khách hàng lớn ở phía Bắc và miền Trung trong bối cảnh sự phát triển ở thị trường miền Nam sau 35 năm đã đến giai đoạn bão hòa. Địa điểm chuyển trụ sở mới là nơi tập trung các doanh nghiệp lớn của Nhà nước, doanh nghiệp FDI và hệ thống doanh nghiệp xuất nhập khẩu - vốn là phân khúc ưu tiên của Eximbank. Ngân hàng kỳ vọng việc khai thác tốt 2 thị trường tiềm năng này sẽ đưa Eximbank bước sang một chương mới.

Trong khi kết quả kinh doanh năm 2025 chưa đạt mức tăng trưởng như kỳ vọng, nền tảng sự đồng thuận nội bộ cùng nỗ lực tái cơ cấu toàn diện được kỳ vọng sẽ mở ra không gian tăng trưởng mới của Eximbank trong những năm tiếp theo.

Diên Vỹ