Bước đi lớn của TP HCM

UBND TP HCM vừa có báo cáo gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) về phương án sắp xếp lại hệ thống cơ sở giáo dục đại học (ĐH), giáo dục nghề nghiệp (GDNN) và giáo dục thường xuyên (GDTX) trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030.

Thống nhất phương án sắp xếp

Theo UBND TP HCM, ngày 11-12-2025, Sở GD-ĐT TP HCM đã tổ chức cuộc họp triển khai phương án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập. Có 13 trường trung cấp trực thuộc Sở GD-ĐT và 22 trường ĐH, cao đẳng (CĐ) trực thuộc UBND thành phố thống nhất phương án sắp xếp.

Trên cơ sở góp ý của các đơn vị, Sở GD-ĐT đã tiếp thu và điều chỉnh dự thảo đề án, hoàn chỉnh tờ trình và tham mưu dự thảo quyết định của UBND TP HCM về phê duyệt đề án sắp xếp.

Theo phương án sắp xếp, TP HCM giữ nguyên 2 trường ĐH là Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch và Trường ĐH Thủ Dầu Một. Tổ chức lại Trường ĐH Sài Gòn trên cơ sở sáp nhập Trường CĐ Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu.

Ở khối CĐ, thành phố giữ nguyên 6 trường gồm: Trường CĐ Việt Nam - Singapore; Trường CĐ Việt Nam - Hàn Quốc Bình Dương; Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa - Vũng Tàu; Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức; Trường CĐ Kiến trúc - Xây dựng TP HCM; Trường CĐ Bán công Công nghệ và Quản trị doanh nghiệp. Các trường này được giữ ổn định do đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ, chất lượng đào tạo và được định hướng phát triển thành trường chất lượng cao, đóng vai trò dẫn dắt hệ thống GDNN.

Đối với các cơ sở còn lại, thành phố dự kiến sắp xếp 13 trường CĐ và 17 trường trung cấp theo hướng sáp nhập trường trung cấp vào trường CĐ.

Với hệ thống GDTX và GDNN - GDTX, thành phố sẽ sắp xếp 41 đơn vị còn 37 đơn vị. Trong đó, 34 trung tâm dự kiến chuyển đổi thành trường trung học nghề (tương đương cấp THPT). Riêng Trung tâm GDTX Thanh niên xung phong trực thuộc Lực lượng Thanh niên xung phong thành phố (xã Xuân Thới Sơn) sẽ có đề án riêng. Việc sắp xếp, chuyển đổi hệ thống GDTX và GDNN - GDTX thực hiện sau khi Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục có hiệu lực.

Học sinh THPT tìm hiểu về các ngành học đào tạo tại Trường CĐ Kinh tế TP HCM. Ảnh: HUẾ XUÂN

Như vậy, sau sắp xếp, TP HCM còn 256 đơn vị sự nghiệp công lập, gồm 236 đơn vị trực thuộc Sở GD-ĐT; 3 trường ĐH và 17 trường CĐ trực thuộc UBND TP HCM.

UBND TP HCM nêu rõ việc sắp xếp thực hiện theo các nguyên tắc: không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của người học; bảo đảm an toàn, thuận tiện đi lại; không sáp nhập nếu khoảng cách địa lý quá xa hoặc điều kiện giao thông không phù hợp; đáp ứng yêu cầu về công tác phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc. Cùng với đó, các cơ sở sau sắp xếp phải đủ điều kiện về cơ sở vật chất, được định hướng theo các lĩnh vực đào tạo trọng tâm để tập trung đầu tư.

Thành phố cũng yêu cầu việc tổ chức lại phải gắn với bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống của các cơ sở giáo dục, nhất là những đơn vị có ngành nghề đặc thù.

Đào tạo trọng tâm, tránh dàn trải

Một chuyên gia giáo dục nhận xét sau sáp nhập, TP HCM đang tái cấu trúc mạnh mẽ không gian phát triển; tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm đào tạo, kinh tế, thương mại, tài chính, công nghiệp, giáo dục, y tế và giao thương quốc tế của cả nước. Vì thế, thành phố cũng cần nền tảng tri thức xứng tầm với một "siêu đô thị". Việc sắp xếp, sáp nhập, tổ chức lại các trường ĐH, cơ sở giáo dục để hướng tới đào tạo tập trung, tránh dàn trải là điều cần thiết.

Theo chuyên gia này, hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo hoạt động kém hiệu quả, thiếu người học, cơ sở vật chất hạn chế, chương trình đào tạo chưa theo kịp yêu cầu phát triển, nhất là trong lĩnh vực khoa học - công nghệ. Do vậy, sau sắp xếp, thành phố cần tiếp tục xây dựng kế hoạch cụ thể về chương trình đào tạo, đội ngũ giảng dạy, điều kiện cơ sở vật chất… nhằm phát triển các ngành nghề mũi nhọn, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong tình hình mới.

Giám đốc một trung tâm GDTX ở TP HCM cho biết đơn vị đang chờ hướng dẫn để chuyển đổi thành trường trung học nghề. Hiện nay, trung tâm đã triển khai mô hình đào tạo kết hợp văn hóa THPT và dạy nghề, nên việc chuyển đổi sẽ không gây nhiều xáo trộn. Theo vị này, ở khối GDNN, nếu tổ chức thành trường trung học nghề, việc tập trung đầu tư, quy về một mối các trang thiết bị thực hành nghề cho học sinh, học viên để tập trung đào tạo sẽ thuận lợi hơn.

Theo phương án sắp xếp, Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM, Trường Trung cấp Nông lâm nghiệp và Trung tâm GDNN Nông nghiệp Công nghệ cao hợp nhất thành Trường Trung cấp Nông nghiệp Công nghệ cao TP HCM trực thuộc Sở GD-ĐT. ThS Lương Thế Phúc, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM, khẳng định việc hợp nhất có sự đồng thuận cao của 3 đơn vị. Bởi lẽ, do tính chất đào tạo của 3 đơn vị có sự tương đồng nên đội ngũ nhân sự có thể bổ trợ hiệu quả cho nhau. Bên cạnh đó, hệ thống tổ chức của trường mới sau hợp nhất rất phù hợp với Luật GDNN 2025, không gây ra quá nhiều xáo trộn về tên gọi hay chức năng, nhiệm vụ của các phòng, khoa.

Cũng theo ông Phúc, việc hợp nhất cũng giúp nhà trường phát huy hiệu năng cơ sở vật chất, trang thiết bị, tránh đầu tư dàn trải, tập trung đào tạo các ngành mũi nhọn, nâng cao hiệu quả đào tạo…

ĐẶNG TRINH - HUẾ XUÂN