Bóc gỡ 'ma trận' hóa đơn khống

Lực lượng CSKT khởi tố một vụ mua bán hóa đơn hồi tháng 3-2026.

Quyết liệt tấn công tội phạm trong lĩnh vực thuế

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động sản xuất, kinh doanh, tội phạm về mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng cũng có xu hướng diễn biến ngày càng tinh vi. Các đối tượng lợi dụng sự thông thoáng trong việc thành lập doanh nghiệp, giao dịch điện tử và thanh toán qua ngân hàng để lập doanh nghiệp "ma", phát hành hóa đơn khống nhằm hợp thức hóa chi phí, trốn thuế hoặc phục vụ các hành vi gian lận tài chính.

Xác định đây là loại tội phạm gây thất thu lớn cho ngân sách Nhà nước, làm méo mó môi trường cạnh tranh và tạo điều kiện phát sinh nhiều hành vi vi phạm khác, Công an TP Đà Nẵng đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (viết tắt: Phòng CSKT) tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh, xử lý.

Chỉ trong vài tháng đầu năm 2026, liên tiếp nhiều chuyên án lớn được xác lập, nhiều vụ án được khởi tố, từng bước bóc gỡ các đường dây mua bán hóa đơn hoạt động liên tỉnh với phương thức, thủ đoạn hết sức tinh vi. Cụ thể, ngày 14-2-2026, Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng đã khởi tố nhiều bị can liên quan hành vi mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng. Qua điều tra, Công an phát hiện nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, vận tải đã móc nối với các đối tượng môi giới để mua hàng trăm hóa đơn khống nhằm hợp thức hóa chi phí đầu vào. Các hóa đơn đều được chia nhỏ dưới 20 triệu đồng nhằm né quy định thanh toán qua ngân hàng.

Không chỉ trốn thuế, một số doanh nghiệp còn sử dụng hóa đơn khống để tạo hồ sơ tài chính giả phục vụ vay vốn ngân hàng, thực hiện các giao dịch "quay vòng tiền" nhằm che giấu hành vi phạm tội. Kết quả điều tra cũng làm rõ các doanh nghiệp xuất hóa đơn đều chỉ tồn tại trên giấy tờ, không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Tiếp đó, từ ngày 13 đến 15-3-2026, Phòng CSKT khởi tố liên tiếp 4 vụ án, 6 bị can liên quan hành vi mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước. Điểm chung của các vụ án là doanh nghiệp phát sinh chi phí thực tế nhưng không có chứng từ hợp pháp nên tìm mua hóa đơn khống để hợp thức hóa đầu vào, giảm nghĩa vụ thuế. Các đối tượng môi giới hưởng lợi khoảng 1% giá trị hóa đơn, còn chi phí mua hóa đơn dao động từ 6-10% giá trị trước thuế.

Vụ mua bán hóa đơn hàng ngàn tỷ đồng vừa bị Phòng CSKT triệt phá cuối tháng 7-2026.

Bóc gỡ đường dây hóa đơn khống hơn 2.000 tỷ đồng

Một trong những chuyên án về hóa đơn có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn TP Đà Nẵng mà Phòng CSKT đấu tranh triệt phá là Chuyên án 0226Đ. Qua công tác nghiệp vụ, lực lượng Công an phát hiện Công ty Cổ phần Dưỡng khí Đà Nẵng đã sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức nguồn hàng đầu vào.

Kết quả điều tra bước đầu xác định, từ năm 2022 đến nay, doanh nghiệp này đã kê khai hàng trăm hóa đơn giá trị gia tăng từ 17 doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh, với tổng giá trị hàng hóa trước thuế hơn 400 tỷ đồng, số thuế giá trị gia tăng hơn 40 tỷ đồng. Từ mắt xích này, Ban chuyên án mở rộng điều tra và xác định Nguyễn Tiến Trãi (trú TP Hồ Chí Minh) là đối tượng cầm đầu đường dây.

Để che giấu hành vi phạm tội, Trãi thành lập và điều hành 17 doanh nghiệp "ma", sử dụng pháp nhân, con dấu, chữ ký số cùng phần mềm hóa đơn điện tử để phát hành hóa đơn khống theo nhu cầu khách hàng trên nhiều địa phương. Đối tượng còn thuê nhiều người đứng tên doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng, thực hiện việc rút tiền, chuyển khoản qua nhiều lớp trung gian nhằm hợp thức hóa dòng tiền, gây khó khăn cho công tác điều tra.

Kết quả điều tra bước đầu xác định từ năm 2022 đến nay, đường dây này đã phát hành trái phép hơn 6.000 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng giá trị hàng hóa trước thuế trên 2.000 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 30 tỷ đồng. Ngày 31-7, Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Anh Tuấn và Nguyễn Tiến Trãi để điều tra về hành vi: "In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn".

Qua các vụ án được phát hiện có thể thấy tội phạm mua bán hóa đơn không còn hoạt động nhỏ lẻ mà đã hình thành các đường dây chuyên nghiệp với sự tham gia của doanh nghiệp sử dụng hóa đơn, đối tượng môi giới, doanh nghiệp "ma" và các nhóm chuyên hợp thức hóa dòng tiền. Các đối tượng thường lợi dụng hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng, thuê người đứng tên pháp nhân, thành lập doanh nghiệp chỉ để phát hành hóa đơn nhằm che giấu hoạt động phạm tội.

Tuy nhiên, bằng việc chủ động nắm tình hình, phân tích dữ liệu, xác lập chuyên án và phối hợp đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, Phòng CSKT- Công an TP Đà Nẵng, từng bước bóc gỡ toàn bộ mắt xích của nhiều đường dây, từ doanh nghiệp sử dụng hóa đơn đến các đối tượng cầm đầu.

Những chiến công liên tiếp trong thời gian qua thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Công an thành phố Đà Nẵng trong việc đấu tranh với tội phạm kinh tế, bảo vệ kỷ cương pháp luật, chống thất thu ngân sách Nhà nước, góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng và lành mạnh.