Bộ phim dở thành cẩm nang chứng khoán Trung Quốc

Niu Lai (tạm dịch: Bò đến rồi) là bộ phim hoạt hình dài 86 phút kể về một chú bê sơ sinh đi theo một con chim sơn ca vào một thế giới giấc mơ siêu thực. Tại đây, chú bê Niu Lai gặp một con rắn hổ mang bí ẩn, kết bạn với một chú báo con và chống lại một đàn sói.

Từ người mẹ chấp nhận hy sinh để con trai có cơ hội thoát khỏi thú săn mồi, Niu Lai học được những bài học về cuộc sống. Khi tỉnh giấc, chú bê tìm thấy sức mạnh để đứng lên và sống một cuộc đời trọn vẹn.

Trong 10 ngày đầu công chiếu từ 5/8, bộ phim chỉ thu về khoảng 7.700 nhân dân tệ (1.142 USD). Nhưng những cuộc bàn luận trên mạng về chất lượng “tệ đến mức khó tin” của phim, đặc biệt là phần hoạt hình được làm thủ công trong thời đại trí tuệ nhân tạo, đã biến Niu Lai thành một meme được chia sẻ rộng rãi.

Doanh thu bộ phim hiện đã vượt 25 triệu nhân dân tệ, biến tác phẩm này thành “ngựa ô” lớn nhất, hay chính xác hơn là “bò ô”, của mùa phim hè năm nay.

Sự trỗi dậy kỳ lạ này không chỉ gây chú ý trong ngành điện ảnh. Nó còn tìm được một “đời sống” khác trên thị trường chứng khoán, nơi từ “bull” trong tiếng Anh vừa chỉ con bò, vừa là cách gọi thị trường kỳ vọng giá tăng.

Thời điểm bộ phim nổi tiếng cũng khá đặc biệt. Vừa trải qua một đợt lao dốc dữ dội của thị trường trong tháng 7, các nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc bắt đầu nhìn câu chuyện trưởng thành của chú bê như một phép ẩn dụ cho thực tế khắc nghiệt khi trở thành “con mồi” trên thị trường chứng khoán trị giá 15.000 tỷ USD của nước này.

Khi biểu đồ chứng khoán hóa thành rắn hổ mang

Những điểm tương đồng giữa bộ phim và thị trường chứng khoán nhanh chóng được cộng đồng nhà đầu tư nhận ra.

Con rắn hổ mang bí ẩn trong phim được ví với biểu đồ K-line, công cụ hàng triệu nhà đầu tư cá nhân sử dụng để đọc tâm lý thị trường. Nhưng giống Niu Lai, sau khi bị rắn cắn và trở nên sợ hãi, nhiều nhà đầu tư cũng dần mất niềm tin vào khả năng dự báo của phân tích kỹ thuật.

Thực tế, thị trường cổ phiếu Trung Quốc vừa trải qua một tháng 7 đầy biến động. Chỉ số CSI 300 giảm 8,6% trong tháng, mức giảm theo tháng lớn nhất kể từ tháng 1/2016. Nhóm cổ phiếu công nghệ chịu ảnh hưởng đặc biệt mạnh khi nhà đầu tư toàn cầu bắt đầu lo ngại về định giá và hiệu quả của làn sóng đầu tư AI, theo Financial Times.

Tại Trung Quốc, đợt điều chỉnh còn gây tổn thương lớn cho nhóm cổ phiếu tăng trưởng và vốn hóa vừa, nhỏ. China Securities Journal dẫn lời các nhà quản lý quỹ cho rằng tháng 7 là một trong những đợt điều chỉnh gây sức ép mạnh nhất trong nhiều năm, với nhiều chiến lược đầu tư gần như mất tác dụng trong giai đoạn thị trường biến động.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, trong thập niên qua, những mô hình nến được nhiều nhà đầu tư xem là tín hiệu báo trước xu hướng tăng lại đi kèm mức sinh lời âm trong 20 phiên tiếp theo ở 55% trường hợp.

Những giai đoạn xuất hiện đồng thời nhiều tín hiệu kỹ thuật tích cực nhưng lợi nhuận thực tế kém thường trùng với bối cảnh kinh tế vĩ mô bất lợi. Có thể kể đến năm 2022, khi các đợt phong tỏa vì đại dịch gây sức ép lên nền kinh tế. Năm 2023, khi quá trình mở cửa trở lại không tạo được cú hích như kỳ vọng, hay cuối năm 2024, khi Bắc Kinh không tung ra gói kích thích quy mô lớn như thị trường kỳ vọng.

Ngoài ra, chú báo con mà Niu Lai kết bạn có cái tên khá đặc biệt là Bao La, có thể hiểu là một cú tăng vọt. Bao La dũng cảm chống lại đàn sói nhưng không thành công, gợi liên tưởng đến những đợt hồi phục ngắn ngủi sau cú lao dốc mà giới giao dịch Trung Quốc đã quá quen thuộc.

Tên của Niu Lai cũng liên tục được nhắc đến trong phim khi cả đàn bò hoảng loạn trước những kẻ săn mồi, rồi phải di chuyển qua vùng đất khô cằn, thiếu thức ăn và nước uống để tìm nơi an toàn hơn.

Hình ảnh ấy không khác nhiều trải nghiệm của một nhà đầu tư cá nhân. Một thị trường tăng trưởng ổn định dường như luôn là điều khó tìm. Chỉ số CSI 300 liên tục trải qua những chu kỳ tăng - giảm, trong khi các nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm dễ bị cuốn theo những lời quảng bá từ các công ty môi giới.

Trong khi đó, nhà đầu tư Mỹ đang có lợi thế hơn. Nhiều người tận dụng những nhịp điều chỉnh để mua vào và thu được mức sinh lời đáng kể, qua đó ngày càng có ảnh hưởng lớn hơn trên thị trường.

“Bò đến rồi” và giấc mơ thị trường tăng giá

Trí tuệ nhân tạo còn giúp Internet nhanh chóng tạo ra hàng loạt phiên bản chế giễu bộ phim bằng những cách chơi chữ thú vị.

Một video được chia sẻ nhiều lấy cảm hứng từ cảnh Niu Lai khóc chạy về với mẹ sau khi vấp phải một tảng đá lớn. Trong phiên bản chế, người mẹ nói với con: “Ngốc quá, đó là chất bán dẫn. Đến chó cũng chẳng thèm đụng vào”.

Đây là một cách châm biếm diễn biến của nhóm cổ phiếu bán dẫn Trung Quốc. Chỉ số chuẩn của sàn STAR tại Thượng Hải, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp chip, từng giảm tới 30% so với đỉnh hồi cuối tháng 6.

Tên phim Niu Lai mang nghĩa “Bò đến rồi”, trớ trêu thay lại trở thành meme giữa lúc nhà đầu tư Trung Quốc vật lộn với những cú tăng giảm của thị trường. Ảnh: PR.

Tất nhiên, chất lượng hoạt hình của Niu Lai thực sự không cao. Nhưng khi nhìn bộ phim dưới góc độ một nhà đầu tư, những hình ảnh trong đó lại chứa đầy biểu tượng và sự hài hước châm biếm, đủ để tạo ra những tiếng cười đầy đồng cảm.

Nhìn dưới lăng kính chứng khoán, Niu Lai vì thế giống một phiên bản hoạt hình của tâm lý nhà đầu tư Trung Quốc: chạy theo những cú tăng giá, hoảng loạn khi thị trường đảo chiều, rồi lại hy vọng vào một đợt phục hồi.

Cái tên Niu Lai vì thế càng trở nên trớ trêu. “Bò đến rồi” thường là tín hiệu mà nhà đầu tư chờ đợi khi kỳ vọng thị trường bước vào chu kỳ tăng giá. Nhưng với CSI 300, những chu kỳ tăng - giảm liên tục khiến “con bò” thực sự vẫn chưa xuất hiện một cách bền vững.