Bờ Ngoong đổi thay từ cây cà phê

Cà phê đổi đời dân làng Phăm Ó

Những ngày này, người dân làng Phăm Ó (xã Bờ Ngoong) tập trung chăm sóc cà phê sau thu hoạch; đồng thời xay xát, phơi sấy, phân loại cà phê nhân để bán ra thị trường.

Theo người dân địa phương, những năm qua, nhờ sản xuất cà phê, đời sống bà con trong làng đã thay đổi rõ rệt. Đặc biệt, khoảng 2 năm trở lại đây, giá cà phê trên thị trường tăng cao và duy trì ổn định ở mức 90-120 triệu đồng/tấn nhân, giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số có thu nhập từ vài trăm triệu đến tiền tỷ mỗi năm.

Theo già làng Siu Sum, nhờ cây cà phê, nhiều hộ trong làng Phăm Ó đã xây dựng nhà cửa khang trang. Ảnh: N.D

Gia đình anh Vong (làng Phăm Ó) chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất cà phê, qua đó nâng cao năng suất và hiệu quả.

Anh Vong phấn khởi chia sẻ: “Với 3 ha cà phê vừa thu hoạch, sản lượng ước tính khoảng 10 tấn cà phê nhân, sơ bộ gia đình tôi đạt lợi nhuận xấp xỉ 1 tỷ đồng. Ngoài vườn cà phê, tôi còn trồng xen 120 cây sầu riêng Thái, đang trong năm thứ 3 chăm sóc. Nếu sầu riêng sinh trưởng thuận lợi và giá ổn định, vài năm tới sẽ tiếp tục mang lại nguồn thu đáng kể cho gia đình”.

Anh Vong đang phơi mẻ cà phê nhân vừa mới xát ra để đảm bảo giữ độ khô lâu dài. Ảnh: N.D

Không chỉ gia đình anh Vong, nhiều hộ dân làng Phăm Ó cũng có thu nhập ổn định từ cây cà phê. Dù ít khi chia sẻ về thu nhập, song thực tế hiện nay làng có ít nhất 9-10 hộ đạt mức thu nhập tiền tỷ mỗi năm; còn mức vài ba trăm triệu đồng thì khá phổ biến.

Anh Khok vừa mua xe ô tô sang nhờ bán cà phê nhân với giá cao. Ảnh: N.D

Nhiều hộ như anh Khok, Nheng, Hlim có thu nhập bình quân 500-600 triệu đồng/năm từ vườn cà phê. Đây là kết quả của quá trình đầu tư sản xuất ngày càng bài bản, cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, chính quyền địa phương và tinh thần chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng làng.

Già làng Siu Sum - Phó Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Phăm Ó cho biết, hiện nay làng có khoảng 280 hộ dân sinh sống, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống gắn với sản xuất nông nghiệp như cà phê, lúa nước và cây ngắn ngày.

Những năm gần đây, bà con ngày càng chủ động hơn trong tổ chức sản xuất cà phê, chú trọng đầu tư chăm sóc, áp dụng kỹ thuật phù hợp để nâng cao năng suất, từng bước cải thiện thu nhập và ổn định đời sống lâu dài.

Liên kết sản xuất, nâng giá trị cà phê

Sau khi sáp nhập từ các xã Bờ Ngoong, Bar Măih, Ia Tiêm và Chư Pơng, xã Bờ Ngoong hiện nay có tỷ lệ người dân tộc thiểu số chiếm khoảng 66,9%. Đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trong đó cà phê là một trong những cây trồng chủ lực mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Khoảng 2 năm trở lại đây, nhờ thu nhập từ cà phê tăng cao, gia đình anh Vong đã mua ô tô sang trọng làm phương tiện đi lại. Ảnh: N.D

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã Bờ Ngoong, toàn xã hiện có hơn 3.586 ha cà phê, trong đó diện tích kinh doanh 3.319 ha, diện tích kiến thiết cơ bản 131 ha và trồng mới 135 ha. Sản lượng cà phê năm 2025 ước đạt khoảng 11.125 tấn.

Đặc biệt, những năm gần đây, nhiều nông dân và hợp tác xã đã chủ động liên kết với doanh nghiệp sản xuất cà phê sạch theo các tiêu chuẩn VietGAP, 4C, UTZ, RA, GlobalGAP, Organic với diện tích hơn 1.376 ha.

Ông Rlan Vân chăm sóc cây cà phê sau khi thu hoạch xong niên vụ cà phê 2025-2026. Ảnh: N.D

Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Ia Ring (thôn Ia Ring) là một trong những đơn vị tiên phong trong liên kết sản xuất cà phê chất lượng cao phục vụ xuất khẩu. Từ 40 thành viên ban đầu với diện tích khoảng 100 ha, đến nay hợp tác xã đã thu hút gần 500 thành viên, với tổng diện tích khoảng 600 ha cà phê. Nhiều thành viên có thu nhập tiền tỷ mỗi năm.

Ông Trần Văn Vĩnh (thôn An Lộc) - thành viên hợp tác xã, cho biết: Năm 2006, ông đưa gia đình từ tỉnh Đắk Lắk sang Gia Lai sản xuất 7 ha cà phê, trồng xen canh 1.000 trụ tiêu, cây mắc ca và 400 cây sầu riêng. Toàn bộ diện tích cà phê của gia đình được sản xuất theo tiêu chuẩn RA, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thực hành nông nghiệp tốt.

Vừa thu hoạch xong 7 ha cà phê sản xuất theo tiêu chuẩn RA, ông Trần Văn Vĩnh đang chuẩn bị thu hoạch hồ tiêu trồng xen canh trong vườn cà phê. Ảnh: N.D

“Với diện tích này, bình quân mỗi năm gia đình tôi thu gần 30 tấn cà phê nhân. Với giá thị trường xuất khẩu hiện nay, sau khi trừ chi phí đầu tư, lợi nhuận đạt khoảng 2,5 tỷ đồng. Riêng năm ngoái, tôi còn được doanh nghiệp liên kết cộng thưởng hơn 75 triệu đồng” - ông Vĩnh chia sẻ.

Tương tự, ông Rlan Vân - Bí thư Chi bộ kiêm Thôn trưởng thôn Khối Zét, cho biết từ khi tham gia hợp tác xã, hơn 2 ha cà phê của gia đình được hướng dẫn sản xuất theo quy trình bền vững. Vụ vừa qua, gia đình ông thu được khoảng 40 tấn cà phê quả tươi, xay xát được gần 13 tấn cà phê nhân, lợi nhuận sau khi trừ chi phí ước khoảng 1 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Hữu Tỵ - Chủ tịch UBND xã Bờ Ngoong - cho biết: Giai đoạn 2026-2030, địa phương xác định cà phê tiếp tục là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao. Xã sẽ tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, hợp tác xã tăng cường liên kết với doanh nghiệp thu mua, chế biến cà phê xuất khẩu; đồng thời đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hướng dẫn nông dân sản xuất cà phê theo các tiêu chuẩn chất lượng cao, hướng đến xây dựng thương hiệu cà phê Bờ Ngoong trong những năm tới.

NGUYỄN DIỆP