Bitcoin không còn như xưa

Giá Bitcoin vẫn chưa thể gượng dậy. Ảnh: Forkast.

Theo Bloomberg, một năm qua lẽ ra phải là giai đoạn thuận lợi đối với Bitcoin. Quốc hội Mỹ liên tục thảo luận các dự luật nhằm tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường tiền mã hóa, trong khi ngành này cũng tránh được những bê bối hay làn sóng bán tháo bắt buộc từng nhiều lần khiến giá lao dốc.

Thế nhưng, đồng tiền số lớn nhất thế giới lại mất khoảng 50% giá trị kể từ mức đỉnh hơn 126.000 USD vào tháng 10/2025, rơi xuống vùng giá thấp nhất kể từ tháng 9/2024. Dù các "mùa đông tiền số" trước đây còn khắc nghiệt hơn với mức giảm từ đỉnh lên tới 80%, đợt suy yếu lần này đặc biệt gây thất vọng với những người tin tưởng Bitcoin vì nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy giảm dần trong nhu cầu của nhà đầu tư thay vì một cú sốc đơn lẻ.

Bitcoin ngày càng giống một loại tài sản thông thường

Khi ra mắt vào năm 2009, Bitcoin được giới thiệu như một hệ thống thanh toán thay thế mô hình tài chính truyền thống do ngân hàng và chính phủ kiểm soát.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy các giao dịch bằng Bitcoin vừa chậm vừa tốn kém, trong khi giá biến động quá mạnh để có thể trở thành một phương tiện thanh toán hấp dẫn. Vì vậy, những người ủng hộ dần chuyển sang quảng bá Bitcoin như một tài sản lưu trữ giá trị, giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư và phòng ngừa lạm phát.

Đợt phục hồi sau "mùa đông tiền số" năm 2022 phần lớn được thúc đẩy bởi dòng vốn từ các tổ chức tài chính truyền thống đổ vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Điều này khiến nhu cầu đối với Bitcoin ngày càng phụ thuộc vào quyết định phân bổ tài sản của các nhà quản lý quỹ, thay vì chỉ dựa vào cộng đồng tiền số.

Bitcoin chật vật quanh vùng 60.000 USD. Ảnh: TradingView.

Nhiều nhà đầu tư từng tin rằng Bitcoin có thể duy trì giá trị trong các giai đoạn bất ổn kinh tế và chính trị bởi nguồn cung không bị ngân hàng trung ương kiểm soát hay pha loãng thông qua việc in thêm tiền. Vì vậy, Bitcoin từng được ví như "vàng kỹ thuật số".

Tuy nhiên, với các nhà đầu tư tổ chức, Bitcoin lại không chứng minh được vai trò tài sản trú ẩn trong giai đoạn giá cả leo thang do xung đột Iran. Khi lãi suất thị trường tăng cùng lạm phát, sức hấp dẫn của Bitcoin suy giảm vì tài sản này không tạo ra dòng tiền hay lãi suất cho người nắm giữ.

Thay vào đó, Bitcoin ngày càng giao dịch giống các tài sản rủi ro khác, phải cạnh tranh dòng vốn với nhiều sản phẩm tài chính hấp dẫn hơn như hợp đồng tương lai vĩnh viễn, các nền tảng dự báo như Polymarket và Kalshi, cũng như cổ phiếu của các tập đoàn công nghệ đang hưởng lợi từ làn sóng AI.

"Ông trùm" Bitcoin khiến nhà đầu tư lo ngại

Giới đầu tư Bitcoin luôn theo dõi sát động thái của các tổ chức nắm giữ lượng lớn tiền số.

Đầu tháng 6, Strategy - doanh nghiệp niêm yết sở hữu lượng Bitcoin lớn nhất thế giới - bất ngờ thông báo đã bán 32 Bitcoin, trị giá khoảng 2,5 triệu USD. Đây là lần đầu tiên công ty bán Bitcoin kể từ tháng 12/2022, thời điểm thị trường vẫn chìm trong "mùa đông tiền số".

Thông tin này ngay lập tức tác động đến tâm lý thị trường. Chỉ trong tuần đó, giá Bitcoin giảm hơn 10.000 USD, lần đầu tiên rơi xuống dưới 60.000 USD sau 2 năm.

Strategy bước vào thị trường tiền số từ năm 2020 khi Chủ tịch Michael Saylor biến công ty phần mềm của mình thành một đại diện cho Bitcoin trên thị trường chứng khoán. Hiện doanh nghiệp này sở hữu hơn 4% tổng số khoảng 20 triệu Bitcoin đang lưu hành.

Cổ phiếu của Strategy lao dốc trước lo ngại của nhà đầu tư về mô hình kinh doanh. Ảnh: Bloomberg.

Trong nhiều năm, ông Saylor liên tục khẳng định Strategy sẽ không bán Bitcoin mà chỉ tiếp tục tích lũy thêm.

Năm ngoái, Strategy phát hành cổ phiếu ưu đãi với mức cổ tức khá cao. Tuy nhiên, một số nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về tính bền vững của mô hình kinh doanh khi công ty trả cổ tức hấp dẫn trong khi tài sản cốt lõi là Bitcoin lại không tạo ra lợi suất.

Trước đây, cổ phiếu Strategy thường được giao dịch với mức định giá cao hơn đáng kể so với giá trị lượng Bitcoin mà công ty nắm giữ. Tuy nhiên, mức chênh lệch này hiện gần như đã biến mất khi nhà đầu tư ngày càng nghi ngờ mô hình hoạt động của doanh nghiệp.

Kỳ vọng về khung pháp lý vẫn chưa thành hiện thực

Sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng năm ngoái, thị trường từng kỳ vọng Mỹ sẽ nhanh chóng xây dựng khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn cho tài sản số. Tuy nhiên, quá trình thảo luận về Đạo luật Minh bạch kéo dài hơn dự kiến và đến nay vẫn chưa rõ dự luật có được thông qua hay không.

Đạo luật được kỳ vọng sẽ tiếp nối Đạo luật GENIUS được ban hành năm ngoái - đạo luật lần đầu tiên thiết lập quy định đối với việc phát hành và sử dụng stablecoin. Khác với GENIUS, Đạo luật Minh bạch tập trung vào các loại tiền mã hóa khác như Bitcoin, đồng thời xác định rõ cơ quan quản lý đối với từng loại tài sản số.

Theo dự thảo, việc giám sát thị trường tiền số sẽ được phân chia giữa Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), tùy thuộc mỗi token được phân loại là hàng hóa hay chứng khoán.

Tuy nhiên, dự luật đang vấp phải nhiều lực cản. Ngành ngân hàng phản đối mạnh mẽ việc cho phép stablecoin trả lãi vì lo ngại cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng.

Trong khi đó, nhiều nghị sĩ Dân chủ không muốn thông qua đạo luật có thể thúc đẩy nhu cầu tiền mã hóa, qua đó làm gia tăng tài sản của Tổng thống Trump và các quan chức đang nắm giữ lượng lớn tài sản số. Việc ông Trump gần đây công bố đã thu về 1,4 tỷ USD từ các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa trong năm ngoái càng khiến các cuộc đàm phán trở nên căng thẳng hơn.

Ngoài ra, một số nhà lập pháp cũng lo ngại việc hợp pháp hóa tiền mã hóa có thể vô tình tạo điều kiện cho các hoạt động rửa tiền và tội phạm tài chính.

Một trong những nội dung gây tranh cãi nhất là Điều 604, quy định các nhà phát triển blockchain sẽ không bị coi là đơn vị chuyển tiền trong các tranh chấp pháp lý. Nhiều cơ quan thực thi pháp luật, trong đó có Hiệp hội Công tố viên Quận Quốc gia Mỹ, cảnh báo quy định này có thể trở thành "vùng an toàn" để các giao dịch phạm pháp lợi dụng và che giấu hoạt động rửa tiền.

Ngọc Phương Linh