Bệnh miễn dịch thần kinh: Phát hiện sớm để kiểm soát tốt
Khởi đầu chỉ với cảm giác tê hai chân, người bệnh nữ 60 tuổi nhanh chóng xuất hiện tình trạng tê lan lên bụng dưới, hai chân yếu dần đến mức không thể tự đi lại, kèm bí tiểu và táo bón. Kết quả thăm khám và các xét nghiệm chuyên sâu xác định người bệnh mắc viêm tủy thị thần kinh với kháng thể NMO dương tính. Sau điều trị, sức cơ hai chân cải thiện, người bệnh có thể tự đi lại và tiếp tục được điều trị nhằm phòng ngừa tái phát. Từ những biểu hiện ban đầu tưởng chừng đơn giản, bệnh có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng vận động nếu không được nhận diện kịp thời.

Người tham dự lắng nghe các nội dung chuyên môn. (Ảnh trong bài: BV ĐHYD)
Vừa qua, Trung tâm Truyền thông phối hợp cùng Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (BV ĐHYD) tổ chức chương trình sinh hoạt cộng đồng với chủ đề “Bệnh miễn dịch thần kinh - Phát hiện sớm để kiểm soát tốt”, với sự đồng hành của Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam và Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam. Chương trình cung cấp kiến thức về nhận biết, chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh, đồng thời tạo cơ hội để người bệnh và người thân trực tiếp trao đổi với các bác sĩ Khoa Thần kinh về những vấn đề quan tâm.

TS BS. Nguyễn Bá Thắng - Trưởng khoa Thần kinh phát biểu khai mạc chương trình. Ảnh: BV ĐHYD
Phát biểu khai mạc chương trình, TS BS. Nguyễn Bá Thắng - Trưởng khoa Thần kinh cho biết, bệnh miễn dịch thần kinh tuy không phổ biến nhưng có thể để lại những hậu quả nặng nề nếu không được nhận biết và xử trí kịp thời. Thông qua chương trình, các bác sĩ mong muốn giúp người bệnh và cộng đồng có thêm kiến thức cơ bản về nhóm bệnh này, hiểu rõ hơn các biểu hiện, phương pháp chẩn đoán, điều trị cũng như quá trình theo dõi lâu dài. Đây cũng là một trong những hoạt động hướng đến cộng đồng của Khoa Thần kinh, với sự tham gia của các nhóm chuyên gia chuyên sâu nhằm hỗ trợ người bệnh tiếp cận thông tin và chăm sóc phù hợp.
Theo ThS BS. Dương Thị Lên - Khoa Thần kinh, bệnh miễn dịch thần kinh là nhóm bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch nhận diện nhầm và tấn công các cấu trúc thần kinh khỏe mạnh. Trong đó, xơ cứng rải rác và viêm tủy thị thần kinh là hai bệnh lý được tập trung chia sẻ tại chương trình. Người bệnh cần lưu ý các biểu hiện như giảm thị lực nhanh, đau khi cử động mắt, tê yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc rối loạn tiểu tiện, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện đột ngột, tiến triển nhanh hoặc tái diễn. Với viêm tủy thị thần kinh, nấc cụt, buồn nôn hoặc nôn kéo dài không rõ nguyên nhân đi kèm các triệu chứng thần kinh cũng có thể là dấu hiệu cần được thăm khám. Những dấu hiệu này cũng được nhấn mạnh trong nội dung trình bày của bác sĩ, cùng khuyến cáo không nên tự dùng corticoid hoặc chờ triệu chứng nặng lên mới đi khám.

Các bác sĩ Khoa Thần kinh tham gia tư vấn tại chương trình. Ảnh: BV ĐHYD
TS BS. Nguyễn Bá Thắng nhấn mạnh, một trong những thách thức của nhóm bệnh này là các triệu chứng ban đầu có thể không điển hình hoặc tạm thời thuyên giảm, khiến người bệnh chủ quan và chậm tiếp cận chuyên khoa. Trong khi đó, những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị hiện nay đang mở ra nhiều cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả hơn. Vì vậy, khi xuất hiện các biểu hiện thần kinh bất thường, người bệnh cần được khám đúng chuyên khoa để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp, thay vì tự điều trị hoặc chờ đến khi triệu chứng nặng hơn.
Ở góc độ điều trị xơ cứng rải rác, BS CKII. Đinh Huỳnh Tố Hương - Khoa Thần kinh cho biết mục tiêu điều trị không chỉ là kiểm soát các đợt cấp mà còn làm chậm tiến triển bệnh, duy trì chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Mặc dù các liệu pháp điều chỉnh bệnh (DMTs) không thể phục hồi những tổn thương thần kinh đã hình thành, chúng đóng vai trò quan trọng trong giảm tái phát, hạn chế xuất hiện tổn thương mới, làm chậm tiến triển và bảo tồn chức năng thần kinh. Chính vì vậy, việc chẩn đoán và điều trị từ sớm ngày càng được chú trọng trong quản lý bệnh lâu dài.

Đông đảo người bệnh và người thân theo dõi chương trình. Ảnh: BV ĐHYD
Đối với viêm tủy thị thần kinh, ThS BS. Phạm Thành Trung - Khoa Thần kinh lưu ý, mặc dù xơ cứng rải rác và viêm tủy thị thần kinh đều là các bệnh lý miễn dịch ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, hai bệnh có những khác biệt về đặc điểm tổn thương và phương pháp điều trị. Do đó, việc chẩn đoán phân biệt chính xác ngay từ đầu và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Điều này giúp kiểm soát nguy cơ tái phát và hạn chế tối đa sự tích lũy của các di chứng thần kinh về sau.

Người bệnh trực tiếp đặt câu hỏi với các bác sĩ. Ảnh: BV ĐHYD
Bên cạnh các nội dung chuyên môn, chương trình dành thời gian để người bệnh và người thân trực tiếp trao đổi với các bác sĩ về quá trình điều trị, sinh hoạt và những băn khoăn trong cuộc sống. Qua đó, người tham dự có thêm thông tin để nhận diện các dấu hiệu bất thường, chủ động tiếp cận chuyên khoa phù hợp và đồng hành lâu dài cùng đội ngũ y tế trong quá trình kiểm soát bệnh.





























