Bệ đỡ của trò nghèo

Nguyễn Mạnh Đức Đạt, dân tộc Tày, sinh viên năm nhất ngành Y khoa, Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: NVCC

Tạo sinh kế lâu dài

Sinh ra trong gia đình thuần nông ở bản Huồi Xá, xã Nhôn Mai (Nghệ An), Lô Thị Na Ni - sinh viên năm nhất ngành Quan hệ Quốc tế, Học viện Ngoại giao, Á khoa toàn quốc khối C00 trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là một trong 145 học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2025.

Na Ni tâm sự: “Bố mẹ em quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời nhưng chỉ đủ lo ba bữa ăn hằng ngày, cái nghèo vẫn bủa vây cuộc sống gia đình. Bố mẹ không được đi học đầy đủ vì vậy luôn đặt hy vọng ước mơ thoát nghèo, không phải lo chạy ăn từng bữa… vào con cái. Do vậy, em được đến trường, học hành là điều vô cùng quý giá”.

Gia đình khó khăn, Na Ni luôn cố gắng học tập và coi những chính sách mà Đảng, Nhà nước dành cho học sinh người dân tộc thiểu số như “chiếc phao” thay đổi cuộc đời. Na Ni tâm sự: “Những năm học phổ thông, em được miễn học phí, cung cấp sách vở, dụng cụ học tập. Đặc biệt, em học trong môi trường dân tộc nội trú không phải lo cái đói vây bám, yên tâm học hành. Nhờ những chính sách đó, em và các bạn dám theo đuổi mơ ước bước vào cánh cửa trường đại học như hôm nay”.

Không chỉ Na Ni mà nhiều học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số vô cùng phấn khởi khi năm 2025, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án số 2776/QĐ-TTg quyết định phê duyệt Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm trong giai đoạn 2026-2035 định hướng đến năm 2045”.

“Trong đề án, đặc biệt chú trọng đến tăng quy mô đào tạo người học trình độ thạc sĩ và tiến sĩ; tăng quy mô tuyển sinh đào tạo dự bị đại học đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Như vậy, cơ hội để chúng em được học sau đại học tăng lên rất nhiều, nối gần khoảng cách chênh lệch vùng miền, các dân tộc với nhau”, Na Ni chia sẻ và nói thêm, Đề án không chỉ giúp học sinh dân tộc thiểu số được học tập trong điều kiện tốt hơn mà còn định hướng đào tạo gắn với các ngành, lĩnh vực trọng điểm của đất nước như: Giáo dục, y tế, nông nghiệp, công nghệ thông tin...

Khi được trang bị kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ và kỹ năng thực tiễn, chúng em có thể quay về làng bản, áp dụng những điều đã học để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho người dân. Đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao cho người dân tộc thiểu số chính là động lực để học sinh, sinh viên người dân tộc thiểu số miền núi vững bước hơn trong hành trình tương lai; nuôi dưỡng mong ước quay trở về cống hiến cho làng bản.

Lô Thị Na Ni, sinh viên năm nhất ngành Quan hệ Quốc tế, Học viện Ngoại giao. Ảnh: NVCC

Giải “bài toán” ngành học kén người

Nguyễn Mạnh Đức Đạt - dân tộc Tày, sinh viên năm nhất ngành Y khoa, Trường Đại học Y Hà Nội - từ nhỏ đã chứng kiến người dân cùng bản làng vì hoàn cảnh khó khăn, ốm đau không có tiền đi bệnh viện khám chữa. Bởi vậy khi bệnh nặng, họ mới đến cơ sở y tế thì đã bỏ lỡ thời kỳ vàng chữa chạy. Hay những câu chuyện do thiếu hiểu biết, nhiều gia đình chữa bệnh bằng mời thầy cúng về cúng bái, sử dụng bài thuốc, mẹo dân gian không khỏi. Từ thực tế đó, cậu học sinh nghèo dân tộc Tày ấp ủ ước mơ trở thành bác sĩ.

Mong ước được mặc trên mình chiếc áo blu trắng, chữa bệnh cho bà con thôn bản nghèo ngày một lớn dần khi Đạt theo học tại Trường THPT Vùng Cao Việt Bắc (tỉnh Thái Nguyên). Đặc biệt năm học 2024 - 2025, em đoạt Huy chương Vàng tại Kỳ thi khoa học, kỹ thuật cấp Quốc gia - thành tích này đã giúp Đạt được tuyển thẳng vào Trường Đại học Y Hà Nội.

Dù đã bước qua thử thách đầu tiên để bước vào cổng trường đại học mơ ước, thế nhưng những trăn trở về chi phí học tập khiến Đạt không khỏi lo lắng khi ngành Y thời gian học dài, chi phí cao. Những năm đầu ở giảng đường đại học, Đạt luôn xây dựng kế hoạch học tập, chi tiêu sinh hoạt một cách chặt chẽ để tránh tình trạng áp lực kinh tế ảnh hưởng đến học tập.

Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026-2035 định hướng 2045” trong đó chú trọng vào ngành sức khỏe khiến nam sinh không khỏi phấn khởi, thêm động lực để học tập, phấn đấu.

“Đề án mở ra nhiều cơ hội cho những sinh viên nghèo, trở thành điểm tựa tinh thần lớn để chúng em yên tâm học tập. Miền núi điều kiện cơ sở y tế, đội ngũ y bác sĩ còn hạn chế. Không ít người dân, nhất là phụ nữ và trẻ em phải vượt quãng đường rất xa mới có thể tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản, việc chăm sóc sức khỏe sinh sản còn nhiều hạn chế. Vì vậy, khi lĩnh vực sức khỏe được đưa vào Đề án, điều đó không chỉ mở ra cơ hội học tập cho sinh viên dân tộc thiểu số mà còn thắp lên hy vọng về một hệ thống y tế tốt hơn nơi bản làng”, Đạt phấn khởi chia sẻ.

Với Đạt, ngành Y không chỉ đòi hỏi năng lực học tập cao mà là cả hành trình dài, tấm bằng bác sĩ không phải đích đến cuối cùng, Đạt ấp ủ ước mơ học tiếp lên cao học để củng cố tay nghề và trở thành bác sĩ giỏi - một quá trình đòi hỏi không ngừng học tập, rèn luyện. Bởi vậy, khi Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số được phê duyệt đã mở ra nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực về học bổng, chi phí học tập, ký túc xá, tài liệu học tập và các chương trình bồi dưỡng bổ trợ.

“Không chỉ dừng lại hỗ trợ vật chất, Đề án còn mở ra cơ hội được bồi dưỡng kỹ năng nghiên cứu khoa học, nâng cao ngoại ngữ, tin học, tiếp cận chuyển đổi số trong y tế - đây là hành trang không thể thiếu đối với một bác sĩ trẻ trong thời đại mới”, Đạt bày tỏ phấn khởi.

Ngô Chuyên - Duy Ánh