'Bẫy' buôn bán người trên không gian số

Lễ phát động chung tay phòng, chống mua bán người năm 2026 tại tỉnh Khánh Hòa

Cảnh báo từ những "chiếc bẫy"

Năm 2026, Liên Hợp Quốc chọn chủ đề "Mắc kẹt sau bẫy lừa đảo" cho Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người. Thông điệp này phản ánh chính xác thực trạng nguy hiểm: Các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường số, cưỡng ép nạn nhân tham gia các đường dây lừa đảo trực tuyến.

Theo số liệu từ Cơ quan phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên Hợp Quốc (UNODC), riêng tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á, các hoạt động lừa đảo trực tuyến đã gây thiệt hại từ 18 đến 37 tỉ USD trong năm 2023. Phần lớn trong số này liên quan đến tội phạm có tổ chức, biến không gian mạng thành môi trường cưỡng bức lao động và bóc lột kiểu mới.

Tại Việt Nam, các đối tượng gia tăng lợi dụng mạng xã hội đăng tin tuyển dụng giả mạo, dụ dỗ nạn nhân sang Campuchia, khu vực Tam giác Vàng (Lào), Myanmar... để cưỡng bức lao động hoặc lừa đảo.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã điều tra 120 vụ mua bán người với 323 bị can, phát hiện 146 nạn nhân; trong đó phụ nữ chiếm gần 71%, 76% bị cưỡng bức lao động và 19,3% bị bóc lột tình dục.

Tại địa bàn tỉnh Khánh Hòa, dù tình hình chưa quá phức tạp nhưng đã xuất hiện nhiều yếu tố tiềm ẩn. Từ ngày 1.7.2025 đến nay, Công an tỉnh Khánh Hòa đã điều tra làm rõ 1 vụ án mua bán người, khởi tố 14 bị can, giải cứu 20 nạn nhân bị lừa đi lao động nước ngoài rồi bị cưỡng ép làm việc, đánh đập và đòi tiền chuộc.

Ngoài ra, các thủ đoạn mới như lợi dụng môi giới hôn nhân, cho nhận con nuôi, lợi dụng quy định hiến ghép tạng hay đưa người lên tàu cá cưỡng bức lao động cũng đã xuất hiện.

"Mua bán người không chỉ hủy hoại cuộc đời nạn nhân, gây đau thương cho gia đình mà còn đe dọa an ninh, trật tự xã hội. Vì vậy, phòng ngừa từ sớm, từ xa thông qua truyền thông, nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ chính là "lá chắn" hiệu quả nhất", bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Thị Minh Hương cảnh báo, các đối tượng tội phạm đang giăng hàng loạt "bẫy" trên không gian mạng như môi giới kết hôn ngoại quốc, cho nhận con nuôi hay mời đi du lịch... để dụ dỗ những người nhẹ dạ, thiếu hiểu biết và có hoàn cảnh khó khăn.

Đáng chú ý, gần đây đã xuất hiện các thủ đoạn mới như lợi dụng quy định về hiến - ghép mô, tạng để chiếm đoạt bộ phận cơ thể người, hoặc đưa nạn nhân lên các tàu cá nhằm cưỡng bức lao động.

Đấu tranh từ sớm, từ xa và xử lý nghiêm minh

Trước nguy cơ tiềm ẩn về nạn buôn bán người, chiều ngày 28.7, Trung ương Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Hội LHPN tỉnh Khánh Hòa, các tổ chức xã hội tổ chức Diễn đàn truyền thông "Mắc kẹt sau bẫy lừa đảo" cho 300 hội viên và người dân. Thông qua các tiểu phẩm tái hiện thực tế, diễn đàn giúp người dân nhận diện rõ phương thức, thủ đoạn của tội phạm.

Lực lượng chức năng tuyên truyền phòng, chống mua bán người

Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, các bộ, ngành và địa phương thời gian qua đã đẩy mạnh phối hợp tuyên truyền, tập huấn, xây dựng mô hình phòng ngừa; đồng thời tích cực hỗ trợ sinh kế, nâng cao kỹ năng số, đồng hành cùng phụ nữ di cư an toàn và giúp nạn nhân tái hòa nhập cộng đồng.

Chị Lê Thị Hoàng Nga, Phó Chủ tịch Hội LHPN phường Nam Nha Trang, chia sẻ sau sự kiện: "Không ai mong muốn trở thành nạn nhân, nhưng ai cũng có thể là mục tiêu nếu thiếu cảnh giác. Những kiến thức này vô cùng thiết thực để chúng tôi tiếp tục lan tỏa, giúp hội viên bảo vệ bản thân và gia đình".

Trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Việt Nam đặt mục tiêu hỗ trợ 100% phụ nữ, trẻ em là nạn nhân bạo lực, mua bán người trở về được tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp; đồng thời đẩy mạnh Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an" gắn với phát triển kinh tế gia đình.

Phát biểu tại Lễ phát động chung tay phòng, chống mua bán người năm 2026 - tròn 10 năm Việt Nam thực hiện "Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người" tại Khánh Hòa, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định: Mua bán người là tội ác tước đoạt quyền con người cơ bản, chà đạp lên nhân phẩm và để lại vết thương khó lành.

Để ngăn chặn hiệu quả loại tội phạm này trong tình hình mới, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long đề nghị các cấp, các ngành tập trung chủ động nắm chắc tình hình, đi trước một bước trong việc phát hiện các thủ đoạn mới trên không gian mạng để ngăn chặn từ sớm, từ xa; lấy phòng ngừa làm nền tảng gắn kết với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tạo sinh kế bền vững cho nhóm yếu thế; đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, trang bị "kháng thể số" cho giới trẻ.

Cùng với đó, kiên quyết triệt phá các đường dây tội phạm, hoàn thiện pháp luật, kịp thời giải cứu, hỗ trợ nạn nhân; tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong quản lý xuất nhập cảnh, lao động, du lịch nhằm tạo đột phá trong công tác phòng, chống mua bán người.

XUÂN HƯỚNG