Bất cập trong kiểm tra xe quá tải ở Hải Phòng

Kiểm tra xe quá tải trên quốc lộ 5 đoạn qua TP Hải Phòng.

Những ngày đầu, việc triển khai cân tải trọng các phương tiện vận tải hàng hóa đường bộ, kiểm tra, thực hiện việc tuân thủ Luật Giao thông đường bộ tại Hải Phòng tỏ ra có hiệu quả. Ðây là hoạt động tích cực nhằm lập lại trật tự vận tải hàng hóa đường bộ vốn bị "sao nhãng" trong thời gian dài vừa qua, đồng thời, cũng nhằm ngăn chặn các xe chở hàng hóa quá tải phá hạ tầng giao thông đường bộ.

Trên quốc lộ (QL) 5 từ Hải Phòng đi Hà Nội không còn xuất hiện những chiếc xe vận tải có bốn đầu trục hoặc năm đầu trục thường được gọi là xe "bốn chân", "năm chân", chở đầy những thỏi thép cán, những cuộn tôn thép nặng trịch hoặc mang trên mình những công-ten-nơ được nén đầy hàng mà mỗi khi xe đi qua, người ta có cảm giác mặt đường đang giãn ra bởi sức nặng của xe. Mật độ xe vận tải chở hàng quá tải không còn ken dày, nối đuôi nhau, xì khói bụi đen mù trên đường như trước.

Phó Giám đốc Sở Giao thông vận tải (GTVT) Hải Phòng Vũ Duy Tùng cho biết, thanh tra Sở GTVT đã phối hợp lực lượng CSGT (Công an TP Hải Phòng) trong việc kiểm soát, xử lý hành vi vi phạm chở hàng quá trọng tải 24 giờ trong ngày của các ngày trong tuần từ giữa tháng 4. Lực lượng CSGT và Thanh tra Giao thông tuy mỏng, nhưng vẫn phối hợp chia ba ca làm việc suốt ngày đêm. Hải Phòng xác định trọng điểm của việc kiểm soát tải trọng xe vận tải hàng hóa đường bộ trên địa bàn tập trung vào hai tuyến giao thông chính là QL 5 và QL 10, trong đó, chủ yếu là tuyến QL 5, nơi có lượng xe vận tải lớn phục vụ vận chuyển hàng hóa từ cảng Hải Phòng đi các tỉnh khu vực phía bắc.

Tuy nhiên, trên thực tế cho thấy, việc kiểm soát trọng tải bằng trạm cân lưu động tại Hải Phòng chưa thật sự đạt hiệu quả như mong muốn. Sau những ngày đầu nghe ngóng tình hình, các lái xe lại tìm cách "lách, né" trạm cân. Do trên tuyến giao thông chính của Hải Phòng là QL 5 và QL 10 không có trạm cân trọng tải cố định, chỉ duy nhất có một trạm cân lưu động được cấp, cho nên hằng ngày cũng chỉ đảm nhận được một tuyến đường. Khi trạm cân đặt tại tuyến quốc lộ này, thì đương nhiên tuyến quốc lộ kia, các xe quá tải vẫn đi... vô tư. Mặt khác, ngay trên tuyến QL 5 ra vào Hải Phòng cũng có hai nhánh rẽ từ khu vực gần cầu vượt Quán Toan. Trạm cân thường được đặt tại vị trí trạm thu phí cũ (đã không còn sử dụng) trên QL 5 mới đoạn qua địa bàn xã Nam Sơn (huyện An Dương), bởi đây mới có vị trí rộng, bằng phẳng đáp ứng yêu cầu đặt trạm cân lưu động. Khi đó, tuyến QL 5 cũ vẫn... bỏ ngỏ sự kiểm soát tải trọng, cùng nhiều mánh khóe khác của các lái xe tìm cách luồn lách vào các tỉnh lộ, huyện lộ để tránh trạm cân...

Theo quan sát của phóng viên tại khu vực trạm thu phí cũ trên QL 5 mới đoạn qua địa bàn xã Nam Sơn (huyện An Dương), nơi đặt trạm cân tải trọng, hầu như rất ít xe vi phạm. Phó Chánh Thanh tra Sở GTVT Hải Phòng Nguyễn Ðức Chi, người trực tiếp chỉ huy kíp kiểm soát xe quá tải khi đó cho biết, phần lớn các xe được kiểm tra thường không vi phạm chở quá tải toàn bộ xe, mà chỉ có khoảng 20% số xe được kiểm tra vi phạm do quá tải đầu trục. Lỗi này do việc chất, xếp hàng hóa trên xe không đúng quy định. Có nhiều xe sơ-mi rơ-moóc trước thường chở hai công-ten-nơ 20 feet, nay chỉ dám chở một công-ten-nơ, nhưng... vẫn quá tải đầu trục do công-ten-nơ thường được xếp dồn về phía sát cuối rơ-moóc. Chính tình trạng này cũng khiến lái xe bức xúc, thường căng thẳng với những người thực thi nhiệm vụ.

Nhưng điều quan trọng nhất hiện nay lại nằm ở... chiếc cân. Ngày 1-4, chiếc cân được trang bị đầu tiên của Hải Phòng bị lái xe ô-tô BSK 15C-05618 kéo rơ-moóc BKS: 15R-02115 bất ngờ nhấn ga cho xe lao vào hệ thống cân kiểm tra tải trọng làm hỏng hoàn toàn hệ thống đường dẫn và thiết bị cân. Sau đó, TP Hải Phòng được cấp chiếc cân mới. Nhưng theo Phó Chánh Thanh tra Sở GTVT Hải Phòng Nguyễn Ðức Chi, chiếc cân tải trọng xe được trang bị thường xuyên trục trặc. Và điều đáng nói là, mỗi khi trời mưa là cân phải dừng hoạt động, bảng điện tử phải lấy bạt che và đường dẫn và bàn cân phải thu dọn, cất đi tránh nước mưa làm hỏng. Sau nhiều lần sửa chữa, hiệu chỉnh, từ ngày 21 đến 24-4, chiếc cân lại tiếp tục được... cất đi do trục trặc không hiện số trên màn hình, chưa thể khắc phục được. Sở GTVT đã lấy cân tay được trang bị trước đây để thực hiện kiểm tra tải trọng xe, nhưng sau nhiều lần thử kiểm tra cho sai số lớn, không chuẩn nên cũng không thể tiếp tục thực hiện...

Việc kiểm tra tải trọng xe vận tải hàng hóa, nhất là trên tuyến đường huyết mạch từ cảng Hải Phòng đi các tỉnh, thành phố phía bắc là cần thiết để bảo đảm an toàn giao thông, bảo vệ hệ thống cầu, đường. Tuy nhiên, TP Hải Phòng cần có chỉ đạo trong kiểm soát chặt chẽ, tránh tình trạng kiểm tra được tuyến đường này, lại bỏ tuyến đường khác, gây nên tình trạng các xe quá tải lại dồn ứ vào tuyến đường không kiểm tra hoặc xe quá tải luồn lách vào các tuyến đường phụ tránh trạm cân làm hỏng các tuyến đường này. Mặt khác, các cơ quan chức năng cần sớm xem xét lại chất lượng cân và loại cân phù hợp trong việc kiểm tra, nhất là kiểm tra lưu động trên địa bàn trong mùa mưa bão này để bảo đảm các trạm cân hoạt động liên tục, ổn định, tránh tình trạng hoạt động "phập phù", những người thực hiện nhiệm vụ vất vả, nhưng vẫn không hiệu quả như hiện nay.

Mỗi năm, có khoảng 50 triệu tấn hàng hóa qua cảng Hải Phòng, thì việc tổ chức cân kiểm tra tải trọng đường bộ như hiện nay chỉ là phần ngọn. Về lâu dài vẫn phải là kiểm tra tải trọng xe ngay từ điểm xuất hàng hóa như đặt trạm cân tại cổng ra vào các cảng, các kho bãi chứa hàng hóa để kiểm soát tải trọng và không cho xe rời cảng, rời bãi khi vượt quá tải trọng cho phép hoặc xếp hàng hóa không đúng quy định. Ðồng thời, để kiểm soát tải trọng trên đường, nên đặt trạm cân ngay tại các trạm thu phí và có thiết kế bảo đảm an toàn cho làn xe tải cần kiểm tra đi qua...

Bài và ảnh: NGÔ QUANG DŨNG