Bản Thái miền Tây Bắc

ĐBP - “Người Mông ăn theo mây, người Dao ăn theo lửa, người Thái ăn theo nước”. Đây là thành ngữ gắn liền với tập tục văn hóa đồng bào dân tộc nơi đại ngàn Tây Bắc.

Giữa những dãy núi trùng điệp, dưới lòng thung sâu, những dòng suối to nhỏ nối tiếp nhau. Bên dòng suối, bản làng đồng bào dân tộc Thái hiện lên với vẻ bình dị, hài hòa cùng núi rừng.

Bản đồng bào dân tộc Thái.

Những nhà sàn nép mình bên sườn đồi, sườn núi, xung quanh là ruộng lúa, nương chè và đường bản quanh co. Bản người Thái thường được hình thành bên thung lũng, ven sông, suối, nơi có nguồn nước thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt. Từ bao đời, cư dân trong bản gắn bó với nhau qua những công việc thường ngày, qua phong tục, tín ngưỡng và những hoạt động sinh hoạt cộng đồng.

Bên những dòng suối, hình ảnh cọn nước quay đều theo dòng chảy. Những thanh tre, nứa, gỗ được ghép thành guồng, nhờ sức nước dẫn nước lên cao về ruộng cày cấy.

Khi chiều buông, khói bếp vương trên mỗi mái nhà. Gian bếp của người Thái là nơi chuẩn bị những bữa cơm gia đình, đồng thời là không gian để các thành viên quây quần sau một ngày lao động. Bếp lửa đỏ hồng, tiếng củi cháy tí tách, mùi cơm gạo mới và những món ăn được chế biến từ sản vật của ruộng đồng, sông suối tạo nên một hương vị rất riêng của bản.

Trong ánh lửa, những câu chuyện về mùa màng, nương rẫy, chuyện bản, chuyện gia đình được nối dài. Người già kể chuyện cho con cháu, những kinh nghiệm sản xuất và phong tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong nhịp sống hiện đại, nhiều bản người Thái đã có sự đổi khác. Những con đường đất quanh co được thay bằng đường bê tông, điện lưới về bản, nhiều ngôi nhà khang trang hơn. Bên dòng suối, những cọn nước vẫn chậm rãi quay. Trên những triền đồi, người dân vẫn cần mẫn canh tác. Trong những nếp nhà sàn, bếp lửa vẫn đỏ, những bữa cơm gia đình đang chờ đón. Đó là những hình ảnh bình dị tạo nên nhịp sống riêng của bản Thái nơi đại ngàn Tây Bắc.