Ban hành quy định vận hành hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon

Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo thị trường carbon tại Việt Nam vận hành một cách minh bạch, an toàn và đúng quy định pháp luật.

Quản lý tập trung và minh bạch hóa dữ liệu

Hệ thống đăng ký quốc gia sẽ là đầu mối quản lý tập trung, thống nhất toàn bộ dữ liệu về hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon trên phạm vi cả nước. Mọi thông tin cốt lõi bao gồm danh sách chủ sở hữu, số lượng, mã định danh trong nước, số serie cùng lịch sử và trạng thái các hoạt động đều được ghi nhận và lưu trữ nghiêm ngặt trên hệ thống này.

Các quy định vận hành yêu cầu sự tuân thủ tuyệt đối về tính công khai, chính xác và bảo mật thông tin. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và môi trường, Sở giao dịch chứng khoán cũng như các tổ chức, cơ quan sở hữu cơ sở được phân bổ hạn ngạch hoặc có chương trình đăng ký trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon.

Cơ chế định danh và giá trị pháp lý của giao dịch

Một điểm đáng chú ý là việc áp dụng nền tảng định danh và xác thực điện tử của Cổng dịch vụ công quốc gia cho mọi yêu cầu nghiệp vụ phát sinh từ tài khoản đăng ký. Khi đã được xác thực, các giao dịch trên hệ thống sẽ có giá trị pháp lý tương đương với văn bản có chữ ký của người đại diện hợp pháp của chủ tài khoản.

Về quản lý tài khoản, mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được cấp duy nhất một tài khoản đăng ký, gắn liền với mã số thuế của đơn vị đó. Ngay cả khi tổ chức có nhiều cơ sở trực thuộc nằm trong danh mục phân bổ hạn ngạch, họ vẫn phải dùng chung tài khoản này để theo dõi và thực hiện nghĩa vụ tuân thủ cho từng cơ sở. Để đảm bảo sự phối hợp không bị gián đoạn, chủ tài khoản có trách nhiệm duy trì ít nhất 02 nhân sự làm đầu mối liên hệ với Bộ thông qua hệ thống.

Quy trình cấp mã và phối hợp liên ngành

Bộ Nông nghiệp và môi trường được xác định là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp và quản lý mã trong nước cũng như số serie cho các loại tín chỉ carbon và hạn ngạch. Mã trong nước đóng vai trò định danh duy nhất trên lãnh thổ Việt Nam, được lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử và một khi đã hủy sẽ không được tái cấp.

Thông tư cũng quy định rõ các cơ sở có quyền thực hiện giao dịch chuyển nhượng, vay mượn hoặc dùng tín chỉ để bù trừ phát thải theo luật định. Trong quá trình này, dữ liệu do Bộ Nông nghiệp và môi trường quản lý được coi là dữ liệu gốc để đối chiếu và hiệu chỉnh nếu phát sinh sai lệch với các hệ thống khác.

Việc trao đổi thông tin giữa Hệ thống đăng ký quốc gia với hệ thống của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội và Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) sẽ được thực hiện qua các kênh truyền dẫn riêng hoặc giao diện API mã hóa để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Công tác đối soát dữ liệu chi tiết về giao dịch và số dư sẽ được thực hiện định kỳ vào cuối mỗi ngày làm việc.

Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30/3/2026.

Hoàng Đông