Bản đồ kinh tế EU thay đổi như thế nào sau 20 năm?

Nền kinh tế EU phụ thuộc khá lớn vào một số quốc gia, đặc biệt là “Big Four” bao gồm Đức, Pháp, Italy và Tây Ban Nha, chiếm 61% GDP của toàn EU trong năm 2025. Tuy nhiên, trên thực tế, con số này lại cho thấy đà suy giảm tỷ trọng của “Big Four” trong GDP toàn khối, bởi nó đã hạ từ mức 67,9% của năm 2005 xuống 65,3% năm 2015 và còn 61% vào năm 2025, theo số liệu của Eurostat.

Vậy những quốc gia nào đang chiếm tỷ trọng GDP lớn nhất và nhỏ nhất trong EU? Những tỷ trọng này đã thay đổi như thế nào trong 20 năm qua?

Đức vẫn là nền kinh tế lớn nhất EU, bỏ xa các quốc gia còn lại. Năm 2025, Đức tạo ra 24,1% GDP của toàn khối.

Tổng GDP của EU dự kiến đạt 18.800 tỷ Euro trong năm này, trong đó Đức đóng góp khoảng 4.500 tỷ Euro.

Pháp đứng thứ hai với tỷ trọng 15,9%, tiếp theo là Italy với 12%. Tây Ban Nha, nền kinh tế lớn thứ tư EU, chiếm 9% tổng GDP của khối. Hà Lan đứng thứ năm với tỷ trọng 6,2%.

Tất cả các quốc gia EU còn lại đều chiếm dưới 5% GDP của toàn khối. Ba Lan đang tiến rất gần ngưỡng này khi chiếm 4,9% GDP EU. Tiếp đó là Bỉ, nền kinh tế lớn thứ bảy của EU, với tỷ trọng 3,4%. Thụy Điển và Ireland cùng chiếm 3,2% GDP EU.

Có 15 quốc gia ghi nhận tỷ trọng GDP dưới 2%, bao gồm Czechia chiếm 1,8%, Bồ Đào Nha 1,6%, Phần Lan 1,5%, Hy Lạp 1,3% và Hungary 1,2%. Cyprus, Latvia và Estonia mỗi nước chiếm 0,2% còn ở cuối bảng là Malta với chỉ 0,1% GDP của EU.

Nếu nhìn lại 20 năm qua, sự thay đổi về tỷ trọng GDP giữa các quốc gia càng trở nên rõ rệt. Một số nền kinh tế chứng kiến tỷ trọng tăng đáng kể, trong khi một số khác lại mất đi phần đóng góp trong tổng quy mô kinh tế của EU. Italy và Pháp là hai quốc gia mất nhiều nhất trong giai đoạn 2005 - 2025.

Năm 2005, Italy chiếm 15,6% GDP EU, nhưng đến năm 2025 tỷ trọng này giảm xuống còn 12%. Như vậy, tỷ trọng của nền kinh tế Italy trong tổng GDP EU đã giảm 3,6 điểm phần trăm trong 20 năm. Pháp cũng chứng kiến mức giảm đáng kể khi tỷ trọng GDP giảm từ 18,4% năm 2005 xuống 15,9% năm 2025, tương đương 2,5 điểm phần trăm.

Tây Ban Nha và Hy Lạp kế tiếp, cùng giảm 0,7 điểm phần trăm. Tuy nhiên, vì quy mô nền kinh tế Hy Lạp nhỏ hơn, nên mức thay đổi này có ý nghĩa đáng kể hơn. Tỷ trọng GDP của Hy Lạp giảm từ 2% xuống 1,3%.

Đức chỉ chứng kiến mức giảm rất nhẹ, 0,1 điểm phần trăm trong 20 năm qua.

Ở chiều ngược lại, Ba Lan lại chứng kiến đà tăng mạnh nhất về tỷ trọng GDP trong tổng quy mô kinh tế EU. Tỷ trọng của nước này tăng từ 2,6% năm 2005 lên 4,9% năm 2025, tương đương tăng 2,3 điểm phần trăm. Xét trên quy mô nền kinh tế, đây là một thay đổi đáng chú ý.

Ireland và Romania cũng có mức tăng lần lượt là 1,4 điểm phần trăm và 1,2 điểm phần trăm.

Dù vẫn chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ trong nền kinh tế EU, Czechia đã tăng tỷ trọng từ 1,2% lên 1,8%, trong khi Bulgaria tăng từ 0,3% lên 0,6%.

Tỷ trọng GDP của mỗi nước trong tổng GDP toàn EU

Những thay đổi này thậm chí còn thể hiện rõ hơn trong 10 năm gần nhất, từ 2015 đến 2025. Trong giai đoạn này, tỷ trọng của Pháp trong GDP toàn EU giảm 2 điểm phần trăm, Italy giảm 1,5 điểm phần trăm. Đức cũng chứng kiến tỷ trọng giảm 1 điểm phần trăm, từ 25,1% năm 2015 xuống 24,1% năm 2025.

Ba Lan tiếp tục là quốc gia có mức tăng tỷ trọng lớn nhất trong giai đoạn 10 năm, +1,4 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, những thay đổi về tỷ trọng GDP không phản ánh toàn bộ bức tranh kinh tế của từng quốc gia.

GDP chủ yếu phản ánh quy mô tổng thể của nền kinh tế một quốc gia và không tính đến quy mô dân số. Điều này có nghĩa một quốc gia có tỷ trọng GDP lớn trong EU không nhất thiết đồng nghĩa với việc người dân tại đó có mức thu nhập hoặc mức sống cao hơn các nước có nền kinh tế nhỏ hơn.

GDP cũng không cho thấy những thay đổi về GDP bình quân đầu người giữa các quốc gia EU, bởi GDP và GDP bình quân đầu người là hai chỉ số khác nhau. Để so sánh giữa các quốc gia, GDP bình quân đầu người tính theo tiêu chuẩn sức mua tương đương (PPS) được sử dụng rộng rãi, bởi chi phí sinh hoạt có sự khác biệt đáng kể giữa các nước trong EU. Bên cạnh đó, mức lương gộp bình quân hàng năm cũng có sự chênh lệch lớn giữa các quốc gia châu Âu.

Do đó, nếu tỷ trọng GDP cho thấy “chiếc bánh” kinh tế EU đang được phân bổ như thế nào giữa các quốc gia, thì GDP bình quân đầu người và tiền lương lại giúp phản ánh rõ hơn phần giá trị mà người dân thực sự nhận được.