Bài học ngoài trang sách

Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên làng An Xuân, xã Hiếu Giang mang vẻ trầm mặc và cổ kính nằm giữa những rặng cây xanh mát đón những bước chân của các em học sinh Trường THPT Chế Lan Viên đến thăm. Giữa không gian tĩnh lặng và hoài niệm ấy, nơi đây lưu giữ hàng trăm tư liệu, kỷ vật gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của thi sĩ Chế Lan Viên, một người con ưu tú của quê hương Quảng Trị, một thi nhân lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại thế kỷ XX.

Từ những tập bản thảo ố vàng, những tập thơ quý hiếm được xuất bản qua các thời kỳ hay từng tấm ảnh đen trắng chụp nhà thơ cùng các đồng nghiệp năm xưa… tất cả như đang kể lại câu chuyện về một trí tuệ lớn, một tâm hồn luôn đau đớn, trăn trở cùng vận mệnh đất nước và quê hương.

Những tập bản thảo viết tay tại Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên - Ảnh: A.T

“Khi được nhìn những kỷ vật đơn sơ, những bản thảo đã ngả màu thời gian của nhà thơ Chế Lan Viên, em mới cảm nhận một cách chân thực nhất về tâm hồn và tầm vóc của một tài năng lớn. Em cảm thấy những vần thơ của ông trở nên gần gũi, ấm áp, thấm đượm tình yêu quê hương Quảng Trị”, em Hồ Phương Linh, Trường THPT Chế Lan Viên, xã Hiếu Giang chia sẻ.

Cầm trên tay những cuốn số nhỏ, nhiều em cẩn thận ghi chép từng cột mốc lịch sử, chăm chú quan sát từng di vật. Những đôi mắt trong trẻo ngạc nhiên và thích thú khi lần đầu được tiếp xúc với những bản thảo gốc do chính tay nhà thơ viết.

Em Hồ Diệu Huyền, Trường THPT Chế Lan Viên, xã Hiếu Giang cho biết: “Những di sản này là tư liệu quý, giúp thế hệ trẻ chúng em thêm thấu hiểu và trân trọng tình yêu quê hương mà nhà thơ Chế Lan Viên gửi gắm qua từng con chữ. Chuyến đi này giúp em càng tự hào về mái trường mình đang theo học, và nhắc nhở chúng em phải luôn cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với truyền thống của quê hương”.

Buổi trải nghiệm thực tế tại Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên không chỉ là một hoạt động ngoại khóa, mà trở thành “tiết học về lòng biết ơn” và tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”. Bằng việc đưa học sinh ra khỏi không gian lớp học để chạm vào di sản, nhà trường đã giúp các em hiểu và tự hào về chân dung một người thi sĩ tài hoa của làng thơ ca Việt Nam hiện đại thế kỷ XX.

“Đây là cách nhà trường giáo dục lòng tự hào, giúp các em thêm yêu quý mái trường mang tên danh nhân và có ý thức trách nhiệm hơn trong việc giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương Quảng Trị”, cô giáo Hồ Phương Ny, Trường THPT Chế Lan Viên, xã Hiếu Giang cho biết thêm.

Đổi mới giáo dục truyền thống qua không gian trải nghiệm gắn với di tích lịch sử địa phương mang đến cho các em học sinh những bài học thực tế đầy sinh động. Các di tích là nơi lưu giữ tên tuổi những vị anh hùng dân tộc, những người con ưu tú của quê hương… Vì vậy, trong quá trình trải nghiệm, khi được tiếp xúc, quan sát, tìm hiểu về các di tích lịch sử văn hóa, giúp các em hứng thú, say mê khám phá.

Đối với thầy và trò Trường THCS Ái Tử, xã Triệu Phong, hành trình tìm về di tích lịch sử miếu thờ Ngài Thái Phó Nguyễn Ư Dĩ là một trong những điểm nhấn ý nghĩa. Trong không gian linh thiêng ấy, các em được tìm hiểu về tiểu sử và những công lao to lớn của Ngài Thái Phó-một bậc tiền nhân gắn liền với những mốc son quan trọng của lịch sử dân tộc và xứ Đàng Trong. Đây là một trong những hoạt động ngoại khóa mà trường đã thực hiện trong suốt những năm qua.

Buổi ngoại khóa trở thành “tiết học về lòng biết ơn” và tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” - Ảnh: A.T

Cô giáo Nguyễn Thị Hoàn, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Ái Tử, xã Triệu Phong cho hay: "Thông qua các hoạt động ngoại khóa tại các di tích lịch sử địa phương, chúng tôi muốn mang đến cho học sinh những trải nghiệm thực tế sinh động. Khi được lắng nghe những câu chuyện lịch sử ngay tại không gian linh thiêng của quê hương, các em không chỉ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, dễ nhớ mà quan trọng hơn là cảm nhận được chiều sâu văn hóa-lịch sử. Qua đó, nhà trường mong muốn bồi đắp cho các em lòng biết ơn, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản của quê hương”.

Trong định hướng đổi mới giáo dục hiện nay, đặc biệt là Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 chú trọng phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, các hoạt động trải nghiệm thực tế không còn là chương trình phụ trợ mà đã trở thành phương pháp giáo dục cốt lõi.

Việc tổ chức cho học sinh tham gia các buổi ngoại khóa tại di tích lịch sử mang lại những giá trị giáo dục hiệu quả và nhân văn sâu sắc. Những chuyến đi thực tế đã giúp học sinh “sống” cùng lịch sử, thấu hiểu công lao to lớn của cha ông. Từ đó, các em dần hình thành ý thức trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp, giữ gìn di sản văn hóa dân tộc.

Anh Nguyễn Quốc Toản, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh cho rằng: “Đây là môi trường tuyệt vời để các em rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần làm việc nhóm và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Hội đồng Đội tỉnh luôn xác định việc đổi mới, nâng cao chất lượng các hoạt động hành trình về nguồn, giáo dục truyền thống tại các di tích lịch sử là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm góp phần cùng ngành Giáo dục tạo nên một thế hệ trẻ Quảng Trị vừa giàu trí tuệ, vừa vững vàng về bản lĩnh và am hiểu lịch sử quê hương”.