Bài 2 - Tiếp tục định vị, phát triển du lịch xanh bền vững

Kiên trì với du lịch xanh

Câu chuyện nương tựa và phát huy nguồn lực tài nguyên bản địa, giá trị văn hóa phong phú sẵn có sau sáp nhập để tiếp tục hành trình phát triển du lịch bền vững của Đà Nẵng trong thời gian đến cần phải xây dựng giá trị theo lộ trình, không chắp vá. Ở đó, du lịch xanh vẫn tiếp tục là nền tảng, sáng tạo dựa vào tài nguyên sẵn có.

Trong bối cảnh mới, cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được trong xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng của Quảng Nam trước đây, kiên định mục tiêu du lịch bền vững và thực hành tiêu chí du lịch xanh, nương tựa vào tự nhiên và giá trị văn hóa.

Qua đó, thúc đẩy sáng tạo du lịch xanh trên nền tảng thước đo hướng đến mục tiêu “Net Zero”, giảm phát thải carbon trong du lịch, bắt đầu từ chuyển đổi xanh, thực hành giảm thiểu rác thải trong du lịch từ những hoạt động nhỏ nhất.

Làng cổ Lộc Yên - một điểm đến du lịch xanh tại xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng (huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam trước đây)

Du lịch bền vững, du lịch xanh là mục tiêu đồng thời cũng là một trong những hướng đi căn cơ đối với du lịch Đà Nẵng mới trong tương lai, đảm bảo khả năng cạnh tranh của điểm đến du lịch Đà Nẵng mới và phù hợp với xu hướng phát triển của du lịch thế giới. Trong đó cần quan tâm đến việc sử dụng tài nguyên bền vững, thích ứng và sáng tạo, giảm áp lực lên các di sản của TP Đà Nẵng, nên cần thích ứng và sáng tạo, chú trọng phương thức tiếp cận du lịch mang lại giá trị cao.

Việc sử dụng chất liệu “giá trị di sản” một cách sáng tạo là vấn đề cần phát huy trong hoạt động du lịch ở Đà Nẵng mới, chú trọng phương thức tiếp cận du lịch mang lại giá trị cao, nhằm thiết lập nền tảng cho sản phẩm du lịch đặc trưng, có chiều sâu, chạm đến sự tử tế trong dịch vụ du lịch.

Theo ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở VHTTDL TP Đà Nẵng: Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, đa ngành. Để ngành này phát triển theo hướng xanh, bền vững là một nhiệm vụ khó, đòi hỏi sự quan tâm, chỉ đạo đồng bộ từ Trung ương đến địa phương - nhất là trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính theo chủ trương chung của Đảng và Nhà nước.

Đây là một quá trình cần làm liên tục, kiên định và xuyên suốt trong toàn bộ tiến trình phát triển của ngành Du lịch - không thể dừng lại ở một giai đoạn cụ thể.

Du khách tham quan, kết hợp tham gia vớt rác trên biển tại Cù Lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, Hội An trước đây)

Theo đó đề xuất nâng cấp Bộ tiêu chí du lịch xanh (DLX) Quảng Nam trước đây, tham khảo các tiêu chuẩn toàn cầu như Green Key (một chương trình quốc tế về quản lý và giảm tiêu thụ năng lượng và tài nguyên trong các khách sạn và cơ sở lưu trú); GSTC (Hội đồng du lịch bền vững toàn cầu).

Lộ trình đề xuất theo các bước cụ thể như sau: Bước 1, so sánh tiêu chí hiện có của Bộ tiêu chí DLX Quảng Nam trước đây với GSTC. Bổ sung các yếu tố còn thiếu, ví dụ như quản lý chất thải theo tiêu chuẩn EU; sử dụng ít nhất 30% năng lượng tái tạo tại cơ sở lưu trú; mời Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) hoặc GSTC đánh giá tính khả thi.

Bước 2 thí điểm tại Đà Nẵng (giai đoạn 2026-2027), có thể áp dụng thử nghiệm với 10 doanh nghiệp khách sạn khu vực ven biển, cấp chứng nhận "Green Destination Da Nang" với logo riêng…

Bước 3 sẽ tiến đến nhân rộng toàn quốc (giai đoạn 2028-2030), đề xuất Bộ VHTTDL công nhận bộ tiêu chí này là tiêu chuẩn quốc gia. Hỗ trợ doanh nghiệp tại các địa phương khác.

Đồng thời cũng nhấn mạnh, phân tích vai trò của đối tác công tư (PPP) trong phát triển du lịch xanh. Ở đó, vai trò của Nhà nước như: Xây dựng chính sách ưu đãi; miễn giảm thuế cho doanh nghiệp đạt chứng nhận xanh; hỗ trợ vốn đầu tư hạ tầng (ví dụ trạm sạc xe điện dọc tuyến du lịch); quản lý, giám sát hoạt động khai thác tài nguyên.

Vai trò của doanh nghiệp như: Đầu tư công nghệ xây dựng khu nghỉ dưỡng không rác thải… Hình thành chuỗi cung ứng xanh, kết hợp với nông dân địa phương cung cấp thực phẩm hữu cơ cho nhà hàng.

Vai trò của cộng đồng, ngành giao thông và khách sạn xanh; thu hút FDI vào năng lượng tái tạo, công nghệ du lịch,…

Kết hợp lộ trình bài bản, tiểu chuẩn quốc tế, với sự tham gia của cả cộng đồng, du lịch xanh tại Đà Nẵng mới sẽ không chỉ bền vững mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh toàn cầu.

Phát huy thế mạnh, giữ vững văn hóa, bản sắc riêng

Tại hội thảo về mô hình quản lý điểm đến du lịch xanh được tổ chức vào thời điểm chuẩn bị sáp nhập, rất nhiều doanh nghiệp du lịch, lữ hành, đơn vị khai thác, quản lý các điểm đến của Quảng Nam đã chia sẻ về những thách thức, trở ngại có thể đối diện sau sáp nhập.

Với tiềm năng rộng mở, các địa phương đều đã có nhiều sản phẩm hấp dẫn, tour tuyến đa dạng,… Tuy nhiên điều này cũng dễ dẫn đến sự trùng lắp sản phẩm khiến các điểm đến trong “hành trình” của du lịch Đà Nẵng mới dễ bị mờ nhạt, không gây ấn tượng, hấp dẫn đối với du khách, dẫn đến các địa phương tuy liên kết nhưng thật ra vẫn còn riêng biệt, tự thân vận động. Nếu không cẩn trọng trong truyền thông thương hiệu, thiếu lộ trình, kế hoạch, thì việc sáp nhập có thể làm mờ nhạt, suy yếu những giá trị đã định hình như Hội An, Mỹ Sơn,…

Chia sẻ về vấn đề này, ông Olivier Messmer, chuyên gia trưởng Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì sự phát triển bền vững tại Việt Nam (ST4SD) cho rằng, việc sáp nhập dù có thách thức, nhưng đây cũng là cơ hội lớn để phát triển du lịch của Đà Nẵng.

Viễn cảnh này được nhìn nhận ở những góc độ như có thêm nhiều điểm đến khác nhau, độc đáo, không hề có sự xung đột điểm đến. Đồng thời đưa ra những dẫn chứng tham khảo từ một số địa phương, quốc gia khác.

Khách nước ngoài tham quan vườn rau Trà Quế, điểm đến du lịch xanh tại phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng

Theo ông Olivier Messmer, du lịch không phải là hoạt động riêng lẻ, mỗi tỉnh, thành, mỗi điểm đến có một sự hấp dẫn, độc đáo để có thể khai thác, phát triển thế mạnh và cùng bổ sung cho nhau.

Mỗi địa phương đều có thế mạnh riêng, chẳng hạn như những điểm đến ở Quảng Nam trước đây có thể khai thác thế mạnh điểm đến xanh, nông nghiệp bền vững, mỗi điểm đến có thế mạnh cạnh tranh, đưa ra những trải nghiệm khác nhau, tương thích bổ sung cho nhau để cùng định vị thương hiệu cho địa phương.

Sự kết hợp giữa yếu tố hiện đại và truyền thống sẽ mang lại nhiều trải nghiệm đặc sắc hơn cho du khách. Tuy nhiên, cần phải giữ gìn những đặc trưng riêng của mỗi địa phương, đặc biệt là các giá trị truyền thống, văn hóa - lịch sử.

“Điều quan trọng là mỗi điểm đến phải giữ được nguyên vẹn, bảo tồn các giá trị văn hóa, bản sắc, tài nguyên thiên nhiên đã tạo nên thương hiệu và có chiến lược địa phương để tạo nên thế mạnh cạnh tranh cho mỗi điểm đến”, ông Olivier Messmer chia sẻ.

Từ góc độ quốc tế, ông Olivier Messmer nhấn mạnh tầm quan trọng của các chương trình chứng nhận chuyên biệt cho từng điểm đến, cơ chế quản trị tập trung trao quyền mạnh mẽ cho địa phương, đánh giá cao vai trò hợp tác công tư hiệu quả và các sáng kiến bảo vệ giá trị thiên nhiên đặc trưng.

(Còn tiếp)

KHÁNH CHI