Bắc Ninh: Chuẩn hóa các tiêu chí thành lập phường

Lương Tài là một trong 12 xã của tỉnh phấn đấu xây dựng trở thành phường. Theo chiến lược phát triển chung của tỉnh, xã Lương Tài nằm trong không gian phát triển của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình - công trình hạ tầng chiến lược quốc gia đang được đầu tư xây dựng.

Theo đó, xã được định hướng phát huy lợi thế về vị trí địa lý, tăng cường liên kết với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các khu vực động lực của tỉnh; đẩy mạnh phát triển thương mại, dịch vụ, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, đô thị và hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ.

Khu tái định cư xã Lương Tài phục vụ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được đẩy nhanh tiến độ.

Cùng với việc triển khai Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đô thị hàng không và các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm theo quy hoạch, xã Lương Tài có nhiều cơ hội thu hút đầu tư phát triển thương mại, dịch vụ, logistics, tài chính, lưu trú, giáo dục, đào tạo nghề và các ngành dịch vụ phụ trợ; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng thương mại, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, nâng cao tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất.

Chiếu theo Điều 5 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, xã Lương Tài đã đạt và vượt cả 5 tiêu chuẩn của phường. Các tiêu chuẩn gồm: Quy mô dân số, diện tích tự nhiên; vị trí và chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, với vai trò là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng, cấp tỉnh, có tác động thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội; tỷ lệ dân số đô thị trên tổng dân số đơn vị hành chính; cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế-xã hội. Hiện nay, xã có quy mô dân số hơn 33 nghìn người, diện tích hơn 24,69 km2, vượt xa so với quy định.

Theo đồng chí Phùng Đức Luân, Chủ tịch UBND xã Lương Tài, hiện nay xã đang tập trung hoàn thiện và nâng cao các tiêu chí của phường. Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là dồn lực cho công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đồng thời phối hợp bố trí khu tái định cư, bảo đảm ổn định đời sống cho người dân. Trên cơ sở Quy hoạch chung đô thị tỉnh Bắc Ninh đã được phê duyệt, địa phương tiếp tục đầu tư xây dựng các khu đô thị hiện đại, tạo điểm nhấn kiến trúc đồng bộ, góp phần hình thành diện mạo đô thị tương lai. Đồng thời, xã tranh thủ mọi nguồn lực từ doanh nghiệp, nhà đầu tư và Nhân dân để phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Toàn tỉnh có 12 xã dự kiến trở thành phường trong năm nay. Ngoài xã Kép, Lương Tài, còn có các xã như: Lục Nam, Lạng Giang, Hiệp Hòa, Yên Phong, Tiên Du, Gia Bình, Bố Hạ, Nhân Thắng, Phù Lãng, Chi Lăng.

Xã Kép cũng đang hướng tới trở thành phường. Theo đồng chí Phạm Công Toản, Bí thư Đảng ủy xã, tiêu chuẩn để thành lập phường của xã đã đạt song địa phương xác định phải không ngừng duy trì, nâng cao các tiêu chuẩn. Trước mắt, để bảo đảm vệ sinh môi trường và tạo không gian sống trong lành, xã tập trung vào công tác xử lý rác thải. Mỗi ngày, toàn xã phát sinh khoảng 20 m³ rác, được thu gom và đưa về nhà máy xử lý theo quy định, nhờ đó đã chấm dứt tình trạng rác tồn lưu.

Hướng tới quản lý theo mô hình đô thị, từ nay đến cuối năm, xã Kép đầu tư hàng tỷ đồng lắp đặt hệ thống đèn đường chiếu sáng; hoàn thiện các tuyến đường giao thông liên thôn, bảo đảm mặt đường rộng từ 9-12 m, đường được thảm nhựa. Dự kiến tháng 9 năm nay, xã sẽ hoàn thiện hồ sơ để mời gọi và thu hút đầu tư vào khu du lịch sinh thái Hố Cao với quy mô 368 ha. Đây là khu vực có khí hậu thuận lợi, môi trường trong lành cùng cảnh quan thiên nhiên đẹp, hứa hẹn trở thành điểm đến hấp dẫn.

Một góc xã Kép.

Đến năm 2027, xã Kép tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng theo quy hoạch đã được phê duyệt, trên cơ sở khai thác lợi thế riêng có về vị trí địa lý, tuyến đường sắt liên vận quốc tế và khả năng giao thương kết nối với cửa khẩu. Từ nền tảng đó, xã đặt mục tiêu hình thành và phát triển khu kinh tế chuyên biệt vùng Kép, tạo động lực mới cho phát triển. Được biết, xã Kép hiện có quy mô dân số gấp hơn 2 lần và diện tích tự nhiên gấp hơn 10 lần quy định chung để thành lập phường.

Theo kế hoạch, toàn tỉnh có 12 xã phấn đấu trở thành phường trong năm nay. Ngoài xã Kép, Lương Tài còn có các xã như: Lục Nam, Lạng Giang, Hiệp Hòa, Yên Phong, Tiên Du, Gia Bình, Bố Hạ, Nhân Thắng, Phù Lãng, Chi Lăng. Đây đều là các trung tâm chính trị, hành chính của các huyện cũ hoặc trung tâm tổng hợp của khu vực; có vị trí địa lý thuận lợi, kinh tế - xã hội phát triển mạnh, tốc độ đô thị hóa nhanh, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội từng bước đồng bộ, đời sống Nhân dân được nâng cao.

Thành lập phường sẽ là cơ sở quan trọng để Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tạo động lực phát triển mới, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao hiệu quả phân bố nguồn lực. Kết quả thẩm định vừa qua của đoàn công tác thuộc Bộ Nội vụ và Bộ Xây dựng cho thấy, các xã cơ bản đã bảo đảm tiêu chuẩn thành lập phường. Tuy nhiên, vẫn còn một số tiêu chí cần được giải trình, làm rõ thêm để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Như vậy, việc thành lập 12 phường trên địa bàn tỉnh đã ở rất gần. Hiện nay, cùng với việc tập trung phối hợp hoàn thiện hồ sơ trình công nhận phường, các địa phương tiếp tục chỉ đạo, điều hành thực hiện các nhiệm vụ trong năm, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh ở mức hai con số. Quan trọng hơn cả là tạo chuyển biến thực chất trong xây dựng chính quyền đô thị, cải thiện, nâng chất lượng sống của người dân.

Bài, ảnh: Trịnh Lan