Ba Lan: Nhiều lỗ hổng trong quản trị bệnh viện

Cuộc kiểm toán nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động của các bệnh viện trong lĩnh vực khám, chữa bệnh và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Ảnh: unsplash.com.

Xu hướng nợ gia tăng

Kết quả kiểm toán cho thấy, giai đoạn 2022-2024, cả 10 bệnh viện đều ghi nhận số lượng bệnh nhân và số ca nhập viện tăng, đồng thời thời gian điều trị nội trú bình quân giảm. Theo NIK, xu hướng này cho thấy các bệnh viện đang thích nghi với mô hình quản lý chăm sóc sức khỏe hiện đại, ưu tiên sử dụng hiệu quả nguồn lực chuyên sâu, rút ngắn thời gian điều trị và phát triển mô hình điều trị trong ngày. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều khác biệt đáng kể về hiệu quả kinh tế và năng lực quản trị giữa các bệnh viện.

Các bệnh viện tại Gdańsk và Zabrze duy trì lợi nhuận ròng dương từ hoạt động cốt lõi trong gần như toàn bộ giai đoạn được đánh giá, có cơ cấu chi phí - doanh thu cân đối, bảo đảm khả năng thanh khoản và không phát sinh nợ. Trong khi đó, các bệnh viện tại Lublin, Bydgoszcz và Łódź có khả năng sinh lời thấp, kết quả tài chính chỉ dao động quanh mức hòa vốn do chi phí tiền lương, dịch vụ thuê ngoài, vật tư và năng lượng tăng mạnh.

Đáng chú ý, những khó khăn tài chính nghiêm trọng nhất được ghi nhận tại bệnh viện ở Warszawa. Mặc dù hoạt động chuyên môn trong giai đoạn 2023-2024 có chuyển biến tích cực, bệnh viện vẫn phải duy trì hoạt động trong tình trạng thâm hụt kéo dài do gánh nặng các khoản nợ tồn đọng trước khi hợp nhất năm 2019 và chi phí dịch vụ nợ lớn. Năm 2024, chi phí dịch vụ nợ lên tới 107,1 triệu PLN (hơn 28,2 triệu USD), trong khi lợi nhuận từ hoạt động cung cấp dịch vụ chỉ đạt 3,8 triệu PLN, khoản lỗ ròng là 17,9 triệu PLN. Đến cuối năm 2024, tổng nợ phải trả đạt 1.475,5 triệu PLN, tương đương 68,6% doanh thu hằng năm.

Xu hướng gia tăng nợ cũng được ghi nhận tại hầu hết các bệnh viện được kiểm toán, ngoại trừ bệnh viện tại Kraków. Tổng nợ phải trả và các khoản dự phòng tăng từ 4.753,9 triệu PLN vào cuối năm 2022 lên 5.768,3 triệu PLN vào cuối năm 2024. Trong đó, nợ dài hạn giảm từ 876,4 triệu PLN xuống 741,1 triệu PLN, trong khi nợ ngắn hạn tăng mạnh từ 1.908,1 triệu PLN lên 2.436,5 triệu PLN. Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm 2024, tổng nợ dài hạn và nợ ngắn hạn chiếm trung bình 29,5% doanh thu bán dịch vụ của các bệnh viện, giảm so với mức 38,8% ghi nhận vào cuối năm 2022.

Lỗ hổng quản trị đe dọa an toàn người bệnh

Bên cạnh hiệu quả tài chính, cuộc kiểm toán cũng phát hiện hàng loạt bất cập trong công tác quản trị bệnh viện. Theo đó, trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, chỉ có 7/10 bệnh viện đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị và dụng cụ y tế theo quy định. Tại các bệnh viện ở Białystok, Rzeszów và Warszawa, NIK phát hiện việc bỏ sót các hoạt động kiểm tra thiết bị, vi phạm Luật về Trang thiết bị y tế và ảnh hưởng đến an toàn người bệnh.

Trong hoạt động mua sắm công, hai bệnh viện tại Szczecin và Lublin vi phạm các quy định của Luật Mua sắm công khi mô tả gói thầu có dấu hiệu hướng tới một nhà sản xuất cụ thể, xác định giá trị hợp đồng dựa trên báo giá của nhà thầu tương lai, không thực hiện tham vấn thị trường... Có tới 7/10 bệnh viện còn mắc nhiều sai sót về thủ tục, hồ sơ và lưu trữ tài liệu; 3 bệnh viện tại Kraków, Zabrze và Rzeszów khai thác thiết bị chưa hiệu quả do thời gian vận hành hạn chế, chậm đưa vào hoạt động, sự cố kỹ thuật hoặc công nghệ đã lạc hậu; 5/10 bệnh viện có sai phạm trong ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Đối với công tác quản lý tài sản, có 6/10 bệnh viện vi phạm các nguyên tắc về hiệu quả kinh tế và tính minh bạch. Đáng chú ý, một bệnh viện tại Warszawa bị phát hiện sai phạm trong tính toán và thu hồi các khoản phải thu, gây thiệt hại 2.287.800 PLN. Theo NIK, các sai phạm chủ yếu xuất phát từ việc hiểu chưa đúng quy định của pháp luật, sai sót trong quy trình, thủ tục và việc ghi nhận quá trình ra quyết định chưa đầy đủ.

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của cuộc kiểm toán liên quan đến việc tổ chức thời gian làm việc của nhân viên y tế. Cả 10 bệnh viện vẫn còn thiếu sót trong bố trí thời gian làm việc; trong đó, 9 bệnh viện vi phạm quy định về thời gian nghỉ liên tục tối thiểu 11 giờ theo Luật về Hoạt động y tế.

NIK ghi nhận 75 bác sĩ và điều dưỡng làm việc liên tục trên 24 giờ, trường hợp dài nhất lên tới 70 giờ 10 phút không nghỉ. Theo cơ quan kiểm toán, việc thiếu cơ chế giám sát tổng thời gian làm việc của nhân viên y tế tại nhiều cơ sở là mối đe dọa trực tiếp đối với an toàn người bệnh và chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Vì vậy, NIK tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng cơ chế thống nhất để ghi nhận thời gian làm việc của nhân viên y tế, không phụ thuộc vào hình thức hợp đồng lao động.

Từ các phát hiện kiểm toán, NIK kiến nghị Bộ trưởng Bộ Y tế sửa đổi các quy định pháp luật nhằm quản lý thống nhất thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi của nhân viên y tế trên cơ sở tổng thời gian làm việc thực tế trong toàn bộ hệ thống y tế công; đồng thời quy định thời gian làm việc liên tục tối đa đối với nhân viên y tế trong Luật về Hoạt động y tế. Đối với các sai phạm còn lại, NIK kiến nghị lãnh đạo các bệnh viện khẩn trương tổ chức khắc phục, nâng cao hiệu quả quản trị và bảo đảm an toàn trong cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe./.

(Theo nik.gov.pl)

P. THÀNH