Áp lực phía sau dòng chảy tin tức

Cuộc đua với thời gian

Trong thời đại thông tin số, áp lực thời gian với phóng viên là rất lớn. Họ không chỉ phải viết tin bài thật nhanh để chạy đua với các nền tảng số, mà thao tác kiểm chứng thông tin vốn đòi hỏi nhanh chóng, chính xác lại càng phải tăng tốc và bảo đảm hơn. Bởi lẽ nếu chỉ sơ suất một chi tiết nhỏ, thì sự lan truyền của mạng xã hội có thể kéo theo nhiều hậu quả.

Nhà báo Phạm Phú Lữ tác nghiệp tại cuộc họp báo của Công an TP Hồ Chí Minh.

“Với tôi, áp lực lớn nhất là khi sự việc đang ‘nóng’, dư luận quan tâm rất nhiều và mọi người đều muốn báo chí cập nhật ngay lập tức. Có sự kiện, chỉ chậm vài phút là mất tính thời sự. Tuy nhiên, càng trong những thời điểm như vậy, nhà báo càng phải cẩn trọng. Có những thông tin chỉ cần sai một chi tiết nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn. Vì vậy, tôi luôn ưu tiên sự chính xác hơn tốc độ”, nhà báo Minh Sáng, Báo Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ.

Nhà báo Phạm Phú Lữ, Báo Công an nhân dân chia sẻ: “Hiện nay, công nghệ và AI hỗ trợ, giúp phóng viên trong việc tìm kiếm dữ liệu, xử lý thông tin, số liệu, gợi ý nội dung, chuyển giọng nói thành văn bản hay dựng video nhanh hơn, nhưng công nghệ không thể thay thế bản lĩnh nghề nghiệp, cảm xúc con người và trách nhiệm xã hội của nhà báo”.

Theo nhà báo Phạm Phú Lữ, công nghệ, AI có thể tổng hợp dữ liệu, nhưng không thể thay thế phóng viên đến hiện trường vụ việc, tự mình cảm nhận được nỗi đau của một gia đình có người thân gặp nạn, không thể hiểu được ánh mắt của người chiến sĩ Công an sau nhiều ngày truy bắt tội phạm, hay sự xúc động của người dân khi được giúp đỡ trong hoạn nạn. Điều cốt lõi của báo chí vẫn là con người.

Cũng theo nhà báo Phạm Phú Lữ, giá trị cốt lõi của báo chí trong thời đại số là bảo vệ sự thật và củng cố niềm tin xã hội. Trong bối cảnh thông tin giả, tin thất thiệt lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, báo chí chính thống càng phải khẳng định vai trò là nguồn thông tin tin cậy của công chúng. Mỗi tác phẩm báo chí trung thực, khách quan và giàu tính nhân văn không chỉ cung cấp thông tin chính xác, mà còn góp phần định hướng dư luận, bảo vệ lẽ phải và lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội.

Nhà báo Lương Ý, Báo điện tử VTC News cho biết, đặc thù của báo điện tử đòi hỏi hình ảnh phải được truyền tải nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu cập nhật liên tục của độc giả. Tuy nhiên, tại các sự kiện lớn, phóng viên ảnh thường đối mặt với nhiều khó khăn như đường truyền không ổn định, vị trí tác nghiệp hạn chế, hoặc những tình huống phát sinh bất ngờ tại hiện trường, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tốc độ gửi ảnh.

Nhà báo Lương Ý tác nghiệp tại sân bay Long Thành.

Nhà báo Lương Ý cho rằng, nghề phóng viên ảnh không chỉ đòi hỏi sự nhanh nhạy, mà còn cần tư duy chiến lược, khả năng dự đoán tình huống và đưa ra quyết định tối ưu trong thời gian ngắn. Dù tác nghiệp trong bất kỳ hoàn cảnh nào, yếu tố an toàn luôn phải được đặt lên hàng đầu. Tinh thần dấn thân là yêu cầu cần có của người làm nghề, song phải đi cùng trách nhiệm nghề nghiệp và sự tuân thủ các quy định tác nghiệp.

Giữ trọn niềm tin với công chúng

Theo nhà báo Minh Sáng, bản lĩnh của người làm báo hiện nay không nằm ở việc đưa tin nhanh nhất, mà ở khả năng giữ được sự tỉnh táo, khách quan và trung thực trước công chúng. Báo chí cần phải hấp dẫn để tiếp cận, thu hút độc giả, nhưng không thể đánh đổi bằng việc viết giật tít, câu like, câu view hay khai thác quá mức những mặt tiêu cực. Một tác phẩm báo chí tốt không chỉ thu hút người đọc bằng sự hấp dẫn của sự thật, mà còn phải mang lại giá trị thông tin tích cực, đúng bản chất và nhân văn.

Nhà báo Minh Sáng tác nghiệp trong chuyến tuyên truyền về biển đảo.

Nhà báo Minh Sáng cho rằng, trong thời đại bùng nổ thông tin, công chúng rất cần nguồn thông tin đáng tin cậy. Mạng xã hội có thể đáp ứng nhu cầu cập nhật nhanh, nhưng báo chí chính thống mới là nơi bảo đảm tính xác thực, trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm xã hội đối với thông tin được công bố.

Cùng quan điểm, nhà báo Thạc Hiếu, Báo Đại biểu Nhân dân, nhận định, bản lĩnh nghề nghiệp của nhà báo được thể hiện ở khả năng giữ vững tính độc lập, khách quan và trách nhiệm xã hội trước áp lực của môi trường truyền thông số.

Nhà báo Thạc Hiếu dùng flycam để chụp phong cảnh TP Hồ Chí Minh đôỉmới sau 50 năm Giải phóng.

Theo nhà báo Thạc Hiếu, khi mạng xã hội cạnh tranh mạnh về tốc độ, điều giúp nhà báo giữ được sự tỉnh táo chính là ý thức rõ trách nhiệm xã hội của người cầm bút. Khác với các tài khoản cá nhân trên mạng xã hội, thông tin báo chí chính thống không chỉ phản ánh sự việc, mà còn tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội. Vì vậy, người làm báo phải kiểm tra nguồn tin, đối chiếu thông tin và cân nhắc tác động xã hội trước khi công bố. Trong nhiều trường hợp, lựa chọn “đăng đúng” quan trọng hơn “đăng trước”.

Cũng theo nhà báo Thạc Hiếu, niềm tin đối với báo chí chính thống càng trở nên quan trọng khi công chúng phải đối mặt với nhiều luồng thông tin trái chiều. Báo chí không chỉ cung cấp thông tin, mà còn giúp định hướng dư luận, góp phần tạo sự ổn định xã hội. Để giữ niềm tin của độc giả, nhà báo cần kiên trì với nguyên tắc kiểm chứng thông tin, minh bạch trong quá trình tác nghiệp và dũng cảm đính chính khi có sai sót.

Bài, ảnh: Mạnh Linh/Báo Tin tức và Dân tộc