Anh và Mỹ tái khởi động thỏa thuận công nghệ 42 tỷ USD

Anh và Mỹ tái khởi động thỏa thuận công nghệ trị giá khoảng 42 tỷ USD. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại London, trong bối cảnh quan hệ Anh–Mỹ đang được tái cân chỉnh sau nhiều biến động địa chính trị và thương mại, việc hai bên nối lại đàm phán về “thỏa thuận thịnh vượng công nghệ” mang ý nghĩa vượt xa một hợp tác kỹ thuật thông thường.

Truyền thông Anh cho biết London và Washington đã thận trọng khởi động lại tiến trình hợp tác đối với “thỏa thuận thịnh vượng công nghệ” trị giá hàng tỉ bảng – thỏa thuận từng bị tạm dừng từ năm ngoái sau khi Tổng thống Donald Trump gây sức ép buộc Anh phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán thương mại rộng hơn.

Thỏa thuận thịnh vượng công nghệ Mỹ–Anh, được công bố vào tháng 9/2025 trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Anh, hướng tới việc thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực then chốt như Trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và năng lượng hạt nhân.

Thủ tướng Anh Sir Keir Starmer khi đó nhận định hai quốc gia đang bước vào một “kỷ nguyên vàng của năng lượng hạt nhân”, với nhiều hợp tác xuyên Đại Tây Dương hơn và các thủ tục phê duyệt dự án hạt nhân được rút ngắn. Thỏa thuận công nghệ được Anh quảng bá bao gồm 31 tỷ bảng (khoảng 42 tỷ USD) đầu tư từ các công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ.

Tuy nhiên, Mỹ đã tạm ngừng thỏa thuận vào đầu tháng 12/2025, trong khi các quan chức Anh cho rằng chính quyền Tổng thống Trump muốn mở rộng nhượng bộ thương mại vượt ra ngoài phạm vi hợp tác công nghệ.

Tờ Financial Times dẫn một số nguồn tin thân cận cho biết, ông Varun Chandra, đặc phái viên của Thủ tướng Anh tại Mỹ về thương mại và đầu tư, đã gặp Trưởng Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tháng trước, và cả hai nhất trí mở lại phần dự án hạt nhân của thỏa thuận công nghệ.

Các quan chức Anh cũng đã có những cuộc trao đổi mang tính xây dựng với cố vấn khoa học của Tổng thống Trump, ông Michael Kratsios, về hợp tác công nghệ. Tuy nhiên, các phần khác của thỏa thuận thịnh vượng công nghệ, bao gồm AI và điện toán lượng tử, vẫn chưa có tiến triển.

Hồi tháng 9/2025, Thủ tướng Starmer cho biết thỏa thuận công nghệ Mỹ - Anh sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp xây dựng nhà máy điện mới tại cả hai quốc gia, rút ngắn thời gian cấp phép công nghệ từ khoảng 3–4 năm xuống còn gần 2 năm.

Trong số các dự án được công bố, có thỏa thuận giữa công ty năng lượng Centrica (Anh) và X-energy (Mỹ) về việc xây dựng các lò phản ứng tiên tiến làm mát bằng khí tại Hartlepool. Bên cạnh đó, tập đoàn Rolls-Royce cũng cho biết đã tham gia quy trình phê duyệt tại Mỹ cho các lò phản ứng mô-đun nhỏ, phát đi tín hiệu rõ ràng về kế hoạch triển khai công nghệ này trên thị trường Mỹ.

Đến cuối năm ngoái, thỏa thuận công nghệ rơi vào tình trạng đình trệ, trong bối cảnh Mỹ cho rằng Anh chưa thể hiện đủ thiện chí trong việc xử lý các rào cản phi thuế quan trong các cuộc đàm phán thương mại rộng hơn, nhất là ở lĩnh vực thực phẩm và hàng công nghiệp. Mỹ lâu nay muốn Anh công nhận các tiêu chuẩn Mỹ về thực phẩm và nông sản, nhưng trong thỏa thuận thương mại không có cam kết cụ thể.

Hương Giang/vnanet.vn