Ðánh thức tiềm năng du lịch Tà Lài
Từ một công trình phục vụ tưới tiêu nông nghiệp, đập tràn Tà Lài (còn gọi là đập Vàm Hô, xã Tà Lài) đang dần trở thành điểm vui chơi, trải nghiệm được người dân địa phương và du khách tìm đến. Nơi đây được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến quan trọng trong hành trình phát triển du lịch cộng đồng của Tà Lài.
Nằm ở vùng đệm của Vườn quốc gia Cát Tiên, có cảnh đẹp hoang sơ và có cộng đồng các dân tộc thiểu số Châu Mạ, Xtiêng, Tày… còn giữ được các nét văn hóa truyền thống, xã thuần nông Tà Lài có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Từ công trình thủy lợi thành điểm hẹn cuối tuần
Dịp lễ Quốc khánh 2-9, đập tràn Tà Lài trở nên nhộn nhịp hơn thường ngày. Mỗi ngày có hàng trăm người dân tìm đến con đập này để tận hưởng dòng nước trong xanh, mát lành; thưởng ngoạn cảnh sắc sông nước, mây trời hữu tình của một vùng quê yên bình. Chưa có công trình du lịch quy mô lớn, cũng chưa được đầu tư bài bản về dịch vụ, sức hút của nơi đây trước hết đến từ vẻ đẹp tự nhiên, bình dị.

Cánh đồng Tà Lài thuộc xã Tà Lài, một điểm check-in được nhiều người yêu thích. Ảnh: Thủy Tiên
Sinh sống và làm việc tại phường Biên Hòa, kỳ nghỉ lễ 2-9 năm nay, vợ chồng chị Nguyễn Thị Ngọc Yến về Tà Lài chơi và chọn đập tràn Tà Lài làm điểm check-in trong ngày đặc biệt của đất nước. Chuẩn bị đồng phục cho gia đình, cầm theo cờ Tổ quốc, vợ chồng chị Yến cùng 2 con nhỏ chụp ảnh bên đập tràn. Chị Yến chia sẻ: “Cảm nhận đầu tiên của tôi là cảnh sắc ở đây rất đẹp. Tôi chụp ảnh và lan tỏa trên Facebook, mong rằng sẽ có nhiều người biết và tìm đến nơi đây, góp phần phát triển du lịch của địa phương. Tôi nhận thấy Tà Lài có nhiều tiềm năng, nếu biết cách khai thác thì sẽ thu hút đông du khách”.
Đập tràn Tà Lài được xây dựng nhằm phục vụ tưới tiêu cho khoảng 52ha cánh đồng ở ấp 4, xã Tà Lài, với tuyến công trình dài khoảng 1,32km. Vào mùa mưa, dòng nước từ đập chảy tràn xuống tạo nên dòng thác. Đặc biệt, đập tràn nằm trong một không gian nông nghiệp giàu bản sắc, gần cánh đồng lúa hơn 80ha, giữa núi rừng và sông Đồng Nai tạo nên một bức tranh đồng quê đặc trưng của Tà Lài. Theo thời gian, công trình thủy lợi này không chỉ góp phần bảo đảm nguồn nước sản xuất mà còn tạo nên một không gian cảnh quan có sức hấp dẫn riêng, thu hút nhiều người đến tham quan.
Đánh thức những “chất liệu” du lịch
Không chỉ có đập Vàm Hô, xã Tà Lài còn có nhiều tiềm năng để khai thác, phát triển du lịch. Xã nằm ở vùng đệm phía Nam Vườn quốc gia Cát Tiên, sở hữu hệ thống cảnh quan đa dạng với rừng, sông Đồng Nai, đồng ruộng và các vườn cây ăn trái. Địa phương có hơn 34 ngàn người, trong đó đồng bào Châu Mạ, Xtiêng, Chơ-ro, Tày, Nùng, Hoa… chiếm khoảng 12%. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn được cộng đồng gìn giữ như: nghề dệt thổ cẩm, đan lát và các lễ hội Mừng lúa mới, Lồng Tồng. Tà Lài còn có Di tích Địa điểm ghi dấu sự kiện vượt ngục Tà Lài - một di tích cấp tỉnh có giá trị trong khai thác du lịch về nguồn, giáo dục truyền thống. Đây là những “chất liệu” quý để xây dựng các sản phẩm du lịch có chiều sâu, thay vì chỉ khai thác cảnh quan tự nhiên.

Đập tràn Tà Lài thu hút đông du khách đến vui chơi.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Tà Lài, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động khai thác du lịch được quan tâm đầu tư nhiều hơn; đồng thời nhận được sự hỗ trợ của ngành văn hóa, thể thao và du lịch, Bảo tàng Đồng Nai như: mở lớp truyền dạy cồng chiêng, dệt thổ cẩm... Cùng với đó là sự tham gia của doanh nghiệp du lịch. Cụ thể, Công ty TNHH Oxalis Adventure hiện khai thác một số tour tại Vườn quốc gia Cát Tiên, trong đó có 3 tour trekking về Tà Lài, kết hợp trải nghiệm văn hóa địa phương. Doanh nghiệp này đã đề xuất mục tiêu xây dựng Tà Lài trở thành một trong những làng du lịch tốt nhất thế giới vào năm 2030.
Các hoạt động du lịch tiềm năng được xã Tà Lài định hướng khai thác: Chạy xe đạp trên các cung đường xuyên rừng nối từ trung tâm xã vào rừng Cát Tiên hoặc đi qua các điểm như: Suối Đá, đập Vàm Hô; chèo xuồng kayak trên sông đoạn qua xã Tà Lài để ngắm hoàng hôn, quan sát hệ thực vật ven sông; cắm trại tại khu vực cánh đồng lúa hoặc ven các khu vực suối, thác. Bên cạnh đó là các loại hình du lịch khác như: Du lịch cộng đồng và văn hóa, khai thác thế mạnh văn hóa truyền thống của các dân tộc: Châu Mạ, Xtiêng, Tày; du lịch trải nghiệm nông nghiệp; du lịch giáo dục môi trường.
Cảnh quan chỉ là phần “vỏ” của câu chuyện du lịch Tà Lài, phần “hồn” nằm ở cộng đồng. Du khách có thể tìm hiểu văn hóa Châu Mạ, Xtiêng, Tày; trải nghiệm nghề thủ công truyền thống; thưởng thức ẩm thực địa phương; tham gia các hoạt động nông nghiệp và tìm hiểu về môi trường tự nhiên. Đây cũng là những dòng sản phẩm du lịch mà xã Tà Lài đang hướng đến.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết thêm: Hiện du lịch vẫn chưa đóng vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, trong định hướng phát triển thời gian tới, nông nghiệp và du lịch được xác định là 2 mũi nhọn. Vì vậy, bài toán nhân lực được đặt ra song song với việc xây dựng sản phẩm. Địa phương định hướng thu hút người trẻ trở về, đồng thời liên kết với các đối tác để đưa con em đồng bào dân tộc thiểu số tham gia những lớp đào tạo chuyên biệt về du lịch, sau đó trở về phục vụ và vận hành các mô hình du lịch tại địa phương.

