Ánh điện thắp tương lai và hy vọng cho người vùng cao

Ma Thị Tinh, dân tộc Mông, trú ở bản Xa Tổng, xã biên giới Dào San (huyện Phong Thổ cũ) của tỉnh Lai Châu luôn có ước mơ trở thành họa sĩ. Tuy nhiên, điều kiện kinh tế khó khăn, cái nghèo đeo bám, đặc biệt, khu dân cư nơi em ở chưa có điện lưới quốc gia, nên em đã phải nghỉ học để ở nhà nấu cơm, trông em, đỡ đần cha mẹ. Và ước mơ trở thành họa sĩ của em vì thế cũng thành xa hơn cả đỉnh núi sau bản.

Nhiều trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, biên giới Lai Châu vẫn phải sử dụng những ánh đèn dầu....

"Khó khăn nhất là không có đèn điện để em có thể thực hiện được ước mơ của mình. Hơn nữa gia đình lại không có điều kiện nên em phải nghỉ học được tiếp. Và hiện tại em nghĩ em sẽ đi làm kiếm tiền để có thể phụ giúp bố mẹ", Ma Thị Tinh chia sẻ.

Ma Thị Phê, bạn cùng lứa, cũng ở bản và cùng có ước mơ trở thành họa sĩ như Ma Thị Tinh cũng bày tỏ: "Em mong muốn là bản em sẽ sớm có điện như các bản khác, để không còn phải phụ thuộc vào ánh sáng của đèn pin để học vào mỗi buổi tối nữa".

...hay đèn pin tích điện để nuôi ước mơ học tập

Bản Xa Tổng có 17 hộ dân. Không có điện, người lớn phải thức khuya giã ngô, nấu ăn bằng củi. Không có điện đồng nghĩa với không thể dùng máy móc sản xuất, mọi việc đều dựa vào sức người. Cái nghèo vì thế cứ bám riết, truyền từ đời này sang đời khác.

"Ở đây không có điện lưới quốc gia, nên hai hộ chúng tôi phải góp nhau mua máy phát điện nước mini, chỉ dùng được buổi tối lúc ăn cơm. Ngoài ra không làm được gì, không dùng được máy móc sản xuất. Chúng tôi rất mong Đảng, Nhà nước quan tâm kéo điện cho bà con, để vừa phục vụ sản xuất, vừa sinh hoạt tốt hơn", anh Sùng A Nhà, một người dân trong bản chia sẻ.

Điện nước, thiếu an toàn đang là giải pháp tình thế của người dân ở nhiều bản làng, khu dân cư vùng sâu, vùng xa ở Lai Châu

Không chỉ Xa Tổng, trước đây nhiều bản làng vùng cao Lai Châu cũng từng sống trong cảnh tương tự. Thế nhưng, khi điện lưới quốc gia về bản, cuộc sống đã đổi khác. Ánh điện không chỉ làm sáng không gian, mà mở ra một nhịp sống mới. Trẻ em được học buổi tối, người lớn tiếp cận thông tin, áp dụng máy móc vào sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập.

"Có điện lưới quốc gia thì mình làm gì cũng thuận lợi hơn. Nhà nước kéo điện xong thì ai cũng được dùng điện. Trước kia sử dụng điện nước khó lắm, giờ nấu cơm bằng điện lưới và làm gì cũng tiện hơn", anh Tẩn Chỉn Kiên, ở bản Lản Nhì Thàng, xã biên giới Sì Lở Lầu nói.

Địa hình chia cắt, dân cư thưa thớt, vốn đầu tư lớn... là những khó khăn đầu tư điện lưới quốc gia ở Lai Châu

Việc kéo điện về các bản làng vùng cao Lai Châu không hề dễ dàng. Địa hình hiểm trở, dân cư sống thưa thớt, nhiều hộ ở xa nguồn điện. Bên cạnh đó là những khó khăn trong giải phóng mặt bằng, khiến tiến độ một số dự án bị chậm lại.

Ông Trần Kim Long, Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu cho biết: "Địa bàn của tỉnh Lai Châu dân cư thưa thớt, sống xa trung tâm, nên các hộ ở xa nguồn dây điện vẫn còn tồn tại. Trước mắt, chúng tôi đang giao cho các đội quản lý khu vực kiểm tra thường xuyên và hướng dẫn, nhắc nhở người dân sử dụng điện an toàn sau công tơ".

Ông Trần Kim Long cũng cho biết thêm, ở giai đoạn đầu sau chia tách, thành lập tỉnh năm 2004, Lai Châu là địa phương có tỷ lệ hộ được sử dụng điện lưới quốc gia thấp nhất cả nước (gần 30%). Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực của các cấp, các ngành ở địa phương, nhất là ngành điện, đến nay địa phương 38/38 xã, phường; 99,16% thôn bản, khu dân cư và 97,88% số hộ gia đình ở tỉnh đã được sử dụng điện lưới quốc gia.

Cán bộ ngành điện Lai Châu nỗ lực kéo điện về các bản xa

Về lâu dài, ngành điện Lai Châu xác định xây dựng các phương án ưu tiên, từng bước đưa ánh sáng đến những bản xa, với mục tiêu 100% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia vào năm 2030.

"Giải pháp lâu dài là những điểm bản mà có khả năng đầu tư, chúng tôi đã tổ chức thực hiện rất nhiều dự án mở rộng bán kính cấp điện, nối các đuôi phía sau để cấp điện cho các hộ dân ở xa. Ngoài ra, các điểm bản còn lại, công ty cũng đã báo cáo Tập đoàn và Tổng công ty để bổ sung nguồn vốn đầu tư trung hạn, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030", ông Long cho hay.

Mang ánh điện về bản không chỉ là dựng lên những cột điện, kéo những mét dây để xua tan bóng tối nơi vùng cao Lai Châu, mà đó là hành trình của ý chí, của niềm tin và hy vọng. Từ đây, tương lai tươi sáng sẽ dần được thắp lên, để không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển của đất nước.

Khắc Kiên/VOV-Tây Bắc