'Ăn miếng trả miếng', Canada áp thuế quan lên 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ

Thủ tướng Canada Mark Carney - Ảnh: The Canadian Press.

Vào ngày thứ Ba (25/8), Canada công bố biện pháp thuế quan trả đũa Mỹ, đáp trả mức thuế 50% mà Tổng thống Donald Trump áp lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada vào cuối tuần qua sau khi đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ.

Động thái thuế quan mới của Canada bao trùm hơn 700 mặt hàng từ Mỹ, với tổng giá trị khoảng 20 tỷ USD, tương đương với quy mô của biện pháp thuế quan mà ông Trump mới áp lên các sản phẩm của Canada như rượu vang, xi măng, gậy khúc côn cầu và nhiều mặt hàng khác.

Các mức thuế trả đũa này của Canada dao động từ 15% đến 50%, áp dụng với các mặt hàng bao gồm sữa, hải sản, thiết bị gia dụng, sản phẩm gỗ và giấy, cũng như quần áo.

Đặc biệt, mức thuế 50% được áp dụng đối với thép và nhôm của Mỹ, gấp đôi mức thuế hiện tại. Đây là hành động “ăn miếng trả miếng” các mức thuế mà Mỹ đã áp trước đây lên thép, nhôm, gỗ xẻ và các sản phẩm khác của Canada.

Theo dự kiến, các biện pháp thuế quan mới này của Canada đối với Mỹ sẽ có hiệu lực từ ngày 8/9. Ngoài ra, Canada cũng công bố một gói hỗ trợ trị giá 7,5 tỷ USD để giúp các doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Canada, ông Francois-Philippe Champagne, phát biểu tại một cuộc họp báo vào sáng ngày 25/8: "Khi Mỹ đòi hỏi quá nhiều và đưa ra quá ít, chúng tôi đã đi đến một lựa chọn. Chúng tôi chọn Canada”. Ông nhấn mạnh rằng quyết định này là cần thiết để bảo vệ lợi ích của Canada trước những yêu cầu không hợp lý từ phía Mỹ.

Các biện pháp thuế quan mới giữa hai quốc gia láng giềng là đồng minh trong khối 7 nước công nghiệp phát triển (G7) lẽ ra đã có thể đã được tránh nếu hai bên đạt được một thỏa thuận thương mại trước khi kế hoạch của Mỹ đánh thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada có hiệu lực vào ngày thứ Bảy.

Trước khi có tin đàm phán đổ vỡ, ông Trump đã tuyên bố rằng một thỏa thuận gần như đã hoàn tất. Canada đình chỉ đàm phán với Mỹ vào tối thứ Sáu, cho rằng Mỹ đã đưa ra những yêu cầu không hợp lý và "thay đổi vào phút chót”. Phía Washington cũng cáo buộc Ottawa đã phá vỡ đàm phán bằng cách đòi hỏi có những thay đổi vào phút chót đối với thỏa thuận.

Đàm phán thương mại đổ vỡ đã mở ra một chương mới căng thẳng hơn trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Canada. Các mức thuế trả đũa mới này cũng có thể làm trầm trọng thêm mối lo ngại về lạm phát ở cả Mỹ và Canada. Các doanh nghiệp cảnh báo rằng thuế quan mới sẽ gây ra một mức độ bất định lớn và có thể khiến một số nhà bán hàng không thể giao dịch qua biên giới.

Thủ tướng Canada Mark Carney, trong một bài phát biểu sau khi các cuộc đàm phán thương mại thất bại, thừa nhận rằng quyết định trả đũa "sẽ làm tăng chi phí và giảm sự lựa chọn cho người dân Canada”. Ông bày tỏ mong muốn đa dạng hóa nền kinh tế của đất nước để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ, đồng minh mà ông cho rằng đã "thay đổi" dưới thời Tổng thống Trump.

Về phần mình, ông Trump đã đặt các thuế quan vào vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự kinh tế của ông trong nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng, dù việc sử dụng công cụ kinh tế này đã gặp phải một số thất bại pháp lý lớn và gây ra sự phản đối gay gắt từ các quốc gia khác.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào sáng ngày thứ Ba, ông Trump chỉ trích Canada, ám chỉ rằng Mỹ có thể ngừng giao thương với Canada, và đề cập đến việc đổi tên Hồ Ontario nằm ở biên giới Mỹ - Canada thành "Hồ Mỹ”.

Trong các bài đăng khác trên Truth Social, ông Trump cáo buộc Canada nhắm vào nông dân Mỹ và phàn nàn về thâm hụt thương mại của Mỹ với Canada, mặc dù sự thâm hụt này chủ yếu do Mỹ mua dầu thô của Canada với số lượng lớn. "Tôi giao dịch với nhiều quốc gia, và Canada chắc chắn là đối tác khó khăn và bất hợp lý nhất”, ông Trump viết trong một bài đăng.

Bộ trưởng Bộ Thương mại Canada, ông Dominic LeBlanc, nói với hãng tin CNBC vào sáng thứ Ba rằng Ottawa không muốn từ bỏ đàm phán thương mại với Mỹ. "Ưu tiên của chúng tôi là tìm một thỏa thuận có lợi cho cả hai quốc gia. Chúng tôi vẫn tin rằng điều đó là có thể. Nhưng ở thời điểm hiện tại, chúng tôi sẽ không khoanh tay đứng chờ họ gọi điện”, ông nói.