An Giang kiểm soát chặt đội tàu cá, phòng chống khai thác IUU

Lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở phường Tô Châu tuần tra, kiểm tra điểm neo đậu tàu tại cống Tam Bản.

Quản lý từng con tàu

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/7, toàn tỉnh còn 1.798 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, gồm 822 tàu đăng ký và 976 tàu chưa đăng ký. Đây là nhóm tàu được xác định cần tập trung quản lý bởi nếu không nắm chắc vị trí, tình trạng pháp lý và khả năng hoạt động của từng phương tiện, sẽ tiềm ẩn nguy cơ tàu tự ý tham gia khai thác. Tỷ lệ tàu còn hạn giấy phép khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh đạt 95,99%; tàu cá từ 12m trở lên còn hạn đăng kiểm đạt 90,85%. Toàn bộ 10.907 tàu cá đã đăng ký được cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase, trong đó có 3.542/3.551 tàu đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quách Văn Toàn nhận định công tác quản lý đội tàu của tỉnh đang chuyển dần từ quản lý về số lượng sang quản lý theo tình trạng pháp lý, hoạt động và vị trí của từng phương tiện. Tuy nhiên, yêu cầu quan trọng hơn là phải quản lý được những tàu đang nằm bờ, ngừng hoạt động, bị xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động hoặc chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Ông Quách Văn Toàn cho rằng công tác quản lý đội tàu phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, không để phát sinh khoảng trống quản lý. Đối với tàu không đủ điều kiện, địa phương phải nắm rõ tàu đang ở đâu, ai là chủ tàu, tình trạng phương tiện như thế nào và có biện pháp kiểm soát phù hợp; tuyệt đối không để những phương tiện này tự ý ra khơi khai thác.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Tô Châu Dương Anh Phong, địa phương không chỉ kiểm tra tàu cá khi xuất bến mà còn phân công cán bộ, đảng viên trực tiếp theo dõi chủ tàu tại nơi cư trú; đồng thời phối hợp lực lượng chức năng rà soát đội tàu, hướng dẫn ngư dân thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý và quy định khai thác.

Không để khoảng trống quản lý

Thực hiện kế hoạch hành động thực hiện các biện pháp khắc phục hạn chế theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh, An Giang đặt mục tiêu 100% tàu cá được quản lý theo hồ sơ; 100% tàu không đủ điều kiện được kiểm soát và không để tham gia khai thác; tàu có nguy cơ khai thác IUU cao phải có người trực tiếp theo dõi, quản lý.

Theo ông Quách Văn Toàn, để hoàn thành mục tiêu trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đối khớp dữ liệu giữa VNFishbase với dữ liệu đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, VMS, dữ liệu xuất, nhập bến và dữ liệu xử phạt; làm sạch, chuẩn hóa hồ sơ, xác định rõ chủ tàu, vị trí, tình trạng hoạt động và tình trạng pháp lý của từng phương tiện. Đồng thời, sở xử lý dứt điểm tàu cá không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép; kiểm tra việc đánh dấu, viết số đăng ký đối với toàn bộ tàu cá, kể cả tàu tạm ngừng hoạt động; bảo đảm có hồ sơ, hình ảnh kiểm chứng.

UBND các xã, phường, đặc khu có tàu cá quản lý chặt tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động; xác định vị trí và biện pháp quản lý đối với từng tàu không đủ điều kiện. Với tàu có nguy cơ khai thác IUU cao, các địa phương phải phân công cụ thể cơ quan, đơn vị hoặc cá nhân trực tiếp theo dõi, không để phát sinh khoảng trống quản lý. Lực lượng biên phòng tăng cường kiểm soát tàu xuất, nhập bến; cơ quan chuyên môn theo dõi VMS, kịp thời phát hiện tàu mất kết nối, vượt ranh giới hoặc hành trình bất thường. Những trường hợp vi phạm phải được xác minh, xử lý theo quy định.

Chống khai thác IUU không chỉ là câu chuyện quản lý những tàu đang hoạt động trên biển. Một con tàu nằm bờ, chưa đủ điều kiện hay chưa hoàn thiện hồ sơ, vẫn phải được xác định rõ vị trí, chủ sở hữu và tình trạng pháp lý. Quản lý được từng tàu, từng chủ tàu, từng hành trình và từng vụ việc là cách để bịt những khoảng trống trong quản lý nghề cá, góp phần ngăn ngừa khai thác IUU từ trên bờ.