Ấn Độ tăng tốc mở rộng không gian thương mại

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (phải) trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon tại New Delhi, Ấn Độ. Ảnh: NDTV

Nâng cấp hiệp định với ASEAN

Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết, New Delhi đang tăng cường phối hợp với các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhằm đẩy nhanh quá trình rà soát và nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN-Ấn Độ (AITIGA). Việc lựa chọn Indonesia là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du của Thủ tướng Narendra Modi mang nhiều ý nghĩa, bởi Indonesia không chỉ là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, mà còn giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc kinh tế và an ninh của ASEAN. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ thúc đẩy cả quan hệ song phương lẫn tiến trình đàm phán AITIGA.

Song song với Đông Nam Á, Australia tiếp tục là đối tác kinh tế được New Delhi ưu tiên. Sau khi Hiệp định Hợp tác kinh tế và thương mại (ECTA) có hiệu lực cuối năm 2022, thương mại song phương đã tăng hơn 25%, đạt gần 24 tỷ AUD trong năm 2024 (theo số liệu của Chính phủ Australia). Trên nền tảng đó, hai nước đang thúc đẩy đàm phán Hiệp định Hợp tác kinh tế toàn diện (CECA), hướng tới mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực đầu tư, dịch vụ, công nghệ cao và khoáng sản quan trọng.

Điểm dừng chân cuối cùng của Thủ tướng Narendra Modi là New Zealand, đánh dấu chuyến thăm chính thức đầu tiên của một Thủ tướng Ấn Độ tới quốc gia này sau bốn thập niên. Điều này cho thấy New Delhi không chỉ tập trung vào các đối tác thương mại truyền thống mà còn muốn mở rộng mạng lưới hợp tác trên toàn bộ không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Liên kết kinh tế đa tầng

Nâng cấp AITIGA là một trong những ưu tiên hàng đầu trong khuôn khổ chính sách Hành động hướng Đông. Phát biểu trước chuyến công du của Thủ tướng Narendra Modi, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách phương Đông Rudrendra Tandon nhấn mạnh, quá trình rà soát hiệp định là nỗ lực đa phương với sự tham gia của toàn bộ các nước ASEAN nhằm xây dựng một khuôn khổ thương mại phù hợp hơn với thực tiễn phát triển hiện nay.

Được ký kết năm 2009 và có hiệu lực từ năm 2010, AITIGA đã góp phần thúc đẩy thương mại giữa hai bên. Thứ trưởng Tandon nêu rõ, sau hơn một thập niên, AITIGA không còn phản ánh đầy đủ thực tiễn phát triển cũng như cơ cấu kinh tế hiện nay của cả Ấn Độ và ASEAN. Theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, kim ngạch thương mại ASEAN - Ấn Độ trong năm tài khóa 2024-2025 đạt khoảng 122 tỷ USD, đưa ASEAN tiếp tục nằm trong nhóm đối tác thương mại lớn nhất của New Delhi. Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn ghi nhận mức thâm hụt thương mại hơn 45 tỷ USD với ASEAN, phản ánh những bất cân đối mà giới doanh nghiệp nước này nhiều lần kiến nghị cần điều chỉnh.

Các tờ The Hindu Business Line và The Economic Times nhận định, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ vẫn hiện hữu và cạnh tranh địa kinh tế ngày càng gay gắt, Ấn Độ đang thay đổi chiến lược, từ mở rộng quan hệ song phương sang xây dựng mạng lưới liên kết kinh tế đa tầng với ASEAN, Australia và các đối tác trong khu vực. Không chỉ mở rộng ưu đãi thuế quan, quá trình nâng cấp AITIGA lần này còn hướng tới đơn giản hóa quy tắc xuất xứ, giảm rào cản phi thuế quan, đẩy nhanh thông quan và tạo điều kiện để doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

VIỆT ANH