Ẩm thực kể câu chuyện văn hóa

Mỳ Quảng Show tái hiện câu chuyện về hạt gạo, người nông dân qua màn trình diễn đầy tính nghệ thuật. Ảnh: Mỳ Quảng Show.

Mỳ Quảng lên sân khấu

Mỳ Quảng Show là một thử nghiệm mới mẻ, đưa món ăn dân dã của địa phương lên sân khấu bằng âm nhạc, ánh sáng, vũ đạo và những trải nghiệm tương tác chân thực. Khán giả vừa theo dõi câu chuyện về di sản vừa tương tác trực tiếp công đoạn tráng mỳ, thưởng thức mỳ Quảng và hòa mình vào không gian sinh hoạt văn hóa ngay trong lúc đang trình diễn.

Một tô mỳ Quảng trên bàn ăn vốn đã mang trong mình câu chuyện về đất, người và nếp sống xứ Quảng. Khi được đưa lên sân khấu, câu chuyện ấy có thêm ngôn ngữ của âm nhạc, ánh sáng, vũ đạo và tương tác.

Mỳ Quảng Show do Công ty CP Viet Heritage thực hiện đang thử nghiệm cách tiếp cận này tại Nhà văn hóa An Hải. Trong không gian trình diễn, câu chuyện về hạt gạo, người nông dân, làng quê và bữa cơm gia đình được tái hiện bằng nghệ thuật. Du khách được hóa thân vào nhân vật, trải nghiệm và tham gia vào không gian văn hóa xứ Quảng được tái hiện trên sân khấu.

Theo bà Nguyễn Bông Mai, Giám đốc điều hành kiêm Tổng đạo diễn Mỳ Quảng Show, chương trình được xây dựng theo hướng “một điểm đến - nhiều trải nghiệm”, đưa khán giả vào bên trong câu chuyện thay vì giữ khoảng cách giữa sân khấu và người xem. Đây là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng du lịch trải nghiệm. Giá trị của sản phẩm không nằm ở việc “kể” cho du khách nghe về nguồn gốc món ăn, mà tạo điều kiện để họ trực tiếp cảm nhận, thực hành và thưởng thức.

Ông Nguyễn Như Nam, Giám đốc Công ty CP An Nam Travel & Event cho rằng, đưa mỳ Quảng lên sân khấu là hướng đi mới, có tiềm năng hình thành sản phẩm văn hóa ẩm thực đặc trưng. Mỳ Quảng được kể thành câu chuyện văn hóa qua âm thanh, hình ảnh, trình diễn chế biến…

Khác với tour ẩm thực thông thường, sản phẩm có thể đưa du khách trải qua nhiều công đoạn, tìm hiểu nguyên liệu, tham gia chế biến rồi thưởng thức thành quả. Đây là dạng trải nghiệm đa giác quan, giúp món ăn được ghi nhớ lâu hơn.

Với du khách quốc tế, cách tiếp cận này tạo thêm cánh cửa để tìm hiểu văn hóa địa phương. Ông Jagdeep, du khách Australia cho biết, điều khiến ông ấn tượng là có thể tiếp cận văn hóa Việt Nam thông qua show diễn kết hợp nhiều hình thức nghệ thuật.

Món ăn cũng để lại dấu ấn riêng với vị khách này vì trước khi xem chương trình, ông chưa biết đến mỳ Quảng. Sau khi thưởng thức tại show, ông cho biết sẽ tìm ăn món này trong những ngày còn lại tại Việt Nam.

Câu chuyện này cho thấy món ăn có thể trở thành “điểm chạm” để mở ra những trải nghiệm khác. Du khách biết đến mỳ Quảng qua sân khấu, sau đó có thể tìm đến nhà hàng, làng nghề, chợ địa phương hoặc những vùng đất gắn với món ăn.

Du khách thưởng thức mỳ Quảng ngay tại sân khấu trình diễn. Ảnh: Mỳ Quảng Show

Cần hệ sinh thái trải nghiệm

Thời gian qua, ngành du lịch thành phố có nhiều hoạt động khai thác giá trị ẩm thực phục vụ du lịch. Các chương trình Đà Nẵng Food Tour, lễ hội ẩm thực, trải nghiệm làng nghề, lớp học nấu ăn, tour thưởng lãm trà… được triển khai nhằm đưa ẩm thực trở thành một phần của trải nghiệm điểm đến.

Tháng 7/2026, Đà Nẵng ra mắt tour thưởng trà tại đỉnh Bàn Cờ, kết hợp ngắm cảnh tại bán đảo Sơn Trà và trình diễn pha trà, giới thiệu văn hóa trà Việt, thưởng trà. Sản phẩm hướng đến nhóm khách tìm kiếm trải nghiệm văn hóa có tính riêng biệt, chất lượng cao.

Theo đánh giá của những người làm du lịch, với tour thưởng trà, giá trị không nằm riêng ở chén trà mà còn ở không gian, nghi thức pha trà và câu chuyện văn hóa được kể trong quá trình trải nghiệm. Từ những sản phẩm như vậy có thể thấy nguồn tài nguyên ẩm thực của Đà Nẵng khá phong phú.

Vấn đề hiện nay không phải thiếu nguyên liệu để xây dựng sản phẩm mà là cách tổ chức và kết nối. Ông Nguyễn Như Nam cho rằng nhiều hoạt động ẩm thực hiện nay vẫn còn tương đối riêng lẻ.

Để bán được thành tour, sản phẩm cần lịch cố định, thời lượng, giá bán, hệ thống đặt chỗ, tiêu chuẩn phục vụ thống nhất; đồng thời bảo đảm thuyết minh đa ngôn ngữ, vệ sinh an toàn thực phẩm và khả năng phục vụ khách đoàn. Khi được kết nối thành chuỗi, ẩm thực có thể trở thành lý do để du khách chọn và quay lại Đà Nẵng.

Theo ông Nam, với doanh nghiệp lữ hành, khả năng đưa sản phẩm vào tour cũng là một thước đo quan trọng. Một show diễn hay một hoạt động trải nghiệm chỉ thực sự trở thành sản phẩm du lịch khi có thể được đưa vào chương trình tour, bán cho khách và kết nối thuận lợi với các điểm đến khác.

Đây cũng là bài toán cần được đặt ra trong quá trình xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực của thành phố. Thành phố có thể kết nối các sản phẩm bằng một câu chuyện chung về văn hóa ẩm thực Đà Nẵng và miền Trung.

“Có thể xây dựng các tuyến như “Từ làng nghề đến bàn ăn”, kết nối nước mắm Nam Ô, bánh tráng Túy Loan, chợ địa phương và lớp chế biến; hoặc “Hương vị Đà Nẵng về đêm”, kết hợp food tour, chợ đêm và biểu diễn.

Với nhóm khách cao cấp, có thể phát triển những trải nghiệm quy mô nhỏ, chuyên sâu như thưởng trà, giao lưu với nghệ nhân, trải nghiệm chế biến hoặc thưởng thức ẩm thực trong không gian đặc biệt. Điều quan trọng là xác định đúng nhu cầu, thị hiếu của từng nhóm khách để có hình thức trải nghiệm và kể những câu chuyện phù hợp”, ông Nam gợi ý.