Altman và Amodei từ chối nắm tay nhưng vẫn ủng hộ Ấn Độ

Khi Thủ tướng Narendra Modi, với nụ cười thường trực, cố gắng dàn xếp một bức ảnh chụp chung mang thông điệp đoàn kết cùng 13 nhà lãnh đạo doanh nghiệp và chính trị gia hàng đầu thế giới, ông đã đề nghị mọi người cùng nắm tay nhau giơ cao lên trời. Tất cả đều hào hứng hưởng ứng, ngoại trừ hai nhân vật quyền lực nhất trong khung hình: Sam Altman và Dario Amodei. Hai CEO của OpenAI và Anthropic, những người đang nắm giữ vận mệnh của hai công ty AI giá trị nhất hành tinh, đã từ chối cái nắm tay hòa giải ấy.

Sam Altman và Dario Amodei không thèm nắm tay nhau

Thay vào đó, họ chỉ vung nắm đấm một cách đầy gượng gạo và có lẽ thầm trách móc ai lại xếp họ đứng cạnh nhau. Khoảnh khắc "bằng mặt không bằng lòng" ấy diễn ra ngay giữa cơn mưa cam kết đầu tư hàng trăm tỉ USD, phác họa nên một bức tranh tương phản thú vị: trong khi Ấn Độ đang nỗ lực trở thành trung tâm kết nối và dân chủ hóa AI toàn cầu, thì cuộc chiến nội bộ giữa những người khổng lồ thung lũng Silicon vẫn đang diễn ra khốc liệt và lạnh lùng hơn bao giờ hết.

Một bức ảnh, hai thái cực và mối thâm thù không thể hóa giải

Sự gượng gạo trên sân khấu New Delhi không chỉ là một sự cố ngoại giao nhỏ, mà nó là tảng băng nổi của một cuộc đối đầu ý thức hệ và thương mại dai dẳng. Dario Amodei từng là nhân sự cốt cán tại OpenAI, nhưng đã dứt áo ra đi để thành lập Anthropic vì lo ngại rằng công ty cũ đang đánh mất linh hồn khi chạy theo lợi nhuận thương mại quá mức.

Giờ đây, họ đứng cạnh nhau nhưng lại ở hai đầu chiến tuyến. OpenAI được định giá khoảng 500 tỉ USD, trong khi Anthropic bám đuổi sát nút với mức định giá 380 tỉ USD. Hai người đàn ông khoanh tay, mắt nhìn về hai hướng khác nhau, đại diện cho hai triết lý phát triển AI đang giằng xé thung lũng Silicon: một bên là tốc độ và sự thống trị thị trường, bên kia là sự an toàn và thận trọng.

Hành động từ chối nắm tay của họ như một lời khẳng định ngầm rằng: "một lần là đối thủ, mãi mãi là đối thủ". Dù đứng chung trên một sân khấu do Thủ tướng Modi dựng lên để tôn vinh sự hợp tác, khoảng cách giữa họ vẫn là một hố sâu không thể san lấp. Điều này càng làm nổi bật tính chất khốc liệt của cuộc đua AI hiện tại, nơi mà cái tôi cá nhân và triết lý doanh nghiệp đôi khi lấn át cả những nghi thức ngoại giao thông thường.

Tuy nhiên, sự lạnh nhạt này lại vô tình làm nền cho một bầu không khí nóng bỏng khác đang bao trùm hội nghị: sức nóng của dòng tiền đầu tư và tham vọng vươn mình của nước chủ nhà. Chính phủ Ấn Độ đã khéo léo tận dụng sự hiện diện của những cái đầu lạnh này để thổi bùng lên ngọn lửa nhiệt huyết cho nền công nghệ nước nhà, biến sự cạnh tranh của họ thành động lực để thu hút nguồn lực cho chính mình.

Chiến lược "Make in India" và cơn mưa hàng trăm tỉ USD đầu tư

Gác lại những màn kịch tính cá nhân, Thủ tướng Narendra Modi đã biến hội nghị thành một sàn diễn hoành tráng để chào bán tầm nhìn về một Ấn Độ như "công xưởng trí tuệ" mới của thế giới. Với khẩu hiệu "Thiết kế và phát triển tại Ấn Độ. Phân phối cho thế giới, phân phối cho nhân loại", ông Modi đã định vị quốc gia Nam Á này là trung tâm của các giải pháp AI giá rẻ và có khả năng mở rộng.

Ông nhấn mạnh ba trụ cột sức mạnh của Ấn Độ gồm "Sự đa dạng, Nhân khẩu học và Dân chủ", khẳng định rằng bất kỳ mô hình AI nào thành công tại thị trường phức tạp này đều có thể triển khai toàn cầu. Thông điệp về việc dân chủ hóa AI, giữ cho mã nguồn mở và chia sẻ lợi ích chung được ông Modi đưa ra như một lời giải cho bài toán độc quyền công nghệ mà các cường quốc khác đang theo đuổi.

Đáp lại lời kêu gọi của New Delhi là những cam kết đầu tư với con số gây choáng ngợp. OpenAI đã công bố một thương vụ hợp tác "bom tấn" với tập đoàn Tata để xây dựng một trung tâm dữ liệu khổng lồ, bắt đầu với công suất 100 megawatt và có kế hoạch mở rộng lên tới 1 gigawatt. Để hình dung quy mô, một cơ sở 1 gigawatt ở mức cao nhất có thể tiêu tốn từ 35 tỉ đến 50 tỉ USD.

Không chịu thua kém, tỉ phú Gautam Adani cũng tuyên bố kế hoạch đầu tư 100 tỉ USD đến năm 2035 để xây dựng các trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho AI. Bộ trưởng Công nghệ Ashwini Vaishnaw tự tin dự báo rằng hơn 200 tỉ USD vốn đầu tư vào AI sẽ chảy vào Ấn Độ chỉ trong hai năm tới, biến nơi đây thành công trường công nghệ sôi động nhất hành tinh.

Sự trỗi dậy của Ấn Độ cũng nhận được sự tán dương từ các lãnh đạo quốc tế. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã ca ngợi mô hình kỹ thuật số của Ấn Độ là "thực sự mang tính cách mạng", khi nó cung cấp giải pháp thiết thực cho 200 triệu nông dân hay 400 triệu người hành hương bằng chính ngôn ngữ địa phương của họ.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các startup nội địa như Sarvam AI tại Bengaluru, với tuyên bố tạo ra các mô hình ngôn ngữ tối ưu hơn cả ChatGPT cho văn hóa Ấn Độ, là minh chứng rõ nét cho thấy chiến lược tự chủ công nghệ đang bắt đầu đơm hoa kết trái. Từ cái khoanh tay lạnh lùng của các ông trùm Mỹ đến những cái bắt tay tỉ đô của các tập đoàn Ấn Độ, New Delhi đang chứng minh rằng họ đã sẵn sàng để không chỉ là người quan sát, mà là người định đoạt luật chơi trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Bùi Tú