Ai không nên dùng cỏ xước?

Do cỏ xước có vị đắng, chua , tính mát, đi vào kinh Can và Thận; có tác dụng hoạt huyết, phá huyết ứ và dẫn huyết đi xuống rất mạnh, nên nếu dùng sai thể bệnh, sai cơ địa sẽ gây bất lợi cho sức khoẻ. 

Một số trường hợp không nên dùng cỏ xước bao gồm:

1. Phụ nữ có thai

Đây là chống chỉ định tuyệt đối.

Lý do theo Đông y: Cỏ xước có tác dụng hoạt huyết, khứ ứ (làm tan máu ứ) và phá huyết rất mạnh. Y học cổ truyền coi thai nhi được nuôi dưỡng bằng khí huyết của mẹ, tử cung là nơi chứa huyết để dưỡng thai. Nếu dùng chất hoạt huyết, phá huyết mạnh sẽ làm tổn thương huyết hải (tử cung), gây động thai, kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai hoặc sinh non. 

Nguyên tắc dưỡng thai là giữ yên khí huyết là trên hết, tuyệt đối tránh các vị hành huyết mạnh như cỏ xước.

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng cỏ xước. Ảnh AI.

2. Người đang băng huyết, rong kinh (do hư chứng)

Đây là trường hợp kinh nguyệt ra nhiều, kéo dài do khí hư không giữ được huyết, không nên dùng cỏ xước.

Lý do theo Đông y: Cỏ xước có tác dụng hoạt huyết, dẫn huyết đi xuống nên khi cơ thể đang bị mất máu do Tỳ hư (không thống huyết) hoặc Thận hư, việc dùng vị thuốc này giống như "thêm dầu vào lửa", càng làm huyết ra nhiều hơn, khiến người bệnh suy kiệt.

3. Người tỳ vị hư hàn (dễ lạnh bụng, tiêu chảy)

Đây là thể trạng hệ tiêu hóa yếu, sợ lạnh, không nên dùng cỏ xước.

Lý do theo Đông y: Cỏ xước có tính mát và vị đắng. Đắng thì táo thấp, mát thì thanh nhiệt. Nếu người có Tỳ vị hư hàn (biểu hiện gồm tay chân lạnh, ăn không tiêu, chướng bụng, phân lỏng nát, sợ đồ sống lạnh), dùng cỏ xước sẽ làm tổn thương Tỳ Dương, khiến chức năng vận hóa thức ăn suy giảm, làm tình trạng tiêu chảy, ăn kém nặng hơn.

4. Người dương hư, huyết áp thấp thể hư hàn

Người có thể trạng suy nhược, mệt mỏi triền miên, sợ gió, sợ lạnh, huyết áp thấp.

Lý do theo Đông y: Cỏ xước có xu hướng dẫn khí huyết đi xuống phần thân dưới. Ở người Dương khí vốn đã yếu, huyết áp thấp, khí không đủ sức thăng lên nuôi não, việc dùng vị thuốc dẫn hạ sẽ càng kéo khí huyết xuống dưới, làm phần trên (đầu não) thiếu khí huyết, gây hoa mắt, chóng mặt, tụt huyết áp nghiêm trọng hơn.

5. Người đang cảm mạo phong hàn không dùng cỏ xước

Đây là tình trạng cơ thể nhiễm phải tà khí gió lạnh (phong, hàn) khi chính khí (sức đề kháng) suy yếu.

Lý do theo Đông y: Cảm lạnh cần phát tán phong hàn bằng các vị thuốc cay ấm (gừng, hành, quế...). Cỏ xước vị chua (thu liễm), tính mát sẽ "giữ tà khí ở lại", khiến bệnh cảm lạnh khỏi chậm hơn hoặc nặng lên.

6. Người đang bị xuất huyết

Các trường hợp gồm chảy máu cam, đi ngoài ra máu, trĩ đang chảy máu.

Lý giải theo Đông y: Tác dụng "hành huyết, làm tan máu tụ" của vị thuốc cỏ xước sẽ cản trở quá trình cầm máu tự nhiên của cơ thể, khiến tình trạng xuất huyết lan rộng hoặc khó cầm.