Ai đang chi phối cuộc đua nghìn tỷ đồng mùa Tết

Mỗi mùa phim Tết, bên cạnh cuộc đua doanh thu, câu chuyện phân bổ suất chiếu lại trở thành tâm điểm tranh luận. Năm nay, khi một bộ phim duy trì số suất chiếu vượt trội so với phần còn lại, mạng xã hội tiếp tục dấy lên nghi vấn về tình trạng “chèn ép”.

Tuy nhiên, từ phía nhà làm phim đến hệ thống rạp, các bên đều cho rằng bài toán suất chiếu rốt cuộc vẫn xoay quanh dữ liệu thị trường và sức mua thực tế.

Trấn Thành đang chiếm suất chiếu?

Sau ba mùa phim Tết liên tiếp ghi dấu ấn phòng vé, Thỏ ơi của Trấn Thành tiếp tục dẫn đầu doanh thu. Theo số liệu phòng vé, sau 3 ngày công chiếu, bộ phim thu hơn 166 tỷ đồng. Trưa 20/2, phim đạt 24,9 tỷ đồng, bán 252.441 vé/4.411 suất chiếu toàn quốc.

Trong khi đó, Nhà ba tôi một phòng thu 8,3 tỷ đồng (84.780 vé/1.796 suất chiếu), Báu vật trời cho đạt 4,8 tỷ đồng (47.758 vé/1.334 suất chiếu), còn Mùi phở ghi nhận 2,7 tỷ đồng (27.162 vé/878 suất chiếu).

Sự chênh lệch thể hiện rõ khi số suất chiếu của Thỏ ơi trong ngày gấp hai lần phim đứng thứ hai (Nhà ba tôi một phòng) và gấp 4-5 lần những tác phẩm còn lại. Đây cũng là lý do khiến trên mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng phim của Trấn Thành đang “chiếm suất chiếu”, đẩy các phim khác vào thế bất lợi ngay từ đầu.

Trước khi bước vào mùa phim Tết, Trấn Thành từng dự báo trước những tranh luận có thể nảy sinh. Khi được hỏi về nghi vấn lấn át suất chiếu, anh phủ nhận việc có bất kỳ mối quan hệ đặc biệt nào với hệ thống rạp để được ưu tiên.

Thỏ ơi đang đạt trung bình 4.000-4.400 suất chiếu/ngày dịp Tết Bính Ngọ.

Nam đạo diễn nói thẳng: “Tôi không có họ hàng gì với ông rạp nào hết để người ta ưu ái cho tôi. Rạp người ta cần bán được vé để còn trả lương, còn duy trì hoạt động”.

Trấn Thành cho rằng rạp chiếu là đơn vị kinh doanh độc lập, buộc phải chọn bộ phim có khả năng bán vé tốt. “Đừng nói tôi có ba đầu sáu tay mà chèn rạp này, ép rạp kia. Nếu phim tôi không hay, người ta sẽ chiếu phim khác thôi”, Trấn Thành nhấn mạnh.

Đạo diễn cũng nói thêm mục tiêu doanh thu là điều hiển nhiên trong làm phim thương mại. Anh cho rằng việc muốn thắng phòng vé không chỉ vì danh tiếng cá nhân mà còn để bảo đảm nguồn lực tái đầu tư cho dự án tiếp theo.

“Làm phim mà nói không cần tiền là xạo. Phải có doanh thu thì mới có kinh phí làm phim sau”, anh nói, đồng thời cho rằng khi một phim đạt doanh thu cao, điều đó cũng đóng góp cho ngân sách và tạo cú hích cho thị trường điện ảnh.

Ở góc nhìn rộng hơn, đạo diễn Lê Thanh Sơn cho rằng tranh luận về “chèn ép suất chiếu” phần nhiều là cảm nhận cá nhân. Theo anh, thị trường điện ảnh Việt Nam đang ở giai đoạn phục hồi mạnh sau COVID-19, khán giả quay lại rạp và niềm tin với phim nội địa gia tăng.

Chia sẻ với Tiền Phong, đạo diễn Báu vật trời cho - tác phẩm đang cạnh tranh mùa Tết Bính Ngọ - nhận định suất chiếu rốt cuộc phụ thuộc vào phản ứng của khán giả.

“Nếu bộ phim thật sự được yêu quý, dù chiếu giờ nào khán giả cũng tìm đến”, Lê Thanh Sơn nói.

Anh dẫn ví dụ một số phim khởi đầu với suất chiếu khiêm tốn nhưng nhờ hiệu ứng truyền miệng đã được tăng suất và chuyển sang khung giờ đẹp hơn, tiêu biểu là Quán Kỳ Nam. Tác phẩm tăng nhanh doanh thu sau hiện tượng giải cứu chưa từng có ở rạp Việt.

Đạo diễn trăm tỷ nói thêm mùa phim Tết vốn luôn khốc liệt trong nhiều năm qua. Điểm khác biệt hiện nay là quy mô thị trường lớn hơn, số lượng rạp nhiều hơn và tệp khán giả đa dạng hơn. Sự cạnh tranh không chỉ giữa các đạo diễn mà còn giữa các nhà phát hành và hệ thống rạp, buộc tất cả phải vận hành theo logic công nghiệp.

Nhà rạp ưu tiên suất chiếu dựa trên khán giả

Trước những tranh luận về sự chênh lệch suất chiếu, đại diện các hệ thống rạp cho rằng nguyên tắc chung vẫn là cung, cầu.

Chia sẻ với Tiền Phong, bà Mạc Thị Thủy - Trưởng phòng Chiếu phim và Trưng bày điện ảnh - Trung tâm Chiếu phim quốc gia, cho biết rạp buộc phải đáp ứng nhu cầu thực tế của khán giả. Nếu tại quầy vé liên tục có người hỏi mua vé xem một bộ phim cụ thể, rạp phải tăng suất để tránh bỏ lỡ doanh thu.

“Khách muốn xem gì thì mình phải bám theo cái đó, bởi rạp luôn mong có khách”, bà nói. Bà cho biết trung tâm không đặt ra tỷ lệ cứng cho bất kỳ phim nào, mà linh hoạt điều chỉnh theo sức mua thực tế. Phim nào bán tốt sẽ tăng suất, phim bán chậm buộc phải giảm để tránh phòng chiếu trống.

Tuy nhiên, đại diện Trung tâm Chiếu phim quốc gia cũng chia sẻ rằng đơn vị vẫn cố gắng tạo điều kiện cho những phim yếu thế hơn. Với các tác phẩm có nguy cơ rút khỏi rạp sớm nếu chỉ xét theo doanh thu thuần túy, trung tâm vẫn duy trì suất chiếu lâu hơn một chút để tạo thêm cơ hội tiếp cận khán giả.

Phim của Trấn Thành đang dẫn đầu suất chiếu, gấp đôi so với tác phẩm đứng thứ hai phòng vé là Nhà ba tôi một phòng.

Ở khối rạp tư nhân, bà Ngô Bích Hạnh - Tổng Giám đốc BHD - cho biết việc xếp suất chiếu ban đầu dựa trên nhiều dữ liệu, trong đó có thành tích trước đó của đạo diễn, nhà sản xuất và thương hiệu phim.

“Ngày đầu có thể mang tính dự đoán, nhưng sang ngày thứ hai, thứ ba thì số liệu doanh thu đã rất rõ ràng. Khi đó rạp sẽ điều chỉnh theo tình hình thực tế”, bà nói.

Liên quan đến nghi vấn “mua suất chiếu”, bà Hạnh khẳng định không đơn giản như lời đồn. Theo bà, quản lý cụm rạp là người chịu trách nhiệm trực tiếp về doanh thu nên phải tối ưu hóa lịch chiếu dựa trên tỷ lệ lấp đầy ghế và số vé bán ra.

“Cuối cùng, điều quyết định vẫn là phim có đủ hấp dẫn để khán giả mua vé hay không”, bà nhấn mạnh.

Nhìn tổng thể, câu chuyện suất chiếu mùa Tết năm nay phản ánh một thị trường đang mở rộng nhưng cũng ngày càng cạnh tranh. Một bộ phim có lợi thế thành tích và sức hút truyền thông sẽ được đặt cược nhiều suất chiếu hơn ở giai đoạn đầu. Song nếu không giữ được khán giả, sự điều chỉnh là điều khó tránh.

Tranh luận về “chèn ép” có thể vẫn tiếp diễn mỗi dịp cao điểm. Tuy nhiên, trong bối cảnh dữ liệu phòng vé ngày càng minh bạch, tỷ lệ lấp đầy ghế và phản ứng khán giả đang trở thành thước đo quan trọng nhất. Và như chính những người trong cuộc thừa nhận, nội lực bộ phim mới là yếu tố quyết định liệu một tác phẩm có thể trụ vững, hay bị đào thải trên đường đua phòng vé.

Trạch Dương - Gia Linh