AI 'ăn Tết' cùng ngân hàng Việt

Công nghệ hỗ trợ các sản phẩm, dịch vụ tài chính lan đến mọi ngóc ngách của đời sống người dân

Khi công nghệ cũng biết chúc xuân

Khi những tia nắng đầu tiên len qua mái ngói trong buổi sớm mai, chị Ngọc Lan, 32 tuổi, nhân viên marketing (TP. Hồ Chí Minh), đang chuẩn bị mâm cơm cúng gia tiên thì điện thoại rung lên. Một thông báo từ ứng dụng ngân hàng hiện lên cùng với lời chúc mừng năm mới và một món lì xì nho nhỏ dành cho các bà nội trợ.

Chị mỉm cười, cảm giác như đang được ngân hàng thấu hiểu từng bước chân trong buổi du xuân của mình. Lời nhắc nhẹ nhàng nạp tiền vào “Ví thần tài” và gợi ý phân chia số tiền trong từng ngăn ví để sinh lời tự động khiến chị thấy vừa tiện lợi vừa tinh tế. Một “người bạn mùa xuân” vô hình đang đồng hành cùng chị và người bạn ấy chính là AI - trí tuệ nhân tạo đang âm thầm len lỏi vào đời sống tài chính, lặng lẽ nhưng gần gũi, như cành đào nở trong sương sớm.

Những trải nghiệm nhỏ với công nghệ ngân hàng số tự động trong ngày Tết như trường hợp chị Ngọc Lan hiện nay đã không còn là cá biệt. AI trong khoảng vài năm trở lại đây đã trở thành nhịp cầu nối giữa ngân hàng và khách hàng, từ những giao dịch cơ bản cho tới các quyết định tài chính phức tạp. Nếu vài năm trước, AI chỉ là một trợ lý giải quyết các công việc giản đơn, lặp đi lặp lại, thì nay với công nghệ học máy (Machine Learning – ML), xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận diện sinh trắc học và phân tích dữ liệu lớn… AI đã tham gia vào cả vận hành hệ thống, cá nhân hóa trải nghiệm và tối ưu dòng tiền cho từng khách hàng.

Trong những ngày chuyển giao giữa năm cũ và năm mới cũng là khoảng thời gian bận rộn nhất khi dòng tiền chuyển động liên tục, AI chính là những “nhân viên” cần mẫn, thầm lặng, đảm bảo mọi giao dịch trơn tru, mọi cơ hội đầu tư được tận dụng đúng thời điểm và rủi ro được cảnh báo kịp thời.

Dạo quanh các ngân hàng thương mại lớn như: Vietcombank, VietinBank, Techcombank, MB hay VPBank, AI hiện diện ở khắp nơi. Tại VPBank và Techcombank, AI theo dõi hành vi chi tiêu, thời gian truy cập ứng dụng và dòng tiền ra - vào của khách hàng, kết hợp dữ liệu từ thương mại điện tử để đề xuất những món quà lì xì điện tử được cá nhân hóa, như một lời nhắn nhủ dịu dàng từ ngân hàng giữa những ngày xuân hối hả.

Tại Vietcombank, VietinBank, TPBank… các chatbot và trợ lý ảo thế hệ mới đủ tinh tế để hiểu những câu hỏi dài, phức tạp và trả lời đúng ngữ cảnh. Khi lượng giao dịch tăng đột biến trong những ngày cao điểm, AI trở thành “người gác cổng” tài chính. AI phân tích từng giao dịch, nhận diện các mẫu bất thường, cảnh báo gian lận hoặc rủi ro tín dụng. Các hệ thống AI học từ hàng triệu giao dịch lịch sử, có thể phân loại rủi ro tức thì, giám sát 24/7 và hỗ trợ đội ngũ quản trị can thiệp kịp thời. Điều này đặc biệt hữu ích khi các giao dịch online tăng mạnh dịp Tết với yêu cầu thời gian xử lý tính bằng giây; giao dịch không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Tiện lợi, an toàn bảo mật và hơn thế nữa

AI hiện nay cũng đã thay đổi cách các ngân hàng xét duyệt tín dụng. Trước đây, việc xét duyệt những khoản vay thường mất vài ngày, qua nhiều bước thủ công thì hiện nay AI kết hợp nhận diện ký tự quang học (OCR) đã có thể trích xuất dữ liệu từ giấy tờ, hợp đồng, sao kê thu nhập… đưa vào mô hình tín dụng. Các thuật toán tự động phân tích lịch sử thanh toán, hành vi tiêu dùng, thu nhập… từ đó gợi ý quyết định phê duyệt trong vài giờ. Nhờ AI, ngân hàng cũng có thể xác định đối tượng tiềm năng, dự đoán khả năng khách hàng sẽ sử dụng những sản phẩm, dịch vụ gì tiếp theo, từ đó ngân hàng sẽ thiết kế các sản phẩm, điều chỉnh thông điệp và chương trình ưu đãi thành trải nghiệm cá nhân hóa, vừa hiệu quả, vừa ấm áp và đảm bảo mọi món quà lì xì được trao tay đúng người trong dịp đầu năm.

Quy trình xác thực đối với khách hàng hiện nay cũng được AI cải thiện mạnh nhờ eKYC (xác thực từ xa). Chỉ với một bức ảnh căn cước công dân, một bức hình selfie là mọi khách hàng đã có thể xác thực danh tính trong vài phút. Dịp Tết Nguyên đán, khi dòng người di chuyển từ thành phố về làng quê, từ điểm vui chơi này đến thắng cảnh khác, ở trong nước hay ra nước ngoài vẫn được trải nghiệm các dịch vụ tài chính - ngân hàng liền mạch, an toàn, không phải chờ đợi khi đang dạo phố, du xuân.

Bảo mật và an toàn dữ liệu khi có sự hỗ trợ từ AI hiện nay cũng đã được các ngân hàng thực hiện vô cùng hiệu quả. Các hệ thống AI có thể giám sát đăng nhập, nhận diện thiết bị, địa điểm và phát hiện bất thường để cảnh báo khách hàng. AI cũng có thể dự đoán “thời điểm đột biến” trong giao dịch để chuẩn bị hạ tầng, tránh nghẽn mạng, đảm bảo trải nghiệm suôn sẻ cho hàng chục triệu khách hàng trong những ngày Tết bận rộn.

Các chuyên gia fintech cho rằng, AI trong các ngân hàng Việt Nam hiện nay đi theo ba hướng chính là: tự động hóa sâu; dự đoán hành vi khách hàng, gợi ý dịch vụ theo mùa; thói quen chi tiêu và tích hợp trải nghiệm đa kênh. Trong tương lai, AI sẽ kết nối với hệ sinh thái ngân hàng mở (Open Banking) có khả năng gợi ý dịch vụ liên ngành, dự báo dòng tiền cá nhân và phân tích tâm lý khách hàng, mở ra kỷ nguyên ngân hàng cá nhân hóa toàn diện.

Trong không khí rộn ràng của Tết Nguyên đán, AI không chỉ “ăn Tết” cùng ngân hàng, mà còn đang định hình trải nghiệm tài chính của hàng triệu người dùng, giúp dự báo rủi ro, bảo vệ dữ liệu và tư vấn đầu tư. “Người bạn” công nghệ này đang cần mẫn, thầm lặng như một người trợ lý, giúp khách hàng của các ngân hàng giữ dòng tiền suôn sẻ và thoải mái trải nghiệm các sản phẩm dịch vụ tài chính thông minh, an toàn, hiệu quả và vô cùng tiện lợi.

Đỗ Cường