86% sinh vật trên Trái Đất vẫn chưa được con người biết đến?

Nếu hỏi có bao nhiêu loài đang sống trên Trái Đất, câu trả lời gây ngạc nhiên là: chúng ta không biết.

Một nghiên cứu nổi tiếng công bố trên PLOS Biology năm 2011 ước tính Trái Đất có khoảng 8,7 triệu loài sinh vật nhân thực – nhóm bao gồm động vật, thực vật, nấm và nhiều sinh vật đơn bào. Trong số đó, khoảng 2,2 triệu loài có thể sống trong đại dương. Theo mô hình này, khoảng 86% số loài trên đất liền và 91% số loài trong đại dương vẫn chưa được khoa học mô tả.

Ảnh: rawpixel

Điều đó có nghĩa là những gì con người biết về sự sống có thể chỉ là phần nổi của một “tảng băng sinh học” khổng lồ.

Đáng chú ý, những loài chưa được phát hiện không nhất thiết phải là những sinh vật kỳ quái sống ở nơi xa xôi. Chúng có thể đang tồn tại ngay trong những khu rừng nhiệt đới, các hang động, tầng đất sâu, đáy đại dương hoặc thậm chí trong những hệ sinh thái mà con người đã nghiên cứu từ lâu.

Ảnh: mundocuriosidade.com

Đặc biệt, côn trùng, nấm và các sinh vật nhỏ bé có thể chiếm một phần rất lớn trong “khoảng tối” này. Một con bướm hay một loài thú mới dễ thu hút sự chú ý, nhưng một loài giun tròn dài vài milimet, một loại nấm sống trong rễ cây hoặc một sinh vật phù du mới có thể khó phát hiện hơn rất nhiều.

Công nghệ hiện đại đang thay đổi cuộc săn tìm. DNA môi trường, hay eDNA, cho phép các nhà khoa học lấy mẫu nước, đất hoặc không khí rồi tìm kiếm những đoạn vật chất di truyền do sinh vật để lại. Nhờ đó, một loài có thể được phát hiện mà không cần con người trực tiếp nhìn thấy nó.

Ảnh: bibocaambiental.blogspot

Tuy nhiên, con số 8,7 triệu không phải một đáp án cuối cùng. Một tổng quan khoa học năm 2023 lưu ý rằng các ước tính về số loài trên Trái Đất vẫn dao động rất rộng, từ vài triệu đến những con số lớn hơn rất nhiều; riêng ước tính 8,7 triệu được xem là một mốc tham khảo quan trọng nhưng vẫn chứa nhiều giả định.

Điều đáng buồn là cuộc đua khám phá đang diễn ra trong khi nhiều loài có thể biến mất trước cả khi chúng ta biết chúng tồn tại. Một số ước tính của IPBES cho rằng khoảng 1 triệu loài động vật và thực vật đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Vì vậy, câu hỏi “Trái Đất còn bao nhiêu loài chưa được phát hiện?” không chỉ là một câu hỏi về khoa học. Nó còn đặt ra một nghịch lý đáng suy ngẫm: có thể chúng ta đang sống giữa một thế giới sinh vật khổng lồ mà phần lớn vẫn chưa từng được gọi tên.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước